آیه ۲۹ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۲۹ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۰۹

أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغَانَهُمْ

آیا کسانی که در دلهایشان بیماری است گمان کردند خدا کینه‌هایشان را آشکار نمی‌کند؟!

معنی کلمات و عبارات
«أَضْغان»: جمع ضِعْن، حقد و کینه‌های شدید. «لَن یُخْرِجَ ...»: (نگا: توبه / ).
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- هشدار الهى به منافقان، نسبت به افشاى کینه هاى نهانى آنان «أم حسب ... أن لن یخرج اللّه أضغنهم» ۲- ناتوانى بیماردلان منافق از غلبه بر اراده خداوند و پنهان داشتن چهره واقعى خود براى همیشه «یخرج اللّه أضغنهم» ۳- بیماردلان منافق، داراى کینه هاى عمیق نسبت به دین و مؤمنان «أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغنهم» «أضغان»، (جمع «ضغن») به معناى کینه هاى شدید و عمیق است. ۴- منافق، گرفتار خوش خیالى و غافل از کمین خداوند «أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغنهم» ۵- نگرانى شدید منافقان صدر اسلام، از افشاى چهره واقعى آنان «أم حسب ... أن لن یخرج اللّه أضغنهم» از این که خداوند، منافقان را به افشاى اسرارشان تهدید کرده; معلوم مى شود که شرایط آنان به گونه اى بوده که رسوایى، برایشان بسیار سخت تمام مى شده است. ۶- ستّار بودن خداوند، داراى قلمروى خاص و نه شامل تمام گناهان و گنه کاران * «أن لن یخرج اللّه أضغنهم» مجموع آیه و تهدید منافقان به افشاى اسرارشان، در واقع هشدارى است به منافقان که از ستّار بودن خدا، سوء استفاده نکرده و بدانند که افشاى چهره آنان، امرى ممکن و محتمل است. ۷- منحصر نبودن کیفر بیماردلان منافق، به لحظه مرگ و امکان رسوایى آنان در دنیا* «فکیف إذا توفّتهم ... أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغنهم» در صورتى که تهدید به افشاى کینه ها، مربوط به دنیا باشد و این رسوایى نوعى کیفر به شمار آید; از ارتباط این آیه با «فکیف إذا توفّتهم الملائکة ...» مى توان به مطلب بالا دست یافت. ۸- کینه و عداوت نسبت به پیامبر(ص) و مؤمنان، نوعى بیماردلى است. «أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغنهم»
تفسیر (۷)
روایات و احادیث

۹- «عن جابر عن أبى جعفر محمد بن على(ع) عن جابربن عبداللّه - رض - قال لمّا نصب رسول اللّه (ص) علیّاً یوم غدیرخم قال قوم: ما یألوا برفع ضبع ابن عمّه فأنزل اللّه تعالى «أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغانهم»; [منبع: تأویل الآیات الظاهرة، ص ۵۷۰; تفسیر برهان، ج ۴، ص ۱۸۸.] جابر [جعفى] از امام باقر(ع) روایت نموده که جابربن عبداللّه انصارى گفت: چون رسول خدا(ص) در روز غدیرخم، حضرت على(ع) را [به ولایت ]انتصاب کرد، گروهى گفتند: [محمد] در بالا بردن بازوى پسر عمویش کوتاهى نمى کند. پس این آیه را خداوند نازل فرمود: أم حسب الذین فى قلوبهم مرض أن لن یخرج اللّه أضغانهم».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۵۴)
  • تهدید منافقان به رسوایی، در پی اطاعتهای منفعتجویانه انها از دشمنان دین+۳ آیه
  • هشدار خداوند به منافقان، مبنی بر فاش ساختن کینههای انان و شناساندن انها به پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • خداوند، اشکارکننده بغض بیماردلان، نسبت به دین و اهل ان
  • بیماردلی، زمینهساز بغض با دین و دینداران
  • تهدید منافقان به رسوایی، در پی اطاعت از دشمنان دین+۳ آیه
  • هشدار خدا به منافقان از افشای نقشههای انان علیه پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • علم و اگاهی خداوند نسبت به دشمنان محمّد+۱ آیه
  • افشا نشدن کینه های بیماردلان منافق، نسبت به مؤمنان، مورد پرسش انکاری خدا+۱ آیه
  • افشا نشدن کینه های بیماردلان منافق، نسبت به مؤمنان، مورد پرسش انکاری خدا+۱ آیه
  • شک و تردید، نوعی مرض و بیماری در دین+۱۰ آیه
  • سطحی بودن شناختهای مبتنی بر حدس و گمان و تخیّل+۱ آیه
  • تاکید خداوند به توانایی پیامبر(صلی الله علیه واله) بر شناخت منافقان از اهنگ سخنشان+۱ آیه
  • قابل شناسایی بودن منافقان برای پیامبر(صلی الله علیه واله) از روی اهنگ صدایشان+۱ آیه
  • قابل شناخت بودن بیماردلان از روی سیمای شان برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در صورت خواست الهی برای معرّفی کردن انها+۱ آیه
  • قابل شناخت بودن بیماردلان، از روی سیمای شان برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در صورت خواست الهی برای معرّفی کردن انها+۱ آیه
  • قابل شناخت بودن بیماردلان از روی سیمای شان برای پیامبر(صلی الله علیه واله)، در صورت خواست الهی برای معرّفی کردن انها+۱ آیه
  • ظنّ بیماردلان، به مخفی ماندن کینه های شان نسبت به پیامبر(صلی الله علیه واله) و مؤمنان+۱ آیه
  • انتصاب علی(علیه السلام) به مقام ولایت و خلافت از سوی رسول خدا(صلی الله علیه واله) در روز غدیرخم، عامل کینهورزی منافقان
  • قلب ادمی مخزن اسرار او+۲ آیه
  • خداوند، اشکارکننده راز قلب، به رغم پنهان کردن ان+۱ آیه
  • امکان نمایانگر شدن اسرار و درون قلب افراد به وسیله لحن انان+۱ آیه
  • اگاهی خداوند از اسرار قلبها+۳ آیه
  • اگاهی خداوند از کینه و دشمنی قلبی منافقان با مؤمنان+۱ آیه
  • لحن سخن گفتن منافقان، سبب اگاهی پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) از کینه و دشمنی درونی و قلبی انان+۱ آیه
  • چهره منافقان، سبب اگاهی مؤمنان از کینه و دشمنی قلبی انان+۱ آیه
  • بیماری قلب منافقان، موجب کینه نسبت به مؤمنان
  • نفاق، از عوارض جانبی قلب و نمایانگر بیماری ان+۱۰ آیه
  • کینه و دشمنی نسبت به محمّد صلی الله علیه و اله و مؤمنان، نوعی بیماردلی
  • نفاق و دورویی، از بیماری قلب و روح منافقان+۹ آیه
  • کینه ورزی، از نشانههای بیماری قلبی و روحی
  • منافقان، اشخاصی مریض القلب و بیمار+۱۰ آیه
  • فراهم کردن خشم و غضب خداوند و ناخشنودی از رضوان الهی، سبب دشوار شدن مرگ منافقان و بیماردلان+۱ آیه
  • مرگ منافقان و بیماردلان به وسیله ملایکه، مرگی بسیار سخت و دشوار+۱ آیه
  • مرگ بیماردلان، در صورت استمرار بیماردلی، مرگی در حال کفر+۲ آیه
  • نفاق، امری قلبی و درونی+۱۱ آیه
  • منافقان، در احاطه علم الهی+۲ آیه
  • تهدید منافقان به رسوایی، در پی اطاعتهای منفعت جویانه انها از دشمنان دین+۳ آیه
  • شیوه سخن و سیمای منافقان، راهی برای شناخت پیامبر صلی الله علیه و اله از انان+۱ آیه
  • هشدار خدا به منافقان، از افشای نقشههای انان علیه پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • چگونگی سخنان منافقان، راهی برای شناخت انان+۱ آیه
  • قابل شناسایی بودن منافقان برای پیامبر صلی الله علیه و اله، از روی اهنگ صدایشان+۱ آیه
  • گفتار ناصواب و بی ادبانه با پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه نفاق و بیماردلی+۱ آیه
  • برخورد کینه جویانه و گفتار ناصواب، نسبت به علی علیه السلام نشانه نفاق و دورویی+۱ آیه
  • چگونگی چهره و سیمای منافقان، راهی برای شناخت انان+۱ آیه
  • قابل شناخت بودن منافقان برای پیامبر صلی الله علیه و اله از صورت و سیمای انان، در صورت خواست الهی برای معرفی انان+۱ آیه
  • منافقان، گرفتار خشم و غضب خداوند+۲ آیه
  • مرگ همراه با شکنجه سخت ملایکه، فرجام منافقان توطیه گر+۳ آیه
  • لحن سخن گفتن منافقان، نشان دهنده کینه درونی انان نسبت به مؤمنان+۱ آیه
  • چهره منافقان، نمایانگر اسرار و کینه درونی و قلبی انان نسبت به مؤمنان و رسول خدا صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • شکنجه سخت منافقان به هنگام مرگ، کیفر توطیههای خاینانه انان+۱ آیه
  • بیماردلان منافق، دارای کینههای عمیق نسبت به دین و مؤمنان
  • هشدار الهی به منافقان، مبنی بر افشای کینههای انان
  • انتصاب علی علیه السلام به ولایت در غدیر خم، عامل کینه ورزی منافقان
  • مرگ منافقان، پایان توطیهگری و اغاز عذاب و شکنجه منافقان+۱ آیه
واژه‌ها