آیه ۳۳ سوره محمد

سوره محمد، آیه ۳۳ · جزء ۲۶ · صفحه ۵۱۰

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَلَا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ

اے ایمان والو! اللہ کی اطاعت کرو اور رسول کا کہا مانو اور اپنے اعمال کو غارت نہ کرو

معنی کلمات و عبارات
«لا تُبْطِلُوا أَعْمَالَکُمْ»: کارهایتان را با انجام پلشتیها و زشتیها ضایع نگردانید.
نزول

سال ۱۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۹ رویداد)
نکات آیه
۱- همه مؤمنان، موظف به اطاعت از خدا و رسول او «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» ۲- ایمان واقعى، مستلزم عمل به فرمان هاى خدا و رسول او «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» از فرمان «أطیعوا»، استفاده مى شود که صرف اقرار قلبى و لفظى به ایمان کافى نیست; بلکه باید اقرار و اعتقاد را با عمل در راستاى فرمان هاى خدا و رسول او، همراه ساخت. ۳- تأکید خداوند به اطاعت مؤمنان، از فرمان جهاد و تأثیرناپذیرى از کارشکنى منافقان* «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» با توجه به ارتباط این آیه با آیات پیشین که درباره جهاد و موضع منفى منافقان بود برداشت یاد شده به دست مى آید. ۴- پیامبر(ص)، داراى حق ولایت بر مردم، در پرتو جعل و تفویض الهى «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» اطاعت رسول(ص)، به فرمان الهى جعل و تفویض او واجب شده است. ۵- ولایت پیامبر(ص) بر مردم، نشأت یافته از منصب رسالت الهى آن حضرت «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» وصف «الرسول»، مى تواند مشعر به علیت باشد; یعنى، رسالت پیامبر(ص)، ولایت بر خلق را براى او به ارمغان آورده است. ۶- فرمان هاى صادر شده از شخص پیامبر(ص)، همانند فرمان هاى وحى واجب الاتباع است.* «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول» فرمان به اطاعت رسول(ص)، پس از فرمان به اطاعت از خدا - بدون هیچ قید و تمایز - بیانگر معناى یادشده است. ۷- هشدار خداوند به مؤمنان، در پرهیز از فراهم آوردن زمینه هاى بطلان اعمال خویش «یأیّها الذین ءامنوا ... و لا تبطلوا أعملکم» ۸- امکان نابود شدن اعمال گذشته انسان، به وسیله برخى اعمال و موضع گیرى هاى بعدى وى «و لا تبطلوا أعملکم» از «لا تبطلوا أعمالکم» استفاده مى شود که صدور اعمال نیک از انسان، به معناى بقاى همیشگى آن نیست; بلکه ممکن است اعمال و موضع گیرى هاى بعدى انسان، اعمال نیک گذشته وى را مضمحل کند. ۹- تخلف از فرمان جهاد، زمینه ساز نابودى اعمال نیک گذشته انسان * «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» با توجه به ارتباط این آیه با آیات پیشین - که درباره جهاد بود - احتمال مى رود که نهى «لاتبطلوا» بدین معنا باشد که با تخلف از جهاد، زمینه حبط اعمال خود را فراهم نیاورید. ۱۰- تخلف از فرمان خدا و رسول او، داراى تأثیر در حبط اعمال گذشته انسان «أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» از ارتباط «أطیعوا اللّه ...» با «لاتبطلوا أعمالکم»، استفاده مى شود که عدم اطاعت موجب بطلان و حبط اعمال گذشته انسان است. ۱۱- مؤمنان، در معرض لغزش و نیازمند تذکّر و هشدار مکرّر «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لا تبطلوا أعملکم» از تکرار «أطیعوا» و نهى «لاتبطلوا» در مورد مؤمنان، مطلب بالا استفاده مى شود.
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۲- «قال رسول اللّه(ص) من قال سبحان اللّه غرس اللّه له بها شجرة فى الجنّة... فقال رجل من قریش یا رسول اللّه إنّ شجرنا فى الجنّة لکثیر، قال نعم و لکن إیّاکم أن ترسلوا علیها نیراناً فتحرقوها و ذلک انّ اللّه - عزّوجلّ - یقول: «یأیّها الذین ءامنوا أطیعوا اللّه و أطیعوا الرسول و لاتبطلوا أعمالکم»...; [منبع: امالى صدوق، ص ۴۸۶، ح ۱۴; نورالثقلین، ج ۵- ، ص ۴۵، ح ۸۵ .] رسول خدا(ص) فرمود: هر کس ذکر «سبحان اللّه» بگوید، خداوند به خاطر آن ذکر، درختى در بهشت براى او مى کارد و... مردى از قریش گفت: اى رسول خدا! بنابراین درختان ما در بهشت زیاد است؟! حضرت فرمود: آرى و لکن برحذر باشید از این که آتشى به طرف آن ها بفرستید و آن ها را بسوزانید. خداى - عزّوجلّ - مى فرماید: «...و لاتبطلوا أعمالکم»...».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۷)
  • جهادگریزی از عوامل حبط اعمال+۱ آیه
  • عصیان از اوامر خدا و پیامبر(صلی الله علیه واله)، سبب حبط اعمال انسان
  • اطاعت از خدا و رسول(صلی الله علیه واله) مانع حبط عمل
  • خداوند نهی کننده مؤمنان از احباط اعمالشان
  • لزوم اطاعت از خدا و فرمانهای او+۱۳ آیه
  • ایمان به خداوند، زمینه اطاعت از او+۷ آیه
  • لزوم اطاعت مؤمنان از خدا و رسول(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
  • هشدار خداوند به مؤمنان، در پرهیز از فراهم اوردن زمینههای بطلان اعمال خویش
  • امکان باطل شدن اعمال گذشته انسان، به وسیله برخی اعمال بعدی وی
  • تخلّف از فرمان خدا و رسول او، دارای تاثیر در باطل شدن اعمال گذشته انسان
  • مؤمنان، تحت تربیت پروردگار+۷ آیه
  • حرمت ابطال اعمال و عبادات
  • حرمت تخلّف از جهاد، در راه اسلام+۱ آیه
  • سنّت نبوی(صلی الله علیه واله)، از منابع احکام+۱۳ آیه
  • وجوب اطاعت از فرمانهای خدا+۱۲ آیه
  • حرمت ابطال اعمال و عبادات+۱ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر(صلی الله علیه واله)، در امور حکومتی و اجتماعی+۷ آیه
  • لزوم پیروی از سنّت و سیره پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۱ آیه
  • اطاعت و پیروی از سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله) در راستای اطاعت از خداوند+۹ آیه
  • حجّیّت سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله)، برای همگان+۱۱ آیه
  • تخلّف از سنّت پیامبر(صلی الله علیه واله)، موجب حبط اعمال
  • اهل ایمان از مخاطبان قران+۵ آیه
  • عصیان از اوامر خدا و رسول(صلی الله علیه واله)، موجب حبط و نابودی عمل+۱ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر صلی الله علیه و اله، در امور حکومتی و اجتماعی+۷ آیه
  • لزوم اطاعت از پیامبر صلی الله علیه و اله و دستورات وی+۱۲ آیه
  • اطاعت از محمّد صلی الله علیه و اله، همسنگ اطاعت از خدا+۱۳ آیه
  • ایمان، زمینه اطاعت از فرامین محمّد صلی الله علیه و اله+۷ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای حق ولایت و حکومت بر مسلمانان+۱۸ آیه
  • صاحب اختیار بودن پیامبر صلی الله علیه و اله، در امور حکومتی و اجتماعی+۸ آیه
  • رسالت محمّد صلی الله علیه و اله+۱۹ آیه
  • حق ولایت و اطاعت پیامبر صلی الله علیه و اله، ناشی از مقام رسالت ان حضرت+۱۴ آیه
  • حجیّت سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله برای همگان+۱۳ آیه
  • لزوم روی اوردن و عمل به سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۲ آیه
  • پیروی از سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله در راستای اطاعت از خداوند+۱۰ آیه
  • پیروی از سنّت پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه ایمان+۵ آیه
  • تخلّف از سنت پیامبر صلی الله علیه و اله، موجب حبط اعمال
  • فرمانهای پیامبر صلی الله علیه و اله، هماهنگ با فرمانهای الهی+۱۱ آیه
  • لزوم اطاعت از تمامی دستورهای پیامبر صلی الله علیه و اله+۱۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، دارای مقام عصمت+۱۱ آیه
  • تخلّف از دستور جهاد محمّد صلی الله علیه و اله موجب حبط عمل مؤمنان
  • نافرمانی از دستورات محمّد صلی الله علیه و اله، موجب حبط عمل
  • مؤمنان، موظّف به پرهیز از اظهار ضعف و سستی، در مقابل کافران+۱ آیه
  • برتری اهل ایمان، بر کفر پیشگان+۱ آیه
  • وجوب اطاعت از اوامر خدا+۱۲ آیه
  • ولایت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله در طول ولایت خدا+۱۰ آیه
  • ولایت رسول خدا صلی الله علیه و اله نشیت گرفته از مقام رسالت ان حضرت+۱۱ آیه
  • تقدّم ولایت خدا بر ولایت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله و مؤمنان+۸ آیه
واژه‌ها