سوره نوح، آیه ۲۱ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۱
قَالَ نُوحٌ رَبِ إِنَّهُمْ عَصَوْنِي وَ اتَّبَعُوا مَنْ لَمْ يَزِدْهُ مَالُهُ وَ وَلَدُهُ إِلاَّ خَسَاراً
نوح (بعد از نومیدی از هدایت آنان) گفت: «پروردگارا! آنها نافرمانی من کردند و از کسانی پیروی نمودند که اموال و فرزندانشان چیزی جز زیانکاری بر آنها نیفزوده است!
معنی کلمات و عبارات
«عَصَوْنِی»: از من نافرمانی کردهاند. «مَنْ»: مراد رؤساء و اغنیاء است که ضعفاء و فقراء به فرمانشان گوش میدادند و بدیشان امید میبستند. رؤساء و اغنیائی که قدرت مادی ایشان مایه زیان و بدبختی خودشان شده بود. چرا که اندوختن اموال از راه حرام، مصرف آن در فساد، به وجود آوردن فرزندان بیدین و ناصالح، سرکشی و طغیان در برابر فرمان یزدان، و تحمیل افکار هیچ و پوچ خود بر تودههای مستضعف، جز زیان و خسران نیست.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - قوم نوح، از فرمان هاى آن حضرت سرپیچى مى کردند. «قال نوح ربّ إنّهم عصونى»
۲ - شکوه حضرت نوح(ع)، به درگاه الهى از نافرمانى قومش «قال نوح ربّ إنّهم عصونى»
۳ - قوم نوح، مردمى عصیانگر و حق ناپذیر «قال نوح ربّ إنّهم عصونى»
برداشت یاد شده، با توجه به این نکته است که شکوائیه نوح(ع) از عصیان قوم خود، پس از دعوت و موعظه طولانى آنان بوده است.
۴ - اطاعت از فرمان هاى پیامبران واجب است. «قال نوح ربّ إنّهم عصونى»
۵ - قوم نوح، از نظر فرهنگى و دینى، تحت تأثیر صاحبان زر و زور و پیرو آنان بودند. «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که «مال» مظهر زر و قدرت اقتصادى و «ولد» نماد زور و قدرت سیاسى است که از کثرت نفرات نشأت مى گیرد.
۶ - قدرت سیاسى و اقتصادى گروهى، موجب پیروى و تأثیرپذیرى قوم نوح از آنان شد. «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۷ - وجود قشرى ثروتمند و قدرت مند (صاحبان مال و فرزند بسیار)، در میان قوم نوح «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۸ - صاحبان زر و زور، عامل اصلى گمراهى و کفر قوم نوح بودند. «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۹ - قدرت سیاسى و اقتصادى، زمینه ساز کفر و حق ناپذیرى «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۱۰ - ثروت و قدرت بدون ایمان، سعادت بخش و سودمند به حال بشر نیست; بلکه موجب خسارت و بدبختى است. «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۱۱ - ثروت و قدرت، خود به خود، ناپسند نیست; بلکه مى توان آن را در جهت سعادت و بهروزى انسان به کار برد. «و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
برداشت یاد شده با توجه به آمدن تعبیر «خسارت» درباره مال و فرزندان بسیار است; زیرا خسارت در جایى به کار مى رود که توقع سودهى از آنجا مى رود (مانند خسارت تاجر و کاسب).
۱۲ - قدرت اقتصادى و سیاسى صاحبان زر و زور در عصر نوح(ع)، در خدمت کفر و شرک و علیه دعوت توحیدى آن حضرت بود. «قال نوح ربّ إنّهم عصونى و اتّبعوا من لم یزده ماله وولده إلاّ خسارًا»
۱۳ - قدرت اقتصادى و سیاسى صاحبان زر و زور در عصر نوح(ع)، نتیجه اى جز خسارت و بدبختى براى آنان در برنداشت. «من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
۱۴ - قدرت اقتصادى، داراى نقشى فزون تر از قدرت سیاسى در لغزیدن انسان به ورطه سقوط و بى دینى * «من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
تقدیم ذکرى «ماله» بر «ولده»، ممکن است اشاره به برداشت یاد شده باشد.
۱۵ - پیامبران، در قطب مخالف صاحبان زر و زور «قال نوح ربّ إنّهم عصونى و اتّبعوا من لم یزده ماله و ولده إلاّ خسارًا»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۲۱–۲۳ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۲۱–۲۳ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۲۱–۲۳ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۵–۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار قدرت اقتصادی قوم نوحآثار قدرت سیاسیآثار قدرت سیاسی قوم نوحاحکام اطاعت از انبیاثروتمندان قوم نوححامیان شرک در دوران نوححامیان کفر در دوران نوححقیقت ثروتحقیقت قدرتزمینه تأثیرپذیری قوم نوحزمینه زیانکاری قوم نوحزیانکاری ثروتمندان قوم نوحزیانکاری قدرتمندان قوم نوحعوامل کفر قوم نوحعوامل گمراهی قوم نوحقدرت اقتصادی قوم نوحقدرت سیاسی قوم نوحقدرتمندان قوم نوحمخالفان ثروتمندانمخالفان قدرتمندانپیروی از ثروتمندانپیروی از قدرتمندانآثار قدرت اقتصادیگلایه از قوم نوحتأثیرپذیری قوم نوحنقش ثروتمندان قوم نوحنقش قدرتمندان قوم نوحنقش قدرتعصیان از نوحعصیان قوم نوحگلایه نوححق ناپذیری قوم نوحطبقات اجتماعی قوم نوحزمینه سعادتزمینه لغزشنقش ثروتزمینه حق ناپذیریآثار قدرتآثار ثروتعوامل شقاوتعوامل زیانتاریخ قوم نوحزمینه کفرنقش انبیاآسیب شناسی دینیواجباتقصه نوحآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۴۶)
- تقلید کورکورانه قوم نوح از سران ثروتمند و فریب کار مانع امرزشطلبی انان+۲ آیه
- روحیّه عصیانگری قوم نوح، مانع استغفار انان+۱ آیه
- استقامت نوح(علیه السلام) در تبلیغ و دعوت قوم خود به پرستش خداوند+۵ آیه
- اطاعت قوم نوح از سردمداران کفرپیشه خود
- پیروی کافران قوم نوح از اشراف خود
- قوم عصیانگر نوح، بیبهره از هرگونه امداد هنگام رویارویی با عذاب الهی+۱ آیه
- بتپرستی قوم نوح پس از اتمام حجّت بر انان، عامل هلاکت انان+۵ آیه
- دعوت اشراف قوم نوح از مردم، برای حمایت از بتهایشان+۱ آیه
- پیروی از رهبران باطل عامل عذاب برزخی+۱ آیه
- عصیانگری و لغزش، موجب دچار شدن به عذاب برزخی+۱ آیه
- ورود قوم نوح به اتش برزخی، بعد از مرگ در دنیا+۱ آیه
- گناهان قوم نوح، موجب ورود انان به اتش برزخی، پس از مرگ در دنیا+۱ آیه
- محرومیّت قوم نوح در عالم برزخ، از هر نوع کمک و یاری غیرخدا، در رفع عذاب از خود+۱ آیه
- تبلیغ سوء قوم نوح، علیه ان حضرت+۲ آیه
- نوح(علیه السلام)، تحت تربیت ویژه خداوند+۳ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۶ آیه
- اصرار و تعصّب قوم نوح بر بتپرستی خود، در مقابل دعوت نوح(علیه السلام)+۵ آیه
- منافع مادّی و سلطهگری اشراف، منشا تعصّب انان به معبودانباطل و مخالفت با ایین پیامبران+۱ آیه
- پیروی و تقلید از رهبران گمراه، مایه حسرت و خسران+۱ آیه
- تقلید کورکورانه، مانع پذیرش توحید+۳ آیه
- پیروی کورکورانه از گذشتگان خود، مانع امرزشطلبی در پیشگاه خدا+۲ آیه
- ایمنی و نجات از عذاب الهی، در گرو اعتقاد توحیدی و پرهیز از شرک+۵ آیه
- خودفریبی و مکر مشرکان، مانع گرایش انان به توحید+۳ آیه
- حیله و مکر سران قوم نوح، برای گمراهی مردم، موجب گرفتاری به عذاب دوزخ+۴ آیه
- لزوم اجتناب، از پرستش بتها+۵ آیه
- پیروی از رهبران گمراه، حرام و درپیدارنده عذاب اخرتی+۴ آیه
- پیروی از رهبران گمراه، امری حرام و در پی دارنده عذاب اخرتی+۴ آیه
- حرمت بت پرستی+۵ آیه
- مشروع بودن مالکیّت خصوصی+۱ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی ارایه شکواییه، به درگاه او+۲ آیه
- یاد ربوبیّت خدا، از اداب سخن گفتن با او+۲ آیه
- عصیان قوم نوح و پیروی انان از صاحبان مال و فرزند، عامل خسران انان
- عذاب استیصال، کیفر قوم خسارت زده و عصیانگر نوح+۱ آیه
- گناهکاران و معصیت کاران، در زمره خاسران+۲ آیه
- دل بستگی به فرزند در حدّ دوری از خدا، موجب خسران ادمی+۲ آیه
- دل بستگی به مال، عامل زیان و خسران+۲ آیه
- دنیاطلبی و مادّیگری، زمینه ساز خسران انسان+۲ آیه
- عصیان و تمرّد از فرمانهای خدا، موجب خسران انسان+۲ آیه
- ذکر ربوبیّت خداوند، از اداب دعا+۴ آیه
- دفاع از بت، از نیرنگهای مشرکان در مبارزه با دعوت توحیدی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- پرستش بت سُواع از جانب قوم نوح، سبب نفرین ان حضرت بر انان+۲ آیه
- سُواع، از جمله بتها و معبودهای قوم نوح+۱ آیه
- سفارش اشراف قوم نوح به دیگر بت پرستان، برای پایبندی به بت سُواع+۱ آیه
- بت سُواع، زمینه گمراهی قوم نوح+۲ آیه
- شکوه نوح(علیه السلام) به خدا، از لجاجت و مکر قوم خود، در برابر رسالتش+۶ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضای ارایه شکواییّه به درگاه او+۳ آیه
- ثروتمندان قوم نوح، عامل گمراهی انها+۱ آیه
- قوم نوح، مردمی گمراه+۲ آیه
- پیروی قوم نوح از رهبران خود، عامل گمراهی انها+۱ آیه
- مکر و حیله بزرگان، باعث گمراه شدن قوم نوح+۲ آیه
- قدرت صاحبان زر و زور در عصر نوح(علیه السلام)، در خدمت مکر و حیله گری علیه دین، و در جهت گمراه ساختن مردم+۲ آیه
- ظلم و ستم، موجب گمراهی+۱ آیه
- مال و ثروت، زمینه گمراهی و اغواگری+۳ آیه
- استفاده صاحبان زر و زور، از مکر و نیرنگی بزرگ، جهت گمراه کردن مردم از دعوت نوح(علیه السلام)+۲ آیه
- ناامیدی کامل نوح(علیه السلام) نسبت به نجات قومش از گمراهی+۲ آیه
- ظالمان و ستم پیشگان قوم نوح، مردمی گمراه+۳ آیه
- نوح(علیه السلام)، خواهان افزایش گمراهی ظالمان و گمراه کنندگان جامعه به خاطر هدایت ناپذیری انان+۳ آیه
- قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۲ آیه
- روا بودن نفرین بر ستمگران جامعه، پس از نا امیدی از هدایت انان
- قوم نوح، پرستنده سواع+۱ آیه
- نسر، یکی از معبودان باطل قوم نوح+۱ آیه
- ود، نام معبود ادّعایی قوم نوح+۱ آیه
- یعوق، نام معبود قوم نوح+۱ آیه
- یغوث، مورد پرستش قوم نوح+۱ آیه
- برخی فرزندان، مایه خسران و زیان ادمی
- برخورداری قوم نوح، از مردمانی قدرتمند
- پیروی قوم نوح، از افراد قدرتمند خود
- پیروی از قدرتمندان قوم نوح، سبب خسران
- ادامه بت پرستی قوم نوح، پس از اتمام حجّت بر انان+۷ آیه
- اطاعت و تبعیّت قوم نوح، از اشراف و سردمداران کفرپیشه خود+۱ آیه
- دعای نوح(علیه السلام) در پیشگاه خداوند، برای انتقام از قومش، در پی تکذیب و عصیان انان+۵ آیه
- تشویق قوم نوح، از سوی اشراف انان و صاحبان زر و زور به حمایت از بتها+۲ آیه
- بتها، عامل گمراهی و ضلالت بسیاری از قوم نوح+۲ آیه
- سواع، از بتهای قوم نوح ومورد حمایت اشراف انان+۲ آیه
- نسر، از بتهای قوم نوح+۲ آیه
- ودّ، از بتهای قوم نوح و مورد حمایت اشراف انان+۲ آیه
- یعوق، از بتهای قوم نوح+۲ آیه
- یغوث، از بتهای قوم نوح+۲ آیه
- تبلیغ سوء قوم نوح، علیه ان حضرت و برای دفاع از بت پرستی+۲ آیه
- گرفتار شدن قوم نوح به زیان و خسران، بر اثر بهره مندی از مال
- مال و سرمایه و دارایی دنیا، عامل افزایش خسران قوم نوح
- داشتن فرزند، عامل افزایش خسران قوم نوح
- نگرانی و احساس خطر نوح(علیه السلام) از گمراه شدن نسلهای اینده جامعه، به وسیله کافران حق ناپذیر+۱ آیه
- تقلید کورکورانه قوم نوح از سران ثروتمند و فریبکار، مانع استغفار و امرزش طلبی انان+۲ آیه
- عصیان و سرپیچی قوم نوح، از فرمان ان حضرت+۲ آیه
- قوم نوح، مردمی مجرم و گناهکار+۱ آیه
- روحیّه عصیانگری قوم نوح، مانع استغفار انان به درگاه پروردگار+۲ آیه
- گمراهگری و گمراهی اکثریت قوم نوح، از موجبات به کیفر رسیدن انان با اتش دوزخ+۲ آیه
- حیله و مکر سران قوم نوح برای گمراهی مردم، موجب گرفتاری به عذاب دوزخ+۳ آیه
- بت پرستی قوم نوح، پس از اتمام حجّت بر انان، عامل غرق و هلاکت انان+۲ آیه
- عصیان و نافرمانی قوم نوح از ان حضرت، موجب غرق انان در امواج اب+۲ آیه
- نتیجه و اثر بهره مند شدن قوم نوح از فرزندان، تنها افزوده شدن خسارت و بدبختی خود انان
- داخل شدن قوم نوح در اتش دوزخ، در اخرت+۱ آیه
- ورود قوم نوح به اتش برزخی، پس از مرگ در دنیا+۱ آیه
- محرومیّت قوم نوح در عالم برزخ، از هر نوع کمک و یاری، برای رفع عذاب از خود+۱ آیه
- شرکورزی قوم نوح، موجب ورود انان به اتش برزخی، بعد از مرگ در دنیا+۲ آیه
- گناهان و لغزشهای قوم نوح، موجب ورود انان به اتش برزخی، پس از هلاکت و غرق شدن با امواج اب+۱ آیه
- نتیجه و اثر بهره مندی قوم نوح از اموال، افزایش زیانکاری و خسارت انان
- الودگی به گناه و عصیان، موجب دچار شدن به عذاب برزخی+۱ آیه
- گناهکاران و معصیت کاران، در زمره خاسران+۲ آیه
- غرق شدن کافران قوم نوح در توفان، کیفر گناهان انان+۲ آیه
- عصیان و گناه قوم نوح و مخالفت انان با دستورات نوح(علیه السلام)+۵ آیه
- پیروی از رهبران گمراه، گناه و موجب عذاب+۲ آیه
- قشری ثروتمند و مالدار، در میان قوم نوح+۱ آیه
- ثروتمندان قوم نوح از عوامل گمراهی و کفر قوم ان حضرت
- خسارت، فرجام ثروتمندان قوم نوح
- کسب ثروت و قدرت بدون ایمان، موجب خسارت
- نابودی توطیهگران با عذاب ناگهانی و استیصال+۲ آیه
- مکر قوم نوح، بر ضدّ اهداف ان حضرت+۱ آیه
- قوم نوح، عبادتکننده بت نَسر+۱ آیه
- دعوت اشراف قوم نوح، از مردم، برای حمایت از بت نَسر+۱ آیه
- حمایت از نسر و دیگر بتهای مورد پرستش قوم نوح از نیرنگها و حیلههای بزرگ صاحبان زروزور انها+۱ آیه
- بت نَسر، از بتهای معروف و مشهور و دارای احترام، در نزد قوم نوح+۱ آیه
- نفرین نوح علیه السلام علیه کافران و بت پرستان حقناپذیر قوم خویش، پس از ناامیدی از هدایت انان+۵ آیه
- نفرین نوح علیه السلام بر ظالمان و گمراه کنندگان از قوم خویش+۱ آیه
- استجابت دعای نوح علیه السلام مبنی بر نجات خود و همراهانش و هلاکت قومش+۴ آیه
- شِکوه نوح علیه السلام به خدا، از لجاجت و مکر قوم خود در برابر رسالتش+۴ آیه
- مبارزه نوح علیه السلام با معبودان باطل قومش+۴ آیه
- مبارزه با شرک و دعوت به توحید، مهمترین رسالت نوح علیه السلام+۱۰ آیه
- مکر و توطیه صاحبان زر و زور، علیه نوح علیه السلام+۱ آیه
- نوحه و ناله بسیار نوح علیه السلام، فلسفه نامگذاری ان حضرت به این نام (نوح)+۸ آیه
- ودّ، نام بت معبود قوم نوح+۱ آیه
- پرستش بت ودّ، از سوی قوم نوح+۱ آیه
- بت ودّ از بتهای معروف و مورد احترام، در نزد قوم نوح+۱ آیه
- دعوت صاحبان زر و زور قوم نوح از مردم، برای حمایت از بت ودّ+۱ آیه
- دوستی و علاقه قوم نوح به بت ودّ+۱ آیه
- اصرار و پافشاری قوم نوح بر پرستش بت یعوق+۱ آیه
- یعوق، از بتهای مورد تعظیم قوم نوح+۱ آیه
- حمایت لجوجانه از یعوق و دیگر بتها در برابر دعوت نوح علیه السلام مصداق حیلهگری و مکر+۴ آیه
- اطاعت از اشراف گمراه، عامل حمایت از یعوق و بتهای دیگر+۱ آیه
- عصیان و نافرمانی از نوح علیه السلام درپیدارنده حمایت از یعوق و بتهای دیگر+۱ آیه
- دعوت اشراف قوم نوح از مردم، برای حمایت و یاری بت یعوق+۱ آیه
- پیروی از سران شرک، جهت حمایت از یعوق و دیگر بتها، مصداق خسارت+۱ آیه
- بت یعوق، از بتهای شناخته شده و مورد احترام، در نزد قوم نوح+۱ آیه
- دوستی و علاقه شدید قوم نوح به بت یعوق+۱ آیه
- یغوث، از بتهای بزرگ و مورد پرستش قوم نوح+۱ آیه
- پرستش لجوجانه قوم نوح نسبت به یغوث و بتهای دیگر، از عوامل غرق شدن انان و محرومیّت از هرگونه نصرت و یاری شدن در برابر دعوت نوح علیه السلام+۵ آیه
- یغوث، از بتهای مورد تعظیم قوم نوح+۱ آیه
- دعوت اشراف قوم نوح از مردم، برای حمایت از بت یغوث+۱ آیه
- اطاعت از اشراف گمراه، عامل حمایت از یغوث و بتهای دیگر+۱ آیه
- حمایت لجوجانه از یغوث و دیگر بتها در برابر دعوت نوح علیه السلام از موجبات غرق شدن انان+۴ آیه
- حمایت لجوجانه قوم نوح نسبت به یغوث و دیگر بتها، موجب نفرین ان حضرت+۳ آیه
- عصیان و نافرمانی از نوح علیه السلام درپیدارنده حمایت از یغوث+۱ آیه
- پیروی از سران شرک جهت حمایت از یغوث و دیگر بتها، مصداق خسارت و زیان+۱ آیه
- بت یغوث، از بتهای معروف و مورد احترام در نزد قوم نوح+۱ آیه
- علاقه و دوستی قوم نوح به بت یغوث+۱ آیه