سوره هود، آیه ۳۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۵
وَ أُوحِيَ إِلَى نُوحٍ أَنَّهُ لَنْ يُؤْمِنَ مِنْ قَوْمِكَ إِلاَّ مَنْ قَدْ آمَنَ فَلاَ تَبْتَئِسْ بِمَا كَانُوا يَفْعَلُونَ
به نوح وحی شد که: «جز آنها که (تاکنون) ایمان آوردهاند، دیگر هیچ کس از قوم تو ایمان نخواهد آورد! پس، از کارهایی که میکردند، غمگین مباش!
معنی کلمات و عبارات
«لا تَبْتَئِسْ»: محزون مشو. غمگین مباش.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- گروهى از قوم نوح ، به او ایمان آوردند و گروهى همچنان بر کفر و انکار رسالتش اصرار مىورزیدند. «أنه لن یؤمن من قومک إلاّ من قد ءامن»
۲- خداوند ، درپى تلاشهاى حضرت نوح(ع) و مؤثر نبودن آن تلاشها ، او را از ایمان آوردن کفرپیشگان قومش مأیوس کرد. «و أُوحى إلى نوح أنه لن یؤمن من قومک إلاّ من قد ءامن»
فاعل «لن یؤمن» کلمه اى همانند «أحد» مى باشد; یعنى: «لن یؤمن أحد من قومک.» «إلاّ» به معناى «غیر» و صفت براى «أحد من قومک» است نه استثناى از جمله «لن یؤمن ...»; زیرا استثناى مؤمنان از جمله سابق، استثناى وجیه بلکه صحیحى نیست. بنابراین جمله «لن یؤمن ...» چنین معنا مى شود: احدى از افراد غیر مؤمن قومت (کافران آنان) ایمان نخواهد آورد.
۳- اصرار بر کفر و انکار پیامبران و معارف الهى ، موجب از دست دادن شایستگى براى ایمان و هدایت است. «ینوح قد جدلتنا فأکثرت جدلنا فأتنا بما تعدنا ... لن یؤمن من قومک»
۴- وحى و اِخبار خداوند ، طریق آگاهى پیامبران به امور غیبى و سرنوشت انسانها «أُوحى إلى نوح أنه لن یؤمن من قومک إلاّ من قد ءامن»
۵- وحى ، طریق ارتباط خداوند با پیامبران و ابلاغ برنامه ها و گزارشها به ایشان «و أُوحى إلى نوح أنه لن یؤمن ... فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
۶- نوح(ع) ، همواره رنجیده خاطر از رفتار ناپسند قوم خویش و اندوهناک از اصرار آنان بر کفر و انکار رسالت «فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
إبتئاس (مصدر تبتئس) به معناى محزون و ناراحت شدن است و مراد از «ما کانوا یفعلون» شرک ورزى و اصرار آنان بر انکار رسالت و دیگر کارهاى نارواست.
۷- نومیدى نوح(ع) از هدایت یابى قومش و آگاهى او از ناشایستگى آنان براى ایمان ، زمینه ساز رفع اندوه از او «لن یؤمن من قومک ... فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
برداشت فوق ، از تفریع «لاتبتئس» بر اِخبار از ایمان نیاوردن کافران استفاده شده است; یعنى ، حال که از هدایت نیافتن کافران آگاه شدىو احساس مسؤولیت نمى کنى، زمینه اى براى اندوه وجود ندارد پس غمگین مباش.
۸- تأسف بر کفرورزى و هدایت ناپذیرى انسانهاى عنود و لجوج ، امرى نابه جا و بى مورد «لن یؤمن من قومک إلاّ من قد ءامن فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
۹- مبلغان دینى ، پس از یأس از هدایت پذیرى انسانها ، موظف به ابلاغ و بیان معارف الهى نیستند. «فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
۱۰- رسوخ کفر در انسان و بسته شدن روزنه هاى ایمان ، شرط استحقاق عذاب استیصال است. «لن یؤمن من قومک إلاّ من قد ءامن فلاتبتئس بما کانوا یفعلون»
خداوند با تفریع «اصنع الفلک ...» که گویاى فرارسیدن عذاب استیصال بر کافران قوم نوح است بر ایمان نیاوردن آنان ، اشاره به این معنا دارد که چون شایستگى ایمان در آنان منتفى است عذاب ایشان را فرا مى گیرد.
تفسیر (۱۷)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۳۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار کفر قوم نوحانبیا و سرنوشت انسانهااندوه بر هدایت ناپذیری انسان هااندوه بر کفر انسان هابی لیاقتی قوم نوحزمینه رفع اندوه نوحشرایط عذاب استیصالمبلغان و هدایت ناپذیرانمنشأ علم غیب انبیایأس از هدایت انسان هایأس ازهدایت قوم نوحاندوه ناپسندگروههای اجتماعی قوم نوحروش ارتباط خدا با انبیاعمل ناپسند قوم نوحنوح و کفر قوم نوحکافران قوم نوحعوامل اندوه نوحهدایت ناپذیری قوم نوحمؤمنان قوم نوحآثار تکذیب نوحیأس از ایمان قوم نوحوحی به نوحیأس نوحمحدوده مسؤولیت مبلغانمکذبان نوحآثار تکذیب دینوحی به انبیاآثار اصرار بر کفرموانع ایمانتاریخ قوم نوحآثار تکذیب انبیاموانع هدایتقصه نوحنقش وحیآثار کفرافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۴)
- استهزای نوح(علیه السلام)، هنگام ساختن کشتی به وسیله اشراف کافر قومش+۱ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام) از سوی اشراف قومش+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- مؤمنان قوم نوح، گروهی اندک+۲ آیه
- کفر اکثریّت قوم نوح+۳ آیه
- ایمان گروهی از قوم نوح(علیه السلام) به رسالت وی+۲ آیه
- سفارش نوح(علیه السلام) به مسافران کشتی خود به بسمله (گفتن بسم الله) هنگام حرکت و توقف کشتی+۲ آیه
- تهدید استهزاگران قوم نوح به مقابله به مثل و عذاب دنیایی و اخرتی+۲ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّتبار و دایمی+۲ آیه
- تاسّف بر کفرورزی و هدایتناپذیری انسانهای لجوج، کاری نابجا و بیمورد
- توصیه خدا به نوح(علیه السلام)، برای محزون نبودن بر کفرورزی و هدایت ناپذیری قومش
- حُزن و اندوه نوح(علیه السلام) از بدکرداری و کفرورزی قومش
- توصیه خداوند به محزون نبودن نوح(علیه السلام)، در مقابل ایمان نیاوردن قومش
- کردار زشت و کفرورزی قوم نوح، موجب اندوه نوح(علیه السلام)
- استفاده نوح(علیه السلام) از کشتی، برای حمل و نقل همراهان خویش+۴ آیه
- حمل و نقل یک جفت (نر و ماده) از حیوانات، در کشتی نوح، هنگام توفان+۴ آیه
- اگاهی نوح(علیه السلام) از ناشایستگی قومش برای ایمان، موجب دلداری و رفع اندوه او از رفتارهای انان علیه حضرت+۱ آیه
- سفر نوح(علیه السلام) و همراهانش با کشتی، عامل نجات انان از عذاب الهی+۴ آیه
- نوح(علیه السلام)، موظّف به ترک وساطت برای قوم خویش+۱ آیه
- ظلم، سبب محرومیّت قوم نوح از شفاعت خواهی ان حضرت، برای نجات انان از هلاکت و غرق شدن+۳ آیه
- کفر به خداوند، موجب عذاب با طوفان+۲ آیه
- ظلم و ستمگری قوم نوح، از عوامل هلاکت انان با طوفان+۲ آیه
- پرستش غیر خدا و انکار رسالت نوح(علیه السلام) از جانب قومش، مصداق ظلم و موجب هلاکت و غرق انان+۲ آیه
- باران شدید، زمینه ساز عذاب و غرق شدن قوم نوح
- جوشش ابهایی سیل اسا، نمونه ای از عذابهای خداوند بر قوم نوح+۳ آیه
- غرق شدن همسر نوح، در حادثه توفان+۲ آیه
- نجات انواع حیوانات از غرق شدن، با اوردن انان به داخل کشتی، از وظایف نوح(علیه السلام)+۲ آیه
- ایمان تعداد بسیار اندکی از قوم نوح، به یکتایی خداوند و رسالت نوح(علیه السلام)+۲ آیه
- کفر اکثریّت قوم نوح+۳ آیه
- تهدید قوم نوح از جانب ان حضرت، به عذاب خوارکننده و هلاک کننده+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّت بار و دایمی+۲ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام) به وسیله اشراف کافر قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- قوم نوح، جاهل و نااگاه به گرفتار شدن شان به عذاب رسواکننده و عذاب دایمی در اینده، در برابر بی ایمانی و استهزای ان حضرت+۲ آیه
- قوم نوح، مردمی ظالم و ستم پیشه+۴ آیه
- ایمان نیاوردن قوم نوح به ان حضرت، از مصادیق ظلم انان+۱ آیه
- محروم شدن ظالمان قوم نوح از شفاعت ان حضرت، برای جلوگیری از غرق شدن+۱ آیه
- غرق شدن در دریا کیفر کفر قوم نوح علیرغم شنیدن دلایل و نصایح روشنگر نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- کفر قوم نوح، عامل به هلاکت رسیدن انان با غرق شدن در اب+۶ آیه
- ایمان گروهی از قوم نوح به ان حضرت
- کشتی، دارای سابقه طولانی، در تاریخ بشر+۴ آیه
- نوح(علیه السلام) اولین سازنده کشتی با وحی و تعلیم الهی+۱ آیه
- حرکت کشتی نوح، در میان امواج کوه پیکر دریا+۱ آیه
- نوح(علیه السلام) مامور سوار کردن یک جفت (نر و مادّه)، از هر حیوانی، به کشتی خود+۴ آیه
- تعلیم ساخت کشتی به نوح(علیه السلام) با وحی و تحت نظارت الهی+۳ آیه
- کشتی نوح، موجب نجات نوح(علیه السلام) و همراهانش، از توفان پدید امده+۶ آیه
- اصرار و مداومت برخی انسانها بر کفر خویش
- توصیه خداوند به نوح(علیه السلام)، مبنی بر محزون نبودن بر کفرورزی قومش
- نگرانی نوح(علیه السلام) از سرنوشت شوم کافران قوم خویش
- نهی خداوند، از وساطت و شفاعت نوح(علیه السلام)، در مورد کافران قوم خویش+۱ آیه
- کفرپیشگی اکثر قوم نوح+۳ آیه
- کفرورزی قوم نوح، سبب هلاکت و نابودی انها+۳ آیه
- مُؤتی/ اسماوصفات
- گروهی از قوم نوح، مؤمن به رسالت وی+۵ آیه
- نجات مؤمنان از عذاب الهی+۲ آیه
- استهزای نوح علیه السلام از سوی اشراف قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- فوران اب از تنور نوح علیه السلام، حادثهای مهم در توفان و اغاز تحوّلی شگرف در زمین+۲ آیه
- حزن و اندوه نوح علیه السلام از بدکرداری و کفرورزی قومش
- توصیه خداوند به نوح علیه السلام به محزون نبودن ان حضرت، در مقابل ایمان نیاوردن قومش
- خانواده نوح (غیر از همسر و فرزندش) از جمله همراهان نوح در کشتی و نجاتیافتگان از توفان+۲ آیه
- یاد خدا و ذکر نام وی (بسماللّه) توصیه نوح علیه السلام به همراهانش، هنگام سوار شدن به کشتی+۲ آیه
- اعتقاد نوح علیه السلام به غفران الهی و بخشش گناهان بندگان+۱ آیه
- اگاهی نوح علیه السلام از ناشایستگی قومش برای ایمان، موجب دلداری و رفع اندوه او از رفتارهای انان، علیه ان حضرت+۱ آیه
- نوح علیه السلام مامور به ساخت کشتی، طبق وحی الهی+۳ آیه
- نوح علیه السلام، مامور سوار کردن یک جفت از هر نوع جنبندگان به کشتی جهت جلوگیری از انقراض انها+۳ آیه
- نوح علیه السلام، مامور سوار شدن بر کشتی با نام خدا+۲ آیه
- نوح علیه السلام، از جمله انبیای دریافتکننده وحی+۱ آیه
- ساختن کشتی به دست نوح علیه السلام با وحی و دستور الهی+۳ آیه
- وحی به نوح علیه السلام مبنی بر ایمان نیاوردن قوم وی به او
- نوحه و ناله بسیار نوح علیه السلام، فلسفه نامگذاری ان حضرت به این نام (نوح)+۳ آیه
- سفارش نوح علیه السلام به همراهان خود برای تبرک جستن به نام خدا، به هنگام سوار شدن بر کشتی+۱ آیه
- وعده نوح علیه السلام به استهزای قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به انحضرت+۱ آیه
- غرق شدن همسر نوح، در حادثه توفان+۱ آیه
- ناامیدی کامل نوح علیه السلام از ایمان قومش+۱ آیه
- وحی خداوند به نوح علیه السلام+۲ آیه