آیه ۳۱ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۳۱ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۰

وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ وَ نَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ

ما همه شما را قطعاً می‌آزمائیم تا معلوم شود مجاهدان واقعی و صابران از میان شما کیانند، و اخبار شما را بیازماییم!

معنی کلمات و عبارات
«حَتّی نَعْلَمَ»: (نگا: بقره / آل‌عمران / سبأ / ). «نَبْلُوَ»: الف زائدی در رسم‌الخط قرآنی در آخر دارد. «أَخْبَارَکُمْ»: مراد از اخبار، هنرنمائی در شیوه بیان در کار تبلیغ و دعوت مردم به راه حق، و ضعف و قوت در این امر، و دوام و یا عدم دوام و فداکاری و یا عدم فداکاری در راه نشر دین است (نگا: تفسیر قاسمی). خبرهای اطاعت یا عدم اطاعت در جهاد. یا این که مراد از اخبار، اعمال بطور کلی است، اعم از خوب و بد.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- همه مؤمنان، در معرض آزمایشى حتمى از سوى خداوند «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» ضمیر «کم» به اهل ایمان و یا مدعیان ایمان بازمى گردد و نه به همه انسان ها; زیرا تفکیک مجاهد از غیر مجاهد در قلمرو دین، معنا دارد و گرنه در مورد همه انسان هاملاکِ تفکیک، ایمان و کفر است. ۲- تکلیف جهاد، وسیله آزمایش مؤمنان و تمایز مجاهدان و صابران از دیگران «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» با توجه به واژه «المجاهدین» معلوم مى شود که موضوع اصلى آزمایش «جهاد» است. به علاوه محور اصلى این آیات فرمان قتال با کافران و جهاد در راه خدا مى باشد (إذا أنزلت سورة محکمة و ذکر فیها القتال ...). ۳- آزمایش انسان ها در صحنه عمل، از سنت هاى الهى است. «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» فعل مضارع، افاده استمرار مى کند و تأکید آن سنتى تخلف ناپذیر را مى رساند. ۴- اراده خداوند به تعیین مراتب مؤمنان، براساس عمل ایشان و نه علم ازلى خود «و اللّه یعلم أعملکم . و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین» روشن است که خداوند، عالم به تمامى غیب است و اعمال آدمیان را قبل از وقوع آن مى داند و چه بسا تعبیر «واللّه یعلم أعمالکم» نظر به علم قبل از عمل نیز داشته باشد. از این رو «حتّى نعلم ...» را بدان معناگرفت که خداوند، حقیقتاً نمى داند و پس از فعل انسان علم پیدا مى کند. بنابر این جمع بین «واللّه یعلم» و «لنبلونّکم حتّى نعلم...» مى تواند این باشد که خداوند، مراتب مؤمنان را براساس علم ازلى معین نمى سازد; بلکه پس از آزمایش داورى مى کند. ۵- جهاد و صبر در مسیر فرمان هاى وحى، ملاک امتیاز و از مهم ترین ارزش ها است. «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» اهمیت، از تخصیص به ذکر یافتن جهاد و صبر استفاده مى شود. ۶- تفاوت مرتبه مجاهدان، در پرتو صبر و شکیبایى آنان در میدان جهاد * «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» برداشت یاد شده بدان احتمال است که وصف «الصابرین» صرفاًتوضیح و تفسیر «المجاهدین» نباشد; بلکه ملاک دوم به شمار آید; یعنى، مدعیان ایمان در پرتو جهاد از یکدیگر متمایز مى شوند و مجاهدان در پرتو صبر و شکیبایى بر یکدیگر شرافت مى یابند. ۷- مؤمنان راستین، اهل جهاد و شکیبا در برابر همه مشکلات زندگى «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» وصف «الصابرین» علاوه بر صبر در جهاد، مى تواند به همه زمینه هاى صبر و شکیبایى نظر داشته باشد. ۸- جهاد، بارزترین نمود صبر مؤمنان در راه خدا* «و لنبلونّکم حتّى نعلم المجهدین منکم و الصبرین» مى توان گفت: ملاک اصلى در تمایز مؤمنان، صبر و شکیبایى آنان، در انجام وظایف الهى است و تقدم «المجاهدین» بر «الصابرین» از آن جهت است که مجاهدان، سرآمد صابران اند و جهاد بارزترین نمونه صبر است. ۹- اقرارها و سخنان انسان، مورد آزمون الهى در صحنه عمل (جهاد و صبر) «و نبلوا أخبارکم» از جمله مصادیقِ «أخبار» اقرارها، ادعاها و سخنانى است که مردم در مقام اظهار ایمان و بندگى بر زبان جارى مى کنند و از درون خویش خبر مى دهند. ۱۰- اعمال مؤمنان، چونان سخنان و اقرارهاى آنان، مورد آزمون الهى است.* «و نبلوا أخبارکم» کلمه «أخبار» مى تواند به معناى اعمال مؤمنان باشد که معمولاً در منظر دید همگان قرار مى گیرد. در این صورت از ارتباط «نبلوا أخبارکم» با صدر آیه، استفاده مى شود که اولاً مدعیان ایمان، آزمایش مى شوند تا اهل عمل و صبر شناخته شوند و ثانیاً اهل عمل و جهاد و صبر نیز آزمایش مى شوند تا مراتب خلوص و ارزش هر عمل مشخص گردد. ۱۱- اعمال، بازگو گننده سرّ درون و باورهاى راسخ انسان * «و نبلوا أخبارکم» کلمه «أخبار» مى تواند به معناى اعمال باشد; از آن جهت که عمل، خبر از اسرار نهفته باطن انسان مى دهد. از اطلاق خبر بر عمل به این عنوان، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۷)
  • جهادگریزی از عوامل حبط اعمال+۱ آیه
  • ازمایش انسانها، سنّت الهی+۲ آیه
  • امتحان شدن مؤمنان جهت اشکار شدن مجاهدان و صابران از غیر انان
  • امتحان شدن مؤمنان با اعمال خویش
  • جهاد در راه خدا، وسیلهای برای امتحان مسلمانان+۳ آیه
  • امتحان شدن انسانها با اعمال خویش
  • تمایز مجاهدان و صابران از غیر انها، از اهداف امتحان مسلمانان
  • تمییز صفوف مجاهدان راستین از دیگران، از اثار جهاد+۴ آیه
  • صحنه جهاد، میدان ازمایش مجاهدان صابر از غیر صابر
  • تمجید خداوند، از مجاهدان صبور، در عرصه مشکلات نبرد+۵ آیه
  • مشخص شدن صفوف مؤمنان پایدار از دیگر افراد سست عنصر، فلسفه امتحان با سختیها+۴ آیه
  • ابتلای مؤمنان به سختیها و شداید+۵ آیه
  • امتحان الهی، اشکار کننده اسرار مسلمانان+۱ آیه
  • ازمودن مؤمنان، از سنّتهای حتمی خداوند+۵ آیه
  • صبر از ملاکهای امتیاز و ارزش+۱ آیه
  • امتحان صابران شرط پاداش دهی به انان از سوی خدا
  • تکلیف جهاد وسیله ازمایش مؤمنان و تمایز مجاهدان و صابران از دیگران+۱ آیه
  • برتر بودن مقام صابران از مقام مؤمنان+۱ آیه
  • صبر پیشگان، سرافراز در امتحان های خدا+۱ آیه
  • جدا شدن صف مؤمنان و مجاهدان راستین از مدّعیان دروغین، از موارد علم فعلی خدا+۸ آیه
  • امتحان شدن انسانها با اعمال خویش+۴ آیه
  • قسم مؤکّد خداوند، برای امتحان از مؤمنان به هدف متمایز ساختن مجاهدان و صابران از غیر انان
  • سوگند الهی، جهت حتمیّت امتحان شدن انسانها+۲ آیه
  • امتحان الهی، اشکارکننده اسرار قلبی مسلمانان+۱ آیه
  • مُبتلی/ اسما و صفات+۶ آیه
  • امتحانات الهی، اشکارکننده رازها و اسرار مسلمانان+۱ آیه
  • ابتلای مؤمنان به سختیها و شداید+۵ آیه
واژه‌ها