آیه ۲۱ سوره طور

سوره طور(الطور)، آیه ۲۱ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۲۴

وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَانٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَا أَلَتْنَاهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَيْءٍ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌ

کسانی که ایمان آوردند و فرزندانشان به پیروی از آنان ایمان اختیار کردند، فرزندانشان را (در بهشت) به آنان ملحق می‌کنیم؛ و از (پاداش) عملشان چیزی نمی‌کاهیم؛ و هر کس در گرو اعمال خویش است!

معنی کلمات و عبارات
«مَآ أَلَتْنَاهُمْ»: از کارهایشان نکاسته‌ایم. فعل مهموز الفاء أَلَتَ، یَأْلِتُ، بر وزن ضَرَبَ یَضْرِبُ، با فعل اجوف یائی لاتَ، یَلیتُ، در معنی یکسان است (نگا: حجرات / ). «مَآ أَلَتْنَا مِنْ عَمَلِهِمْ شَیْئاً»: از پاداش کارهای پدران اصلاً چیزی نمی‌کاهیم. مراد این است که ترفیع منزلت فرزندان باعث تنزل مقام پدران نبوده، و بلکه مراد اعطاء نعمت انس و تشکیل مجمع دلهای عاشقان یزدان است. «رَهِینٌ»: گروگان.
نزول
نکات آیه
۱ - نوید الهى به ملحق گشتن نسل مؤمن تقواپیشگان، به ایشان در بهشت «و الذین ءامنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمن ألحقنا بهم ذرّیّتهم» ۲ - ایمان، محور پیوند نسل ها به یک دیگر، در جهان آخرت «و الذین ءامنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمن ألحقنا بهم ذرّیّتهم» ۳ - انسان مؤمن، در اندیشه سعادت نسل خویش در پرتو ایمان * «ألحقنا بهم ذرّیّتهم» نوید در جایى صورت مى گیرد که آدمى در انتظار و اشتیاق امر مورد نوید باشد. این که خداوند ملحق شدن نسل مؤمنان را به آنان نوید داده، نشانگر آن است که اشخاص مؤمن در آرزوى سعادت نسل خویش اند و این آرزویى به جا است. ۴ - پیوندهاى عاطفى، باقى میان مؤمنان و نسل ایشان در بهشت «ألحقنا بهم ذرّیّتهم» نوید به ملحق شدن ذریه مؤمنان به آنان در بهشت، مى رساند که مؤمنان در بهشت نیز به نسل خود دلبسته اند و از قرار گرفتن آنان در کنار خویش احساس لذت مى کنند. ۵ - پیوند نسبى - علاوه بر عمل نیک خود انسان - داراى تأثیر در تعالى جایگاه اخروى وى «ألحقنا بهم ذرّیّتهم» نسل مؤمنان، به جایگاه عالى نیاکان خویش ملحق مى شوند و ارتقاى درجه مى یابند; در حالى که اگر مقام نیکانشان در درجه آنان تأثیر نمى گذاشت، آنها با ایمان و عمل خویش جز به مرتبه اى پایین تر، دست نمى یافتند. ۶ - اصل ایمان، شرط بهرهورى فرزندان، از مزیت پیوستن نسل ها به پدارن بهشتى خود «و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمن ألحقنا بهم ذرّیّتهم» ۷ - الحاق اعضاى مؤمن خانواده بهشتیان به ایشان، تبلور لطف و فضل الهى در حق آنان «و الذین ءامنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمن ألحقنا بهم ذرّیّتهم» ۸ - تبعیت در ایمان، محورى بایسته پیروى از پدران «و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمن» در قرآن، معمولاً پیروى از پدران منفى شمرده شده است; ولى در این آیه یکى از محورهایى که پیروى از پدران ارزش به شمار آمده، محور ایمان است. ۹ - پیوستن مؤمنان، به درجه عالى پدران بهشتى خود، تفضل الهى و نه مایه کم شدن از مقام پدر آنان و کاسته شدن از عمل آنان «ألحقنا بهم ذرّیّتهم و ما ألتنهم من عملهم من شىء» جمله «ما ألتناهم...» معادل «ما نقصناهم» است و ضمیرهاى «هم» به «الذین آمنوا» بازمى گردد. مقصود این است که خداوند، در ملحق کردن ذریه بهشتیان به آنان، از منزلت و درجه پدران چیزى نمى کاهد; بلکه بر درجه ذریه مى افزاید. ۱۰ - هر انسانى، تنها در گرو اعمال خویش و ملازم با آن «کلّ امرى بما کسب رهین» ۱۱ - عمل انسان، تنها محور سعادت و شقاوت وى «کلّ امرى بما کسب رهین»
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۱۲ - «عن أبى عبداللّه(ع) فى قول اللّه عزّوجلّ: «و الذین آمنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمان ألحقنابهم ذرّیّتهم» قال: قصرت الأبناء عن عمل الأباء فألحقوا الأبناء بالأباء لتقر بذلک أعینهم; [منبع: کافى، ج ۳، ص ۲۴۹، ح ۵; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۳۹- ، ح ۲۲ و ۲۸.] از امام صادق(ع) درباره سخن خداى عزّوجلّ «والذین آمنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمان ألحقنابهم ذرّیّتهم» روایت شده که فرمود: فرزندان از نظر عمل از پدرانشان کمترند; ولى براى چشم روشنى پدران مؤمن، فرزندانشان را به پدرانشان ملحق مى کنند». ۱۳ - «عن أبى عبداللّه(ع) قال: إنّ اللّه تبارک و تعالى کفّل إبراهیم(ع) و ساره أطفال المؤمنین یغذونهم بشجرة من الجنّة ... فإذا کان یوم القیامة ألبسوا و طیّبوا و اهدوا إلى آبائهم و هو قول اللّه عزّوجلّ «و الذین آمنوا و اتّبعتهم ذریّتهم بإیمان ألحقنا بهم ذرّیّتهم; [منبع: من لایحضره الفقیه، ج ۳، ص ۳۱۶، ب ۱۵۰، ح ۳; نورالثقلین، ج ۵، ص ۱۴۰، ح ۲۴.] از امام صادق(ع) روایت شده که خداوند - تبارک و تعالى - اطفال مؤمنان را تحت تکفل ابراهیم(ع) و ساره قرار داده که آنان را به وسیله درختى از بهشت غذا مى دهند... هرگاه قیامت فرارسد به آنان لباس پوشانده و آنها را معطر مى کنند و به عنوان هدیه براى پدرانشان مى برند... و این گفتار خداى عزّوجلّ است «والذین آمنوا و اتّبعتهم ذرّیّتهم بإیمان ألحقنابهم ذرّیّتهم».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
  • مسؤولیّت انسان دربرابر رفتار خود+۱ آیه
  • منّت خداوند بر متّقیان، به سبب عذاب نشدن انان با باد گرم+۲ آیه
  • همنشینی و معاشرت اهل بهشت با یکدیگر، در بهشت+۵ آیه
  • ملحق شدن اعضای خانواده به یکدیگر در بهشت، در صورت دارا بودن ایمان و عمل نیک
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۴ آیه
  • تبعیّت در ایمان، محوری بایسته پیروی از پدران
  • استمرار زندگی خانوادگی در بهشت، برای مؤمنان+۴ آیه
  • الحاق اعضای مؤمن خانواده بهشتیان به ایشان، امتنان الهی در حق انان+۲ آیه
  • الحاق اعضای مؤمن خانواده بهشتیان به ایشان، برخاسته از نیکی و رحمت الهی در حق انان+۲ آیه
  • الحاق خانواده مؤمنان در بهشت، در پی اهتمام انان به سعادت اخروی خانواده خویش و خیرخواهی شدید نسبت به انان+۱ آیه
  • بهره مند شدن خانواده های مؤمنان در بهشت، از میوه ها و گوشتهای مورد دلخواه شان در بهشت
  • دست به دست شدن جامهای شراب میان مؤمنان و خانواده های شان در بهشت+۱ آیه
  • خدمت کاران جوان و زیبارو، در طواف خانواده های مؤمنان در بهشت، برای پذیرایی از انان+۱ آیه
  • نجات خانواده بهشتیان، از عذاب باد سوزان جهنّم، امتنان الهی بر انان+۱ آیه
  • خوف از خداوند در محیط خانواده، از اوصاف مؤمنان+۱ آیه
  • خوف مؤمنان از خداوند در محیط خانواده، زمینه برخورداری انان از نعمتهای بهشتی و رهایی از عذاب جهنّم+۱ آیه
  • نجات مؤمنان از عذاب سموم (گرم، مرگبار) در قیامت، برخاسته از رحمت الهی+۲ آیه
  • تهمت سحر به پیامبراکرم(صلی الله علیه واله) و سخنان او، از سوی کافران عصر ان حضرت
  • تبادل پرسش و سخن، بین بهشتیان، درباره گذشته خود+۳ آیه
  • تبادل پرسش و سخن بین بهشتیان، درباره گذشته خود+۳ آیه
  • برخورداری انسان، از اثار و پیامدهای خوب و بد اعمال خویش+۱ آیه
  • رفتار و کردار ادمی، سازنده شخصیّت وی+۱ آیه
  • ملحق شدن فرزندان کوچک و بزرگ مؤمنان به انان در بهشت، در صورت پیروی ان فرزندان از ایمان پدران شان
  • ملحق شدن فرزندان صالح و مؤمن به پدرانِ خدا خواه و با ایمان خود، در بهشت+۳ آیه
  • اعراض از لغو و هر کاری بیهوده، امری مطلوب+۱ آیه
  • همنشینی و معاشرت بهشتیان با یکدیگر در بهشت+۵ آیه
  • استمرار زندگی خانوادگی در بهشت، برای مؤمنان+۴ آیه
  • خوف از خداوند، در محیط خانواده، از اوصاف مؤمنان+۱ آیه
  • ملحق شدن فرزندان مؤمنان، در بهشت به انان
  • ایمان، زمینهساز بهرهمندی انسان از نعمتهای بهشتی+۲ آیه
  • الحاق فرزندان با ایمان به والدین مؤمن خود، در بهشت
واژه‌ها