آیه ۲۳ سوره هود

سوره هود، آیه ۲۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۴

إِنَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَ أَخْبَتُوا إِلَى رَبِّهِمْ أُولٰئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

کسانی که ایمان آوردند و کارهای شایسته انجام دادند و در برابر پروردگارشان خضوع و خشوع کردند، آنها اهل بهشتند؛ و جاودانه در آن خواهند ماند!

معنی کلمات و عبارات
«أَخْبَتُوا إِلَی رَبِّهِمْ»: در برابر خدای خود فروتنی و کرنش می‌کنند. به عدالت و قضاوت خدای خود اطمینان دارند (نگا: حجّ / و ).
نزول

سال ۸ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- بهشت از آنِ مؤمنانى است که اعمال صالح انجام دهند و در برابر خدا خاضع و فروتن باشند. «إن الذین ءامنوا ... أُولئک أصحب الجنة» إخبات (مصدر أخبتوا) به معناى خضوع و خشوع و نیز به معناى اطمینان است. برداشت فوق ، براساس معناى اول مى باشد. گفتنى است که در این صورت «إلى» به معناى لام است; یعنى: «أخبتوا لربهم; در برابر خدا خاضع هستند». ۲- اطمینان به ربوبیت خدا و زدودن دل از تردید درباره آن ، از شرایط ورود به بهشت است. «إن الذین ... أخبتوا إلى ربهم أُولئک أصحب الجنة» برداشت فوق ، بر این مبناست که «إخبات» به معناى اطمینان باشد. بنابراین «أخبتوا إلى ربهم»; یعنى ، به ربوبیت خدا اطمینان دارند. ۳- توجه به ربوبیت خدا ، گرایش دهنده آدمى به خضوع و خشوع در برابر او «و أخبتوا إلى ربهم» ۴- اعمال صالح بدون ایمان و اطمینان به ربوبیت خدا ، کارساز نیست. «إن الذین ءامنوا و عملوا الصلحت و أخبتوا إلى ربهم أُولئک أصحب الجنة» ۵- نیل به بهشت ، تنها دستاورد شایسته و بدون زیان در برابر سرمایه عمر و جان آدمى است. «أُولئک الذین خسروا أنفسهم ... إن الذین ءامنوا ... أُولئک أصحب الجنة» عنوان کردن بهشت ، به عنوان پاداش مؤمنان در مقابل زیانکارشمردن کفرپیشگان ، اشاره به برداشت فوق دارد. ۶- مؤمنان داراى اعمال شایسته ، تنها انسانهایى که سرمایه عمر خویش را تباه نساخته و از زیان کارى در دنیا و آخرت مصونند. «أُولئک الذین خسروا أنفسهم ... إن الذین ءامنوا ... أُولئک أصحب الجنة» ۷- بهشت، جایگاهى همیشگى و زوال ناپذیر «هم فیها خلدون» ۸- بهشتیان ، براى همیشه در بهشت ماندگار خواهند بود. «أُولئک أصحب الجنة هم فیها خلدون» ۹- انسان ، موجودى با استعدادِ همیشه ماندن و فنا نپذیرفتن «هم فیها خلدون»
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۰- «عن أبى عبدالله(ع) ... قال: أتدرون ما التسلیم؟ ... هو والله الإخبات قول الله عزوجل: «الذین آمنوا و عملوا الصالحات و أخبتوا إلى ربّهم»; [منبع: کافى ، ج ۱ ، ص ۳۹۱ ، ح ۳; نورالثقلین ، ج ۲-  ، ص ۳۴۷ ، ح ۵۳.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: آیا مى دانید تسلیم چیست؟ ... به خدا سوگند! تسلیم همان إخبات است و آن سخن خداست که فرمود: ... و أخبتوا إلى ربّهم».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • اخبات و تسلیم در برابر حق موجب جاویدان شدن در بهشت
  • مخبتان، انسانهایی بینا و بصیر به حقایق عالم هستی+۱ آیه
  • مخبتان، انسانهایی شنوا به حقایق عالم هستی+۱ آیه
  • مخبتان، دارای بینش و معرفت به حق و خداوند+۱ آیه
  • مقام مخبتان، برتر و بالاتر از غیرمخبتان+۱ آیه
  • ایمان به خداوند و پذیرش دین الهی، از عوامل اخبات+۱ آیه
  • انجام اعمال صالح و نیک، سبب رسیدن به درجه اخبات
  • ایمان و عمل صالح، دارای رابطه محکم با یکدیگر+۵ آیه
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۳ آیه
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و خرد+۶ آیه
  • باغ بهشت، دارای درختانی به هم پیچیده+۳ آیه
  • زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۲ آیه
  • حتمی بودن بهشت، برای مؤمنان خاضع در برابر پروردگار
  • برخورداری مؤمنان صالح، از باغهای بهشتی+۱ آیه
  • حتمی بودن بهشت، برای مؤمنان خاضع در برابر پروردگار
  • ایمان، عمل صالح و انابه به سوی پروردگار، عامل راهیابی به بهشت
  • ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۴ آیه
  • حتمی بودن بهشت برای مؤمنان خاضع، در مقابل پروردگار
  • عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۴ آیه
  • ایمان و عمل صالح و مقام اطمینان، از موجبات دستیابی به بهشت
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۴ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۳ آیه
  • مؤمنان دارای عمل، همانند انسان بینا+۱ آیه
  • حالت مؤمنان و موحّدان، مانند فرد شنوا+۱ آیه
  • تشبیه مؤمنان به انسان بینا+۴ آیه
  • تشبیه شدن مؤمنانِ به قران، به انسانهای بینا+۱ آیه
  • لزوم اخبات و فروتنی قلبی در مقابل خدا+۲ آیه
  • مطلوبیّت انجام دادن اعمال صالح و شایسته+۴ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خدا، گرایش دهنده انسان به خضوع در برابر او
  • دعوت خداوند از انسانها، برای عبرت اموزی+۲ آیه
  • برتری مؤمنان صالح بر کافران، باعث عبرت+۳ آیه
  • حق ناپذیری و فراهم کردن زمینه های کور باطنی و ناتوانی از شنیدن حقایق، عملی قبیح از نظر عقل+۲ آیه
  • اعتقاد قوم نوح به وجود خداوند، پیش از رسالت ان حضرت+۱ آیه
  • اجرای کارهای شایسته، زمینه ثنا و ستایش+۳ آیه
  • اخبات و خشوع مؤمنان، در برابر خداوند+۱ آیه
  • برتری مؤمنان نیکوکردار بر کوردلان حقناپذیر+۱ آیه
  • مؤمنان، انسانهایی اهل بینش و بصیرت+۵ آیه
  • مؤمنان، دارای ارزش و فضیلت، در پیشگاه خدا+۴ آیه
  • کرامت و فضیلت مؤمنان در پیشگاه الهی، مورد انکار و استهزای اشراف و قدرتمندان+۱ آیه
  • مؤمنان، بهرهمند از هدایت الهی+۲ آیه
  • نوح علیه السلام مبرّا و پاکیزه از دروغگویی
واژه‌ها