آیه ۳۳ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۳۳ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۰

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ لاَ تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ

ای کسانی که ایمان آورده‌اید! اطاعت کنید خدا را، و اطاعت کنید رسول (خدا) را، و اعمال خود را باطل نسازید!

معنی کلمات و عبارات
«لا تُبْطِلُوا أَعْمَالَکُمْ»: کارهایتان را با انجام پلشتیها و زشتیها ضایع نگردانید.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- همه مؤمنان، موظف به اطاعت از خدا و رسول او «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» ۲- ایمان واقعى، مستلزم عمل به فرمان هاى خدا و رسول او «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» از فرمان «أطیعوا»، استفاده مى شود که صرف اقرار قلبى و لفظى به ایمان کافى نیست; بلکه باید اقرار و اعتقاد را با عمل در راستاى فرمان هاى خدا و رسول او، همراه ساخت. ۳- تأکید خداوند به اطاعت مؤمنان، از فرمان جهاد و تأثیرناپذیرى از کارشکنى منافقان* «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» با توجه به ارتباط این آیه با آیات پیشین که درباره جهاد و موضع منفى منافقان بود برداشت یاد شده به دست مى آید. ۴- پیامبر(ص)، داراى حق ولایت بر مردم، در پرتو جعل و تفویض الهى «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» اطاعت رسول(ص)، به فرمان الهى جعل و تفویض او واجب شده است. ۵- ولایت پیامبر(ص) بر مردم، نشأت یافته از منصب رسالت الهى آن حضرت «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» وصف «الرسول»، مى تواند مشعر به علیت باشد; یعنى، رسالت پیامبر(ص)، ولایت بر خلق را براى او به ارمغان آورده است. ۶- فرمان هاى صادر شده از شخص پیامبر(ص)، همانند فرمان هاى وحى واجب الاتباع است.* «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» فرمان به اطاعت رسول(ص)، پس از فرمان به اطاعت از خدا - بدون هیچ قید و تمایز - بیانگر معناى یادشده است. ۷- هشدار خداوند به مؤمنان، در پرهیز از فراهم آوردن زمینه هاى بطلان اعمال خویش «یأیّها الذین ءامنوا ... و لا تبطلوا أعملکم» ۸- امکان نابود شدن اعمال گذشته انسان، به وسیله برخى اعمال و موضع گیرى هاى بعدى وى «و لا تبطلوا أعملکم» از «لا تبطلوا أعمالکم» استفاده مى شود که صدور اعمال نیک از انسان، به معناى بقاى همیشگى آن نیست; بلکه ممکن است اعمال و موضع گیرى هاى بعدى انسان، اعمال نیک گذشته وى را مضمحل کند. ۹- تخلف از فرمان جهاد، زمینه ساز نابودى اعمال نیک گذشته انسان * «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» با توجه به ارتباط این آیه با آیات پیشین - که درباره جهاد بود - احتمال مى رود که نهى «لاتبطلوا» بدین معنا باشد که با تخلف از جهاد، زمینه حبط اعمال خود را فراهم نیاورید. ۱۰- تخلف از فرمان خدا و رسول او، داراى تأثیر در حبط اعمال گذشته انسان «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» از ارتباط «أطیعوا اللّه ...» با «لاتبطلوا أعمالکم»، استفاده مى شود که عدم اطاعت موجب بطلان و حبط اعمال گذشته انسان است. ۱۱- مؤمنان، در معرض لغزش و نیازمند تذکّر و هشدار مکرّر «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» از تکرار «أطیعوا» و نهى «لاتبطلوا» در مورد مؤمنان، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۲- «قال رسول اللّه(ص) من قال سبحان اللّه غرس اللّه له بها شجرة فى الجنّة... فقال رجل من قریش یا رسول اللّه إنّ شجرنا فى الجنّة لکثیر، قال نعم و لکن إیّاکم أن ترسلوا علیها نیراناً فتحرقوها و ذلک انّ اللّه - عزّوجلّ - یقول: «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لاتبطلوا أعمالکم»...; [منبع: امالى صدوق، ص ۴۸۶، ح ۱۴; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۴۵، ح ۸۵ .] رسول خدا(ص) فرمود: هر کس ذکر «سبحان اللّه» بگوید، خداوند به خاطر آن ذکر، درختى در بهشت براى او مى کارد و... مردى از قریش گفت: اى رسول خدا! بنابراین درختان ما در بهشت زیاد است؟! حضرت فرمود: آرى و لکن برحذر باشید از این که آتشى به طرف آن ها بفرستید و آن ها را بسوزانید. خداى - عزّوجلّ - مى فرماید: «...و لاتبطلوا أعمالکم»...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • جهادگریزی از عوامل حبط اعمال+۱ آیه
  • عصیان از اوامر خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)، سبب حبط اعمال انسان
  • اطاعت از خدا و رسول(صلی الله علیه واله) مانع حبط عمل
  • خداوند نهی کننده مؤمنان از احباط اعمالشان
  • لزوم اطاعت از خدا و فرمانهای او+۱۳ آیه
  • ایمان به خداوند، زمینه اطاعت از او+۷ آیه
  • لزوم اطاعت مؤمنان از خدا و رسول(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • هشدار خداوند به مؤمنان، در پرهیز از فراهم اوردن زمینههای بطلان اعمال خویش
  • امکان باطل شدن اعمال گذشته انسان، به وسیله برخی اعمال بعدی وی
  • تخلّف از فرمان خدا و رسول او، دارای تاثیر در باطل شدن اعمال گذشته انسان
  • مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۷ آیه
  • حرمت ابطال اعمال و عبادات
  • حرمت تخلّف از جهاد، در راه اسلام+۱ آیه
  • سنّت نبوی(صلی الله علیه واله)، از منابع احکام+۱۳ آیه
  • وجوب اطاعت از فرمانهای خدا+۱۲ آیه
  • حرمت ابطال اعمال و عبادات+۱ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر(صلی الله علیه واله)، در امور حکومتی و اجتماعی+۷ آیه
  • لزوم پیروی از سنّت و سیره پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۱ آیه
  • اطاعت و پیروی از سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله) در راستای اطاعت از خداوند+۹ آیه
  • حجّیّت سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای همگان+۱۱ آیه
  • تخلّف از سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب حبط اعمال
  • اهل ایمان از مخاطبان قران+۵ آیه
  • عصیان از اوامر خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، موجب حبط و نابودی عمل+۱ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر صلی الله علیه و اله، در امور حکومتی و اجتماعی+۷ آیه
  • لزوم اطاعت از پیامبر صلی الله علیه و اله و دستورات وی+۱۲ آیه
  • اطاعت از محمّد صلی الله علیه و اله، همسنگ اطاعت از خدا+۱۳ آیه
  • ایمان، زمینه اطاعت از فرامین محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای حق ولایت و حکومت بر مسلمانان+۱۸ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر صلی الله علیه و اله، در امور حکومتی و اجتماعی+۸ آیه
  • رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱۹ آیه
  • حق ولایت و اطاعت پیامبر صلی الله علیه و اله، ناشی از مقام رسالت ان حضرت+۱۴ آیه
  • حجیّت سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای همگان+۱۳ آیه
  • لزوم روی اوردن و عمل به سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۲ آیه
  • پیروی از سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله در راستای اطاعت از خداوند+۱۰ آیه
  • پیروی از سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه ایمان+۵ آیه
  • تخلّف از سنت پیامبر صلی الله علیه و اله، موجب حبط اعمال
  • فرمانهای پیامبر صلی الله علیه و اله، هماهنگ با فرمانهای الهی+۱۱ آیه
  • لزوم اطاعت از تمامی دستورهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای مقام عصمت+۱۱ آیه
  • تخلّف از دستور جهاد محمّد صلی الله علیه و اله موجب حبط عمل مؤمنان
  • نافرمانی از دستورات محمّد صلی الله علیه و اله، موجب حبط عمل
  • مؤمنان، موظّف به پرهیز از اظهار ضعف و سستی، در مقابل کافران+۱ آیه
  • برتری اهل ایمان، بر کفر پیشگان+۱ آیه
  • وجوب اطاعت از اوامر خدا+۱۲ آیه
  • ولایت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله در طول ولایت خدا+۱۰ آیه
  • ولایت رسول خدا صلی الله علیه و اله نشیت گرفته از مقام رسالت ان حضرت+۱۱ آیه
  • تقدّم ولایت خدا بر ولایت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله و مؤمنان+۸ آیه
واژه‌ها