سوره غافر، آیه ۸ · جزء ۲۴ · صفحه ۴۶۸
رَبَّنَا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ وَ مَنْ صَلَحَ مِنْ آبَائِهِمْ وَ أَزْوَاجِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ
پروردگارا! آنها را در باغهای جاویدان بهشت که به آنها وعده فرمودهای وارد کن، همچنین از پدران و همسران و فرزندانشان هر کدام که صالح بودند، که تو توانا و حکیمی!
معنی کلمات و عبارات
«جَنَّاِتِ عَدْنٍ»: (نگا: توبه / ، رعد / ، نحل / ، کهف / ). «صَلَحَ»: شایسته شد. بایسته گردید. کار نیک کرد (نگا: رعد / ).
نزول
سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - وارد کردن مؤمنان تائب و پیرو راه خدا و نیز پدران، همسران و فرزندان صالح آنان به بوستان هاى ماندگار بهشت، دعا و درخواست فرشتگان عرش از درگاه الهى «ربّنا و أدخلهم جنّت... و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
«مَن» در «و من صلح...» مى تواند عطف بر ضمیر «هم» در «أدخلهم...» و یا عطف بر ضمیر«هم» در «وعدتهم» باشد. برداشت یاد شده مبتنى بر احتمال نخست است.
۲ - بوستان هاى ماندنى بهشت، وعده خداوند به مؤمنان تائب و پیرو دین الهى «جنّت عدن الّتى وعدتّهم»
۳ - بوستان هاى ماندنى بهشت، وعده خداوند به مؤمنان تائب و پیرو دین و نیز به پدران، همسران و فرزندان ایشان «جنّت عدن الّتى وعدتّهم و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
برداشت یاد شده مبتنى بر این نکته است که «مَن» در «و من صلح ...» عطف بر ضمیر «هم» در «وعدتهم...» باشد; یعنى، همان گونه که به مؤمنان وعده بهشت داده شده، این وعده به پدران، همسران و فرزندان صالح نیز داده شده است.
۴ - بهره مندى پدران، همسران و فرزندان صالح از بوستان هاى ماندنى بهشت، در سایه لطف الهى به مؤمنان تائب و پیرو دین «و أدخلهم جنّت عدن الّتى وعدتّهم و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که خداوند تنها به مؤمنان تائب و اهل عمل، وعده بهشت داده; ولى در عین حال فرموده است: پدران، همسران و فرزندان ایشان نیز - در صورت صالح بودنشان - وارد بهشت خواهند شد. یادآورى اینان در ردیف مؤمنان تائب - که وعده بهشت تنها به آنان اختصاص دارد - مى تواند نوعى پاداش به ایشان و لطف الهى در حق آنان باشد.
۵ - قرب و منزلت مؤمنان تائب و پیرو دین در پیشگاه خداوند و لطف ویژه الهى به آنان «جنّت عدن الّتى وعدتّهم و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
۶ - صلاحیت و شایستگى، شرط ورود پدران، همسران و فرزندان مؤمنان به بهشت «و أدخلهم جنّت ... و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
۷ - صلاحیت و شایستگى، شرط ورود به بهشت «و أدخلهم جنّت ... و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
۸ - بودن پدران، همسران و فرزندان در بهشت، از الطاف الهى در حق مؤمنان تائب و پیروان دین «و أدخلهم جنّت عدن الّتى وعدتّهم و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
یاد کردن مسأله بودن پدران و... در بهشت در کنار مؤمنان تائب، در عین آن که آنان از نظر مقام و کمال در حدى نیستند که مانند مؤمنان باشند (هرچند صلاحیت عمومى ورود به آن جا را دارند)، مى تواند بیانگر اظهار لطف الهى به مؤمنان تائب باشد; زیرا وجود این افراد در کنار انسان، خود نعمتى بزرگ است.
۹ - هم جوارى و هم زیستى با پدران، همسران و فرزندان، از نعمت هاى الهى و از خواسته هاى بشر «و أدخلهم جنّت عدن الّتى وعدتّهم و من صلح من ءابائهم و أزوجهم و ذرّیّتهم»
یادآورى ورود پدران، همسران و فرزندان به بهشت در جوار مؤمنان تائب، مى تواند گویاى مطلب یاد شده باشد.
۱۰ - ایمان، توبه و پیروى از دین، از شرایط ورود به بهشت «و یستغفرون للذین ءامنوا ... فاغفر للذین تابوا و اتّبعوا سبیلک ... و أدخلهم جنّت عدن الّتى وعدتّهم»
برداشت یاد شده از آن جا است که فرشتگان پیش از درخواست بهشت براى مؤمنان، آنان را به وصف ایمان، توبه و پیروى از راه دین توصیف کرده اند.
۱۱ - بهشت، داراى بوستان هاى متفاوت و متعدد «جنّت»
۱۲ - تنها خداوند، عزیز و حکیم است. «إنّک أنت العزیز الحکیم»
آمدن ضمیر فصل (أنت) بر حصر دلالت دارد.
۱۳ - آمرزش مؤمنان تائب و پیرو دین و وارد شدن آنان به بهشت از سوى خداوند، حکیمانه و از موضع اقتدار است. «فاغفر للذین تابوا ... إنّک أنت العزیز الحکیم»
یاد شدن دو صفت عزت و حکمت در پایان آیه شریفه، مى تواند بیانگر مطلب یاد شده باشد.
۱۴ - عزت و حکمت بى مانند خداوند، مقتضى دل بستن و امید داشتن به ورود مؤمنان تائب و پدران، همسران و فرزندان صالح آنان به بهشت جاویدان «ربّنا و أدخلهم جنّت ... إنّک أنت العزیز الحکیم»
برداشت یاد شده به خاطر این نکته است که جمله «إنّک أنت العزیز الحکیم» تعلیل براى جمله هاى پیشین است.
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آمرزش پیروان دینتقرب تائبانجاودانان بهشتدرخواست بهشت برای تائباندرخواست بهشت برای صالحاندرخواست بهشت برای فرزندان مؤمناندرخواست بهشت برای مؤمناندرخواست بهشت برای همسران مؤمناندرخواست بهشت برای والدین مؤمنانصلاحیت فرزندان مؤمنانصلاحیت همسران مؤمنانصلاحیت پدران مؤمناننعمت همنشینی با فرزندنعمت همنشینی با همسرنعمت همنشینی با پدرهمسران مؤمنان در بهشتورود تائبان به بهشتوعده به تائبانوعده به فرزندان مؤمنانوعده به همسران مؤمنانوعده به پدران مؤمنانپدران مؤمنان در بهشتآثار پیروی از دینعوامل امیدواری مؤمنانملائکه اطراف عرشدعا برای صالحانشرایط ورود به بهشتفرزندان مؤمنان در بهشتورود مؤمنان به بهشتآمرزش تائباندعای حاملان عرشنقش صلاحیتهادعا برای مؤمنانتقرب مؤمنانتنوع باغهای بهشتفضایل تائبانوعده بهشتتعدد باغهای بهشتآثار عزت خداآمرزش مؤمنانوعده به مؤمنانآثار حکمت خداآثار توبهآثار قدرت خداعزیزحکیمفضایل مؤمنانوعده های خدامشمولان لطف خدانعمتهای خداآثار ایماناختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۹)
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۵ آیه
- بهشت، دارای باغهای گوناگون+۵ آیه
- برخورداری انسانهای توبهگر، از بهشت خداوند+۸ آیه
- ملحق شدن اعضای خانواده به یکدیگر در بهشت، در صورت صالح بودن انان+۱ آیه
- ملایکه حاملان عرش الهی، خواستار بهشت عدن برای مؤمنان، پدران و خانواده انان+۱ آیه
- حاملان عرش الهی، خواستار بهشت عدن برای توبهکنندگان+۱ آیه
- حاملان عرش الهی، درخواستکننده بهشت عدن برای پیروان راه خدا+۱ آیه
- پیروی از راه خدا، از موجبات راهیابی به بهشت+۱ آیه
- توبه و پیروی از راه خدا، از موجبات راهیابی به بهشت+۱ آیه
- عدن و پایداری، یکی از نامها و اوصاف بهشت موعود+۲ آیه
- ملحق شدن زنان صالح به شوهران خویش، در بهشت+۱ آیه
- ورود همسران صالح به بهشت، از وعدههای خداوند و مورد درخواست حاملان عرش الهی+۱ آیه
- بهشت عدن، پاداش صالحان+۱ آیه
- توبه، عامل بهرهمندی از پاداش الهی+۹ آیه
- وعده پاداش خداوند به بندگان+۵ آیه
- الحاق پدران و همسران و فرزندان وارد شده به بهشت عدن، از الطاف الهی در حق مؤمنان تایب و پیروان دین+۱ آیه
- صلاحیّت و شایستگی، شرط ورود پدران و همسران و فرزندان مؤمنان به بهشت+۱ آیه
- ایمان، شرط بهرهوری فرزندان، از مزیّت پیوستن نسلها به پدران بهشتی خود+۱ آیه
- دعای حاملان عرش، برای وارد شدن پدران صالح بهشتیان به بهشت
- وعده پاداش، از روشهای تربیت انسانها+۵ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- توبه، زمینهساز ورود به بهشت+۸ آیه
- بوستانهای جاوید بهشت، خواسته فرشتگان از خدا برای تایبان و پدران، همسران و فرزندان صالح انان+۱ آیه
- خداوند، مصونیّتبخش بهشتیان از جهنّم+۲ آیه
- توجّه و التجا به ربوبیّت خدا، امری مطلوب در اداب دعا+۶ آیه
- توجّه به صفات کمالی خداوند و حمد و ستایش او هنگام دعا، امری پسندیده+۲ آیه
- مطلوبیّت سهیم کردن دیگران در دعای خود+۳ آیه
- مطلوب بودن دعا، برای تحقق وعده های الهی+۱ آیه
- شایسته بودن دعا برای مؤمنان+۲ آیه
- حکمت خداوند، امیخته با عزّت او+۲ آیه
- حکمت خداوندی، منشا امرزش بندگان+۳ آیه
- استمرار زندگی خانوادگی در بهشت، برای مؤمنان+۴ آیه
- ملحق شدن اعضای خانواده به یکدیگر در بهشت، در صورت صالح بودن+۱ آیه
- درخواست بهشت برای مؤمنان و خانواده صالح خود، از دعاهای حاملان عرش و ملایکه طواف کننده عرش، در پیشگاه خداوند+۱ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۵ آیه
- تعمیم دعا به دیگران، از اداب دعا+۵ آیه
- ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۶ آیه
- دعای حاملان عرش، جهت تحقّق وعده بهشت برای مؤمنان تایب و پدران و همسران و ذریّه انان+۱ آیه
- درخواست حاملان عرش از خداوند، برای وارد کردن مؤمنان، پدران، همسران و فرزندان صالح انان در بهشت+۱ آیه
- دعای حاملان عرش الهی، برای ورود تایبان پیرو راه خدا به بهشت، همراه پدران، همسران و فرزندان صالحشان+۱ آیه
- دعا و درخواست ملایکه از درگاه خدا، برای وارد ساختن صالحان در بهشت عدن+۱ آیه
- بهشت عدن، جایگاه صالحان+۱ آیه
- دعای ملایکه برای حضور تایبان پیرو راه خدا در بهشت، به همراه پدران، همسران و فرزندان صالح خود+۱ آیه
- دعای فرشتگان، برای مصون ماندن تایبان پیرو راه خدا و صالحان، از گزند بدیها و ناخوشیها در قیامت+۲ آیه
- نجات صالحان از بدیها و ناراحتیهای روز قیامت، برخاسته از رحمت الهی+۱ آیه
- مصون ماندن صالحان از بدیها در قیامت، رستگاری بزرگ برای انان+۱ آیه
- صالحان، مشمول رحمت الهی در قیامت، در سایه دعا و درخواست فرشتگان+۱ آیه
- ورود صالحان به بهشت عدن و مصون بودن انان از بدی و عذابهای قیامت، رستگاری بزرگ برای انان+۱ آیه
- همراهی نسل صالح با اجداد مؤمن خود، در بهشت+۱ آیه
- اعتراف فرشتگان حامل عرش الهی، به ربوبیت خداوند+۱ آیه
- حاملان و اطرافیان عرش الهی، خواستار بهشت عدن موعود، برای مؤمنان+۱ آیه
- حاملان و اطرافیان عرش الهی، خواستار بهشت عدن، برای توبه کنندگان+۱ آیه
- حاملان و اطرافیان عرش الهی، خواستار بهشت عدن، برای فرزندان صالح تایب و سالک راه خدا+۱ آیه
- اطرافیان و حاملان عرش الهی، درخواست کننده بهشت عدن، برای سالکان راه خدا+۱ آیه
- حاملان عرش و اطرافیان ان، خواستار بهشت عدن، برای پدران صالح تایب و سالک راه خدا+۱ آیه
- درخواست اطرافیان و حاملان عرش از خدا، برای نگهداری پدران صالح مؤمنان تایب سالک راه خدا، از ارتکاب بدیها و زشتیها+۲ آیه
- دعای حاملان و اطرافیان عرش، برای نگهداری همسران صالح مؤمنان تایب سالک راه خدا، از ارتکاب بدیها و زشتیها+۲ آیه
- دعا و درخواست حاملان و اطرافیان عرش از خدا، برای نگهداری فرزندان مؤمنان تایب سالک راه خدا، از ارتکاب بدیها و زشتیها+۲ آیه
- درخواست حاملان و اطرافیان عرش الهی، از خدا، برای ورود همسران صالح تایب و سالک راه خدا به بهشت عدن+۱ آیه
- عزّت و اقتدار الهی، پشتوانه استجابت دعای دعا کنندگان به درگاه وی+۲ آیه
- عزّتمندی خداوند، مقتضی دعا و استغفار فرشتگان برای اهل ایمان+۱ آیه
- توجّه به عزّت الهی، برانگیزاننده ملایکه حامل عرش به دعا به پیشگاه وی+۱ آیه
- عزّت بی همتای خداوند، مقتضی دعای فرشتگان، برای رهایی مؤمنان از عذاب جهنّم+۱ آیه
- عزّت بی مانند خداوند، مقتضی دعای ملایکه حامل عرش خدا، برای ورود مؤمنان به بهشت جاویدان+۱ آیه
- عزّت بی مانند خداوند، مقتضی درخواست ملایکه، برای ورود پدران صالح مؤمنان به بهشت+۱ آیه
- عزّت بی مانند خداوند، مقتضی درخواست ملایکه، برای ورود همسران صالح مؤمنان به بهشت جاویدان+۱ آیه
- عزّت بی مانند خداوند، مقتضی دعای فرشتگان، برای ورود فرزندان صالح مؤمنان به بهشت جاویدان+۱ آیه
- امیختگی عزّت و شکست ناپذیری خداوند، با حکمت او+۲ آیه
- ملحق شدن فرزندان صالح و مؤمن به پدرانِ خدا خواه و با ایمان خود، در بهشت+۳ آیه
- ورود مؤمنان پیرو خدا به بهشت، همراه فرزندان صالح خود، از دعاهای فرشتگان الهی+۱ آیه
- ارزشمند بودن قدرت امیخته به حکمت+۲ آیه
- خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۲ آیه
- بهره مندی مؤمنان تایب و پیرو دین از بهشت، جلوه ای از قدرت و عزّتمندی خداوند+۱ آیه
- امرزش مؤمنان تایب و پیرو دین از جانب خداوند، جلوه ای از قدرت و عزّتمندی او+۱ آیه
- دوری مؤمنان تایب و پیرو دین از جهنّم، از جلوه های قدرت و عزّتمندی خداوند+۱ آیه
- دعای ملایکه برای ورود مؤمنان تایب و پدر، همسر و ذریه صالح انان به بهشت+۱ آیه
- صلاحیت، از جمله شرایط بهرهمندی از دعای ملایکه، برای ورود به بهشت+۱ آیه
- دعای حاملان عرش برای امرزش و بهشتی شدن ایندگان از نسلهای مؤمنان+۱ آیه
- استمرار زندگی خانوادگی در بهشت، برای مؤمنان+۴ آیه
- درخواست بهشت از سوی فرشتگان، برای همسران صالح مؤمنان+۱ آیه
- دعای نیاکان درباره نوادگان خویش امری مطلوب+۱ آیه
- دعای ملایکه برای ورود نیاکانِ شایسته مؤمنان تایب به بهشت+۱ آیه
- برخورداری نیاکان صالح، همچون ذرّیّه صالح انان، از رستگاری بزرگ+۱ آیه
- بوستانهای ماندنی بهشت، وعده خداوند متعال به نیاکانِ صالح
- نجات نیاکان صالح از ناراحتیهای روز قیامت برخاسته از رحمت الهی+۱ آیه
- همنشینی نیاکان صالح با نسل و نوادگان خود در بهشت+۱ آیه
- دعای فرشتگان در حق والدین صالح و پیرو راه خدا، از درگاه الهی برای ورود به بهشت+۱ آیه
- دعای فرشتگان در حق والدین صالح، به سبب داشتن فرزندان تایب و پیرو راه خدا+۱ آیه
- وجود والدین تایب و پیرو راه خدا، موجب شمول دعای فرشتگان در حق فرزندان صالح انان+۱ آیه