آیه ۴۲ سوره غافر

سوره غافر، آیه ۴۲ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۷۲

تَدْعُونَنِي لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ وَ أُشْرِكَ بِهِ مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ وَ أَنَا أَدْعُوكُمْ إِلَى الْعَزِيزِ الْغَفَّارِ

مرا دعوت می‌کنید که به خداوند یگانه کافر شوم و همتایی که به آن علم ندارم برای او قرار دهم، در حالی که من شما را بسوی خداوند عزیز غفّار دعوت می‌کنم!

معنی کلمات و عبارات
«أُشْرِکَ بِهِ مَا ...»: (نگا: حجّ / ).
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - مردم مصر (قبطیان و فرعونیان)، مؤمن آل فرعون را به کفر و شرک به خدا فراخواندند. «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به» ۲ - کفر به خدا و شریک قرار دادن براى او، عامل دوزخى شدن انسان «تدعوننى إلى النار . تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به» جمله «تدعوننى لأکفر باللّه...» بیان براى جمله «تدعوننى إلى النار» در آیه پیش است. ۳ - ایمان به خداى یکتا، عزیز و غفار، عامل نجات انسان «مالى أدعوکم إلى النجوة و تدعوننى إلى النار ... وأنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» ۴ - شرک، عقیده اى غیر علمى و فاقد برهان و دلیل «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به ما لیس لى به علم» ۵ - جهان بینى و اعتقادات مؤمن آل فرعون، بر علم و شناخت اطمینان بخش استوار بود. «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به ما لیس لى به علم» ۶ - خدایى جز «اللّه»، در جهانِ هستى وجود ندارد. «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به ما لیس لى به علم» ۷ - لزوم مبتنى بودن جهان بینى و اعتقادات دینى انسان، بر علم و شناخت اطمینان بخش «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به ما لیس لى به علم» ۸ - شرک، در واقع کفر به خدا و انکار او است. «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که پیش از طرح مسأله شرک به خدا، مسأله کفر به خدا مطرح گشته و دعوت به شرک، دعوت به کفر به خدا دانسته شده است. ۹ - مردم مصر (فرعونیان و قبطیان)، منکر یکتایى خدا و مشرک بودند. «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به» ۱۰ - علم، در میان تمامى ملل و اقوام در گذشته تاریخ، حجت و مسؤولیت آفرین بود. «و أشرک به ما لیس لى به علم» احتجاج و استدلال مؤمن آل فرعون با مردم مشرک مصر، به این که نسبت به شریک داشتن خداوند علم ندارم و به این دلیل آن را قبول نمى کنم، دلیل بر آن است که مردم مصر، پذیرفته بودند که اعتقادات دینى انسان باید مبتنى بر علم و آگاهى اطمینان بخش باشد. ۱۱ - مؤمن آل فرعون، مردم مصر را به خداى عزیز و غفار خواند. «و أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» ۱۲ - خداوند، عزیز (پیروز شکست ناپذیر) و غفار (آمرزنده) است. «العزیز الغفّر» ۱۳ - ترس از خدا و امید به او، بخشى از دعوت و تبلیغات مؤمن آل فرعون «و أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» یادآورى دو صفت عزت و آمرزندگى خداوند براى کسانى که هنوز دست از کفر بر نداشته اند - ولى امید به هدایتشان مى رود - مى تواند به منظور مطلب یاد شده باشد. ۱۴ - لزوم دل بستن به لطف و گذشت خداوند، در عین حساب بردن و واهمه داشتن از قدرت و عزت مندى او «و أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» ۱۵ - توبه و بازگشت از گناهِ کفر و شرک، مورد پذیرش خداوند «و أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» ۱۶ - گذشت از خطاها در عین توانمندى بر انتقام و کیفر، کارى است شایسته و خداپسندانه. « أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که خداوند در عین این که عزیز و شکست ناپذیر است، با گذشت و آمرزنده نیز مى باشد و همه بندگان گناه کارش را به توبه فرامى خواند; در حالى که توانایى هرگونه انتقام گرفتن از آنان را دارد. ۱۷ - عزت مندى و آمرزندگى خداوند، نشانه استحقاق انحصارى او براى الوهیت و عبادت «تدعوننى لأکفر باللّه و أشرک به ... و أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که مؤمن آل فرعون، در رد آیین شرک و بت پرستى، به معرفى خدایى پرداخت که دو صفت عزت مندى و آمرزندگى را دارا است و این خود نوعى استدلال بر بطلان شرک و اثبات حقانیت عقیده توحیدى مى باشد. ۱۸ - عزت مندى و آمرزندگى خداوند، از دانستنى هاى مهم در معارف توحیدى «أنا أدعوکم إلى العزیز الغفّ-ر» از این که مؤمن آل فرعون در شناساندن خدا و توحید ربوبى او، از دو صفت عزت مندى و آمرزندگى او یاد کرده است، مى توان مطلب یاد شده را به دست آورد.
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۵)
  • هشدارها و پندهای مؤمن الفرعون به فرعونیان+۱۰ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون به استوار نبودن شرک و بتپرستی بر علم و برهان+۱ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون بر ضدّ قوم مشرک خود به عدم توانایی معبودان انان در دنیا و اخرت+۲ آیه
  • برانگیختن عواطف و برخورد ملاطفتامیز، از روشهای احتجاج+۳ آیه
  • دعوت مؤمن الفرعون از سوی فرعونیان، به شرک و کفر+۱ آیه
  • فرعونیان درصدد بازگرداندنِ مؤمن الفرعون، از عقیده به توحید، و دعوت وی به شرک و کفر+۱ آیه
  • شرک، از مصادیق اسراف+۱ آیه
  • کفر، از مصادیق اسراف+۱ آیه
  • دعوت مؤمن الفرعون از قوم خویش برای ایمان به خدا+۲ آیه
  • دعوت مؤمن الفرعون به توحید، از اهداف تبلیغی وی+۱ آیه
  • دعوت فرعونیان از مؤمن ال فرعون، برای گرایش به کفر و شرک+۲ آیه
  • دعوت به توحید، از محورهای تبلیغی مؤمن الفرعون
  • ایمنی و نجات از عذاب الهی، در گرو اعتقاد توحیدی و پرهیز از شرک+۳ آیه
  • توحید و عقیده به خدای یگانه، رمز نجات مؤمنان خداپرست+۴ آیه
  • توحید، موجب هدایت، رشد و رهایی از سرگردانی+۶ آیه
  • مؤمن الفرعون، دعوتکننده فرعونیان به یکتاپرستی+۲ آیه
  • کفرورزی مشرکان، به خدای یکتا+۳ آیه
  • مؤمن الفرعون، از خداپرستان موحّد
  • توکّل، مایه پایداری و استقامت انسان، در برابر مخالفتها و سختیها+۴ آیه
  • دعوت به شرک و بتپرستی به منزله دعوت به جهل و نادانی+۲ آیه
  • فراخوانی به کفر و شرک به خدا، دعوت به اتش جهنّم+۱ آیه
  • شرکورزی، موجب گرفتاری به اتش دوزخ+۱ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۴ آیه
  • حرمت ارتداد و رویگردانی از ایمان به شرک+۱ آیه
  • حرمت پیروی از گمان، در امور اعتقادی
  • ایمان و اعتقاد مؤمن ال فرعون به خداوند+۲ آیه
  • شجاعت تحسین برانگیز مؤمن ال فرعون، هنگام تبلیغ و دفاع از موسی(علیه السلام)، با هشدارهای کوبنده به فرعون و فرعونیان+۱۱ آیه
  • شرکورزی، ایینی فاقد پشتوانه علمی و منطقی
  • ناتوانی بتها و معبودان باطل از هدایت دیگران، دلیل بطلان شرک+۱ آیه
  • دعوت فرعونیان از مؤمن ال فرعون، جهت بازگشت به شرک+۱ آیه
  • شرکورزی، زاییده جهل و نااگاهی انسان+۲ آیه
  • شرک به خدا، نوعی کفر
  • مؤمن ال فرعون، از مبارزه کنندگان با شرک+۴ آیه
  • قوم فرعون، مردمی مشرک و اسرافگر+۱ آیه
  • شرک قوم فرعون و درباریان وی، به خدای یگانه
  • کافران، اشخاص مشرک+۳ آیه
  • پرستش خدایان متعدّد، به وسیله مصریان باستان+۱ آیه
  • پیدایش دو گروه مستضعف و مستکبر، و حاکمیّت نظام طبقاتی، در جوامع شرک پیشه+۲ آیه
  • شریک پنداشتن برای خداوند، گمانی موهوم
  • عزّت و قهاریّت خداوند، گواه بر یکتایی وجود او+۱ آیه
  • عزّت خدا، از موارد تبلیغ و دعوت مؤمن ال فرعون+۱ آیه
  • عزّت خدا، توام با امرزش و غفران او+۱ آیه
  • مبتنی ساختن عقیده، رفتار و سخن بر علم، لازم و ضروری+۲ آیه
  • اتّکای جهان بینی مؤمن ال فرعون، به علم و شناخت+۱ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۲ آیه
  • فرعونیان، دعوت کننده مؤمن ال فرعون به کفر+۲ آیه
  • دعوت به کفر، دعوت به اتش دوزخ، در دیدگاه مؤمن ال فرعون+۲ آیه
  • دعوت به کفر، مایه قرار گرفتن در زمره اسرافکاران+۱ آیه
  • روحیّه اسراف، سبب کفرورزی به خدا+۱ آیه
  • کافران، مردمی اسرافگر+۱ آیه
  • فرعونیان، از زمره کافران+۱ آیه
  • مشرکان، از زمره کافران+۲ آیه
  • کفر مشرکان به توحید و خدای یگانه+۳ آیه
  • لجاجت و پافشاری فرعونیان بر کفر و ترتیب اثر ندادن به نصایح مؤمن الفرعون، موجب گرفتاری انها به شدیدترین عذابهای غیر قابل نجات+۴ آیه
  • لجاجت و پافشاری فرعونیان بر کفر و نپذیرفتن نصایح مؤمن الفرعون، موجب گرفتاری انها به عذاب در هر صبحگاه و شامگاه+۳ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون، به استوار نبودن شرک و بتپرستی بر علم و برهان+۱ آیه
  • احتجاج مؤمن الفرعون بر ضدّ قوم مشرک خود، به ناتوانایی معبودان انان در دنیا و اخرت+۲ آیه
  • مؤمن الفرعون معتقد به عزیز بودن خداوند+۱ آیه
  • مؤمن الفرعون معتقد به غفّار بودن خداوند+۱ آیه
  • کفر و شرک، زیربنای انحرافات عقیدتی و عامل سقوط ادمی به اتش جهنّم، در بینش مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • بینش مؤمن الفرعون از غیر علمی بودن شرک و فاقد برهان بودن ان
  • داشتن پیام هدایتافرین و نجاتبخش در دنیا و اخرت، ملاک الوهیّت و عبادت، در بینش مؤمن الفرعون+۱ آیه
  • دعوت مؤمن الفرعون از قوم خویش، برای توبه و برگشت به خداوند عزیز و بخشنده
  • دعوت مؤمن الفرعون از قومش، به توحید و خدای یگانه+۱ آیه
  • توحید، زمینه هدایت و رشد ادمی+۶ آیه
واژه‌ها