آیه ۳ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۳ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۷

غَافِرِ الذَّنْبِ وَ قَابِلِ التَّوْبِ شَدِيدِ الْعِقَابِ ذِي الطَّوْلِ لاَ إِلٰهَ إِلاَّ هُوَ إِلَيْهِ الْمَصِيرُ

خداوندی که آمرزنده گناه، پذیرنده توبه، دارای مجازات سخت، و صاحب نعمت فراوان است؛ هیچ معبودی جز او نیست؛ و بازگشت (همه شما) تنها بسوی اوست.

معنی کلمات و عبارات
«قَابِلِ»: قبول کننده. پذیرنده. «التَّوْبِ»: جمع تَوْبَة، بازگشتها. یا این که مصدر است و به معنی بازگشتن. «الطَّوْلِ»: فضل. قدرت. احسان و انعام. (نگا: نساء / ، توبه / ). «الْمَصیرُ»: (نگا: بقره / و آل‌عمران / ).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، آمرزنده گناهان است. «غافر الذنب» ۲ - خداوند، قبول کننده توبه گنه کاران است. «و قابل التوب» ۳-ترغیب و تشویق خداوند به توبه و دست برداشتن گنه کاران از گناه «غافر الذنب و قابل التوب» برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که آیه شریفه، در مقام ترغیب و تشویق مى باشد. ۴ - خداوند، سخت عقوبت دهنده است. «شدید العقاب» ۵ - خداوند، صاحب فضل و عطا است. «ذى الطول» ۶ - خداوند، صاحب قدرت است. «ذى الطول» یکى از موارد کاربرد واژه «طول» قدرت است و در این آیه چون خداوند، دو صفت امیدآفرین و ترغیب کننده را در آغاز بیان فرموده (غافر الذنب و قابل التوب)، ممکن است درصدد بیان دو صفت هشداردهنده باشد و آن شدیدالعقاب بودن و ذى الطول است. ۷ - سبقت رحمت و فضل خداوند، بر غضب و عقوبت او «غافر الذنب و قابل التوب شدید العقاب ذى الطول» از تقدم دو صفت «غافرالذنب» و «قابل التوب»، بر «شدیدالعقاب» و «ذى الطول»، مى توان برداشت یاد شده را به دست آورد. ۸ - تضمین خداوند، به آمرزش گناهان و پذیرش توبه بندگان «غافر الذنب و قابل التوب» یاد شدن دو مسأله آمرزش گناهان و پذیرش توبه در قالب صفت، گویاى این نکته است که این دو، کارى است مستمر از خداوند و نیز تضمینى از سوى او بر انجام این دو کار است. ۹ - هیچ معبود حقیقى، جز اللّه در جهان هستى وجود ندارد. «لا إله إلاّ هو» «إله» به معناى معبود است. ۱۰ - عزت، علم، گناه آمرزى، توبه پذیرى، سخت عقوبت دادن، صاحب فضل و عطا داشتن، از اوصاف معبود حقیقى «غافر الذنب ... لا إله إلاّ هو» ۱۱-بازگشت همگان تنها به سوى خداوند است. «إلیه المصیر» «مصیر» به معناى بازگشت است و تقدیم «إلیه» مفید حصر مى باشد.
تفسیر (۸)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۸)
  • ذوالطّول
  • غافرالذنب
  • قابلالتّوب
  • خداوند، اله حقیقی و یگانه+۷ آیه
  • خداوند، پذیرای توبه بندگان+۱ آیه
  • پذیرش توبه بندگان، نوید خدا به انان+۲ آیه
  • توبه از گناه، مورد پذیرش خداوند+۵ آیه
  • انحصار الوهیّت و معبود به حق، در ذات خدای یگانه+۸ آیه
  • شناخت صفات خدا، راه پی بردن به الوهیّت یگانه او+۵ آیه
  • یگانگی ذات خدا با صفات خدا+۵ آیه
  • کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۶ آیه
  • ذوالطول / اسماوصفات
  • وجود نداشتن هیچ گونه شریک برای خدا+۶ آیه
  • خداوند، قادر بر هرگونه عذاب و مجازات
  • کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۶ آیه
  • توبه از گناه، مورد پذیرش خداوند+۵ آیه
  • بازگشت انسان به خدا برای کیفر و پاداش، هدف از معاد
  • حرکت تکاملی انسان، دارای هدف و مقتضی معاد
واژه‌ها