تفسیر روان جاوید

تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى) ذلِکَ بِأَنَّهُمْ قالُوا لِلَّذِينَ کَرِهُوا ما نَزَّلَ اللَّهُ سَنُطِيعُکُمْ فِي بَعْضِ الْأَمْرِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِسْرارَهُمْ «26» فَکَيْفَ إِذا تَوَفَّتْهُمُ الْمَلائِکَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ «27» ذلِکَ بِأَنَّهُمُ اتَّبَعُوا ما أَسْخَطَ اللَّهَ وَ کَرِهُوا رِضْوانَهُ فَأَحْبَطَ أَعْمالَهُمْ «28» أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ أَنْ لَنْ يُخْرِجَ اللَّهُ أَضْغانَهُمْ «29» وَ لَوْ نَشاءُ لَأَرَيْناکَهُمْ فَلَعَرَفْتَهُمْ بِسِيماهُمْ وَ لَتَعْرِفَنَّهُمْ فِي لَحْنِ الْقَوْلِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمالَکُمْ (30) ترجمه‌ اين بسبب آنست که آنها گفتند بآنانکه ناخوش داشتند آنچه را فرو فرستاد خدا بزودى فرمان بريم شما را در بعضى از امور و خدا ميداند راز پنهان نمودن آنها را پس چگونه باشد وقتى که بميرانندشان ملائکه با آنکه ميزنند رويهاشان و پشتهاشان را اين بسبب آنست که آنها پيروى کردند آنچه را که بخشم آورد خدا را و ناخوش داشتند خوشنوديش را پس باطل کرد او کارهاشانرا آيا پنداشتند آنانکه در دلهاشان مرض است که هرگز بيرون نخواهد آورد خدا کينه‌هاشانرا و اگر ميخواستيم هر آينه نشان داده بوديم بتو آنها را پس هر آينه شناخته بودى آنها را بعلامات مخصوصشان و هر آينه ميشناسى البته آنها را از طرز گفتار و خدا ميداند کارهاى شما را. تفسير خداوند متعال جهت ارتداد اشخاص مذکوره در آيات سابقه را گوشزد فرموده که اين براى آنستکه بکسانيکه از احکام اسلام کراهت داشتند مانند يهود محرمانه ميگفتند چيزى نميگذرد که اين اساس برچيده و پيغمبر اسلام مغلوب ميشود و ما با شما در بعضى از امور لازمه موافقت خواهيم نمود ولى خداوند از اسرار آنها آگاه است يا از گفتگوى سرّى آنان باخبر است چون اسرار بصيغه جمع نيز قرائت شده و با اسرار که مصدر است تفاوت مهمّى در معناى مراد ندارد و لذا جلد 5 صفحه 13 مصادر معمولا جمع بسته نميشود و مستفاد از روايات متعدده معتبره از ائمه اطهار عليهم السلام آنستکه اين آيات در شأن خلفاء جور و اتباع آنها از بنى اميّه و غيرها نازل شده که با هم تبانى داشتند نگذارند بعد از پيغمبر (ص) امر خلافت در امير المؤمنين (ع) و اولاد طاهرين او مستقرّ گردد و بايشان خمس واجب خودشان را ادا نکنند و اين گفتگو را با يکديگر مينمودند و خداوند سرّ آنها را فاش فرمود و منافات با عموم معنى که قبلا ذکر شد ندارد و در آيات سابقه اشاره به اين معنى شد که مراد از شيطان کيست و بنابراين مراد از ما نزّل اللّه ولايت امير المؤمنين (ع) و مراد از بعض الامر ترک آن و اداء خمس است لذا خداوند ميفرمايد پس چگونه است حال آنها و چه ميکنند وقتى که ملائکه قبض روح آنها را نمايند در حاليکه ميزنند برويهاى آنها و پشتهاشان که از حقّ اعراض نموده و بباطل معطوف شده و اين براى آنستکه متابعت نمودند امريرا که موجب غضب خدا شده و کراهت داشتند خوشنودى خدا را که در پيروى از حقّ و حقيقت است و در روايات موجب سخط بدوستى دشمنان امير المؤمنين عليه السّلام و رضوان بولايت آنحضرت تفسير شده است و هيچ عمل خيرى بدون ولايت ائمه اطهار مقبول درگاه کردگار نيست پس فائده‌ئى براى صاحبش ندارد و باطل است آيا چنين تصوّر باطلى نمودند کسانيکه بمرض قلبى نفاق و حسد و عناد مبتلا هستند که خداوند ظاهر نميفرمايد کينه‌هاى ديرينه آنها را و اگر بخواهيم ما ارائه ميدهيم بتو اى پيغمبر اشخاص آنانرا پس ميشناسى آنها را بعلامات مخصوص بهر يک از آنها ولى صلاح نيست و اکنون خودت از اشارات و کنايات و کيفيّت گفتار آنها مسلّما خواهى شناخت آنانرا و خدا عالم بتمام جزئيات امور است و از تمام اعمال بندگان آشکار باشد يا نهان با خبر است و در برابر پاداش خير و شرّ خواهد داد در مجمع از ابو سعيد خدرى نقل نموده که لحن القول دشمنى آنها با امير المؤمنين عليه السّلام است ما در زمان پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلّم منافقين را بدشمنى آنها با حضرت امير عليه السّلام ميشناختيم و اينمعنى را از جابر بن عبد اللّه انصارى نيز نقل نموده و از عبادة بن صامت روايت فرموده که ما اولاد خودمان را معمولا آزمايش مينموديم بمحبت على بن ابى طالب عليه السّلام و چون ميديديم يکى از آنها آنحضرت را دوست ندارد جلد 5 صفحه 14 ميدانستيم از طريق رشد و صلاح بوجود نيامده و نيز نقل نموده که بعد از اين آيه تمام منافقين شناخته شدند.