آیه ۴۳ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۴۳ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۲

لاَ جَرَمَ أَنَّمَا تَدْعُونَنِي إِلَيْهِ لَيْسَ لَهُ دَعْوَةٌ فِي الدُّنْيَا وَ لاَ فِي الْآخِرَةِ وَ أَنَ مَرَدَّنَا إِلَى اللَّهِ وَ أَنَ الْمُسْرِفِينَ هُمْ أَصْحَابُ النَّارِ

قطعاً آنچه مرا بسوی آن می‌خوانید، نه دعوت (و حاکمیّتی) در دنیا دارد و نه در آخرت؛ و تنها بازگشت ما در قیامت بسوی خداست؛ و مسرفان اهل آتشند!

معنی کلمات و عبارات
«لاجَرَمَ»: به ناچار. قطعاً (نگا: هود / ، نحل / و و . «دَعْوَةٌ»: فرا خواندن. مراد فرا خواندن مردمان برای پرستش در دنیا و دادگاهی در آخرت است. به عبارت دیگر، بتها نه فرستادگانی به سوی مردمان برای اطاعت از خود روانه کرده‌اند، و نه در آخرت می‌توانند مردمان را به دادگاهی خوانند (نگا: کهف / ، قصص / ، فاطر / ). لذا اله و معبودِ کسی نمی‌توانند باشند. امّا الله، هم در دنیا پیغمبرانی به سوی مردمان روانه فرموده است و ایشان را به پرستش خویش فرا خوانده است، و هم در آخرت مردمان را به دادگاه قیامت فرا می‌خواند و دادرسی می‌فرماید (نگا: اسراء / ، روم / ). دعاء. در این صورت مضاف محذوف است و تقدیر چنین است: لَیْسَ لَهُ إِسْتِجابَةُ دَعْوَة. (نگا: نمل / ، فاطر / ). «مَرَدَّ»: (نگا: رعد / ، روم / ، شوری / و ، مریم / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - معبودهاى ادعایى مشرکان - نه در دنیا و نه در آخرت - هرگز براى انسان ها پیامى نداشته، آنان را به عبادت خویش فرا نخوانده اند. «لاجرم أنّما تدعوننى إلیه لیس له دعوة فى الدنیا و لا فى الأخرة» مقصود از «دعوت» معبودهاى ادعایى در آیه شریفه، دو چیز مى تواند باشد: ۱- داشتن پیام براى انسان ها و فراخواندن به عبادت خود; ۲- استجابت دعوت و یا دعاى مستجاب شده; یعنى، به تقدیر کلمه اى باشد مانند: «استجابة دعوة أو دعوة مستجابة». برداشت یادشده مبتنى بر معناى نخست است. ۲ - مؤمن آل فرعون قومش را از نقش نداشتن معبودهاى ادعایى در سعادت دنیوى و اخروى و نیز بى ثمر بودن عبادت آنها آگاه ساخت. «لاجرم أنّما تدعوننى إلیه لیس له دعوة فى الدنیا و لا فى الأخرة» ۳ - معبودهاى ادعایى مشرکان، در دنیاو آخرت از استجابت دعا و درخواست انسان ها ناتوان اند. «لاجرم أنّما تدعوننى إلیه لیس له دعوة فى الدنیا و لا فى الأخرة» ۴ - داشتن پیام هدایت آفرین و نجات بخش براى زندگى دنیایى و اخروى انسان ها، از ویژگى هاى خداى بر حق و شایسته پرستش «لاجرم أنّما تدعوننى إلیه لیس له دعوة فى الدنیا و لا فى الأخرة» از این که مؤمن آل فرعون در رد عقیده مشرکان، به این مطلب استدلال کرد که معبودهاى ادعایى شما، پیامى براى بشر ندارد; مى توان استفاده کرد که داشتن پیام، از خصوصیات معبود حقیقى و شایسته پریستش است. ۵ - بازگشت همه انسان ها، به سوى خدا است. «و أنّ مردّنا إلى اللّه» ۶ - اسراف گران و افراط کنندگان در گناه و حق ستیزى، اهل دوزخ اند. «و أنّ المسرفین هم أصحب النار» «اسراف» به معناى افراط است و مقصود از «مسرفین» در آیه شریفه، کسانى اند که در گناه و حق ستیزى افراط مى کنند. ۷ - فرعونیان در عصر موسى(ع)، مردمى اسراف گر و افراط کننده در گناه و حق ناپذیرى «و أنّ المسرفین هم أصحب النار» از مصداق هاى بارز «مسرفان»، در آیه شریفه، فرعونیان است. ۸ - فرعونیان، محکوم به دوزخ «و أنّ المسرفین هم أصحب النار» ۹ - اسراف و زیاده روى در گناه و حق ستیزى، موجب دوزخى شدن انسان ها است. «و أنّ المسرفین هم أصحب النار»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۹)
  • معبودان مشرکان، ناتوان از اجابت خوانندگان خود در اخرت
  • هشدارها و پندهای مؤمن الفرعون به فرعونیان+۱۰ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون بر ضدّ قوم مشرک خود به عدم توانایی معبودان انان در دنیا و اخرت+۲ آیه
  • برانگیختن عواطف و برخورد ملاطفتامیز، از روشهای احتجاج+۳ آیه
  • اتش جهنّم، کیفر مسرفان و متجاوزان
  • فرعونیان، مردمی اسرافگر و متجاوز+۱ آیه
  • شرک، از مصادیق اسراف+۱ آیه
  • کفر، از مصادیق اسراف+۱ آیه
  • ایمنی و نجات از عذاب الهی، در گرو اعتقاد توحیدی و پرهیز از شرک+۳ آیه
  • توحید و عقیده به خدای یگانه، رمز نجات مؤمنان خداپرست+۳ آیه
  • کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۳ آیه
  • توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۳ آیه
  • تهدید فرعونیان به اتش جهنّم، از سوی مؤمن الفرعون+۲ آیه
  • تهدید شدن مسرفان به اتش دوزخ
  • اسراف، از موجبات گرفتاری به اتش دوزخ
  • شرکورزی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • نار (اتش) از نامهای جهنّم+۱ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۳ آیه
  • دعا به درگاه معبودهای دروغین و درخواست مشرکان از غیرخدا، کاری نکوهیده و مذموم+۳ آیه
  • بی تاثیری دعا به درگاه غیر خداوند+۳ آیه
  • ناتوانی معبودان مشرکان در دنیا، از اجابت دعا
  • شجاعت تحسین برانگیز مؤمن ال فرعون، هنگام تبلیغ و دفاع از موسی(علیه السلام)، با هشدارهای کوبنده به فرعون و فرعونیان+۱۰ آیه
  • ناتوانی بتها و معبودان باطل از هدایت دیگران، دلیل بطلان شرک+۱ آیه
  • مؤمن ال فرعون، از مبارزه کنندگان با شرک+۴ آیه
  • قوم فرعون، مردمی مشرک و اسرافگر+۱ آیه
  • معبودهای مشرکان، فاقد دعوت و پیام برای انسانها در دنیا و اخرت
  • معبودان باطل، عاجز از اجابت درخواست و دعای پیروان خود+۱ آیه
  • دعوت به کفر، مایه قرار گرفتن در زمره اسرافکاران+۱ آیه
  • روحیّه اسراف، سبب کفرورزی به خدا+۱ آیه
  • کافران، مردمی اسرافگر+۱ آیه
  • کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۳ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون بر ضدّ قوم مشرک خود، به ناتوانایی معبودان انان در دنیا و اخرت+۲ آیه
  • ایمان مؤمن الفرعون به خدای یگانه+۱ آیه
  • بازگشت همه انسانها به خداوند، از باورهای مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • کفر و شرک، زیربنای انحرافات عقیدتی و عامل سقوط ادمی به اتش جهنّم، در بینش مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • بینش مؤمن الفرعون، در ناتوانی معبودان باطل از سعادتافرینی، برای پرستشکنندگان خویش
  • داشتن پیام هدایتافرین و نجاتبخش در دنیا و اخرت، ملاک الوهیّت و عبادت، در بینش مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • اتش جهنّم، پایان و فرجام زندگی مسرفان، در بینش مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • شک و تردید، موجب منع هدایتهای الهی
واژه‌ها