آیه ۳ سوره مریم

سوره مریم، آیه ۳ · جزء ۱۶ · صفحه ۳۰۵

إِذْ نَادَى رَبَّهُ نِدَاءً خَفِيّاً

در آن هنگام که پروردگارش را در خلوتگاه (عبادت) پنهان خواند...

معنی کلمات و عبارات
«نِدَآءً»: صدا زدن. به کمک طلبیدن. مصدر باب مفاعله است. «خَفِیّاً»: پنهان. نهان.
نزول
نکات آیه
۱- زکریا به دور از انظار مردم و با صداى بلند، خدا را خواند و از او حاجت طلبید. «إذ نادى ربّه نداءً خفیًّا» «نداء»; یعنى، خواندن کسى با بلند کردن صدا و «ذکر خفىّ»، آن است که ذاکر آن را از مردم مستور بدارد (لسان العرب). آیات بعد بیانگر این است که نداى زکریا در رابطه با درخواست فرزند بوده است. ۲- دعا و راز و نیاز پنهانى زکریا به درگاه خدا، زمینه ساز برخوردارى وى از رحمت خاص الهى بود. «رحمت ربّک ... زکریّا . إذ نادى ربّه نداءً خفیًّا» «إذ نادى» ظرف براى «رحمت ربّک» است. مفاد این ترکیب آن است که شمول رحمت خداوند بر زکریا، زمانى بوده که به مناجات پنهانى با خداوند پرداخته بود. ۳- پیامبران نیز براى حل مشکلات خویش به دعا رو مى آوردند. «عبده زکریّا . إذ نادى ربّه نداءً خفیًّا» ۴- جواز بلندکردن صدا در دعا «إذ نادى ربّه نداءً» ۵- پنهانى بودن دعا و دوربودن آن از انظار، از آداب دعا است. * «نادى ربّه نداءً خفیًّا» یادکردن از دعاى پنهانى حضرت زکریا و نیز آیات بعدى که استجابت دعاى او را مطرح ساخته، ممکن است به مطلوب بودن دعاى پنهانى و دور از انظار اشاره داشته باشد. ۶- بیم زکریا(ع) از افشا شدن محتواى دعایش، نزد مردم * «نادى ربّه نداءً خفیًّا» «خفیّاً» به قرینه «إنّى خفت الموالى» (در آیات بعد) مى تواند اشاره به نگرانى زکریا از پى بردن مردم به دعاى وى باشد. ۷- مقام ربوبیت خدا، مقام اجابت درخواست بندگان است. «إذ نادى ربّه» ۸- نقش مهم دعا و التجا به درگاه خدا، در تحولات زندگى انسان و تأمین نیازهاى وى «ذکر رحمت ربّک عبده زکریّا . إذ نادى ربّه»
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۵)
  • استغاثه زکریّا به درگاه خداوند و اجابت ان از سوی او+۵ آیه
  • اجابت دعای زکریّا(علیه السلام) با عطای پسری، از جانب خداوند به وی+۷ آیه
  • حضرت زکریّا(علیه السلام)، تحت تربیت خاصّ الهی+۱۲ آیه
  • نقش مؤثّر دعا، در تربیت انسانها+۶ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۱۲ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۷ آیه
  • درخواست زکریّا(علیه السلام) از پروردگار، برای تعیین خلیفه پس از خود، در پی نگرانی از ان+۵ آیه
  • دعا به درگاه الهی، موجب جلب رحمت خداوند+۵ آیه
  • ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۱۰ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام) با صدای اشکار به درگاه الهی، در مخفیگاه و به دور از دید مردم
  • اجابت دعای زکریّا(علیه السلام)، جلوه ای از رحمت الهی+۳ آیه
  • درخواست زکریّا(علیه السلام) از خداوند، برای داشتن فرزند مورد رضایت خدا+۳ آیه
  • رعایت ادب از سوی زکریّا(علیه السلام) در مقام سخن گفتن با خدا و دعا به درگاه او با بیان ضعف و ناتوانی خود و همسرش+۷ آیه
  • توسّل و توجّه زکریّا(علیه السلام) به ربوبیّت خدا و اسم ربّ به هنگام دعا+۹ آیه
  • بیم زکریّا(علیه السلام) از اشکار شدن محتوای دعایش، نزد مردم+۱ آیه
  • دعا و نیایش پنهانی زکریّا(علیه السلام) با خدا، زمینه ساز برخورداری از رحمت الهی+۲ آیه
  • زندگی سعادتمندانه در گرو دعا و نیایش با خدا از نظر زکریّا(علیه السلام)+۲ آیه
  • اظهار نگرانی زکریّا(علیه السلام) در دعای خویش نسبت به بازماندگان و وارثانش+۲ آیه
  • توسّل زکریّا(علیه السلام) به ربوبیّت الهی در دعا+۵ آیه
  • زکریّا(علیه السلام) خواهان وارثی برای خود و ال یعقوب، در دعا به درگاه الهی+۴ آیه
  • فرزند مورد رضایت خدا، خواسته زکریّا(علیه السلام) در دعا به درگاه الهی+۳ آیه
  • طلب نمودن زکریّا(علیه السلام) از خداوند برای توفیق کامل فرزند خویش در استفاده صحیح از میراث+۳ آیه
  • توجّه زکریّا(علیه السلام) به ارزشهای معنوی در دعا به درگاه خدا و درخواست فرزند+۳ آیه
  • امیدواری زکریّا(علیه السلام) به استجابت دعایش از سوی خدا+۲ آیه
  • استجابت دعای زکریّا(علیه السلام) در طلب وارثی صالح+۴ آیه
  • حفظ دستاوردهای خود پس از مرگ و ترس از تصرّفات ناروای جانشینان ناخلف در میراث، انگیزه زکریّا(علیه السلام) در فرزندخواهی از خداوند+۴ آیه
  • داستان زکریّا(علیه السلام) شایسته یاداوری و درس اموزی+۲ آیه
  • گفتگوی زکریّا(علیه السلام) با خداوند+۹ آیه
  • همسر زکریّا، زنی عقیم و نازا+۳ آیه
  • شکوه زکریّا(علیه السلام) از پیری خویش و نداشتن پسری در جایگاه وارث خود+۴ آیه
  • دعای زکریّا(علیه السلام) با صدایی اهسته به درگاه خدا+۲ آیه
  • نقش عبادت و بندگی به درگاه الهی عامل، جلب رحمت او+۲ آیه
  • باردار شدن همسر زکریّا به صورت خارق العاده و تولّد یحیی(علیه السلام)، جلوه ای از قدرت الهی+۷ آیه
  • حاکمیّت قدرت خداوند، بر اسباب عادی و مجاری طبیعی+۷ آیه
  • نقل قصّه حضرت زکریّا(علیه السلام) برای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
واژه‌ها