سوره هود، آیه ۳۸ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۲۶
وَ يَصْنَعُ الْفُلْكَ وَ كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ مَلَأٌ مِنْ قَوْمِهِ سَخِرُوا مِنْهُ قَالَ إِنْ تَسْخَرُوا مِنَّا فَإِنَّا نَسْخَرُ مِنْكُمْ كَمَا تَسْخَرُونَ
او مشغول ساختن کشتی بود، و هر زمان گروهی از اشراف قومش بر او میگذشتند، او را مسخره میکردند؛ (ولی نوح) گفت: «اگر ما را مسخره میکنید، ما نیز شما را همینگونه مسخره خواهیم کرد!
معنی کلمات و عبارات
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
تفسیر (۱۷)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۵–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۴۹ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۳۶–۶۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۳۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۳۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۳۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۶–۳۹ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۳۸
روایات و احادیث
۱۴- «عن أبى عبدالله(ع) ... فلما أتى علیهم تسعمأة سنة همّ أن یدعو علیهم ... فأمره الله عزوجل أن یغرس النخل ... فلما أتى لذلک خمسون سنة و بلغ النخل و استحکم أمر بقطعه ... فأمره الله أن ینحت السفینة و أمر جبرئیل(ع) أن ینزل علیه و یعلمه کیف یتخذها فقدر طولها فى الأرض ألفاً و مأتى ذراع و عرضها ثمانمأة ذراع و طولها فى السماء ثمانون ذراعاً...; [منبع: تفسیرقمى، ج ۱، ص ۳۲۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۰- ، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است: هنگامى که نهصد سال بر قوم نوح گذشت [و دعوت او را اجابت نکردند ]خواست که بر آنان نفرین کند; پس خداوند عزوجل به او امر فرمود که درخت خرما بکارد ... پس چون پنجاه سال گذشت و درخت کامل و محکمى شد، آن حضرت را به بریدن آن فرمان داد ... آن گاه امر فرمود کشتى را بسازد و جبرئیل را مأمور کرد که بر نوح نازل شود و به او یاد دهد که کشتى را چگونه بسازد. پس جبرئیل طول کشتى را هزار و دویست ذراع و عرض آن را هشتصد ذراع و ارتفاع آن را هشتاد ذراع تعیین کرد ...». ۱۵- «عن أبى عبدالله(ع) [فى حدیث قال بعد ما قرأ قوله تعالى]: «کلما مرّ علیه ملأ من قومه سخروا منه ...»: ... کانوا یسخرون منه و یقولون: ینحت سفینة فى البرّ; [منبع: تفسیرقمى ، ج ۱ ، ص ۳۲۶; نورالثقلین ، ج ۲- ، ص ۳۵۰ ، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است که [ضمن حدیثى بعد از قراءت آیه مزبور] فرمود: ... قوم نوح او را مسخره مى کردند و مى گفتند: او در خشکى کشتى مى سازد!». ۱۶- «عن أبى عبدالله(ع) قال: بقى نوح فى قومه ثلاثمأة سنة یدعوهم إلى الله فلم یجیبوه ... فأمره الله أن ینحت السفینة ... فقال: یا رب من یعیننى على اتخاذها؟ فأوحى الله إلیه ناد فى قومک من أعاننى علیها و نجر منها شیئاً صار ما ینجره ذهباً و فضة فنادى نوح(ع) فیهم بذلک فأعانوه علیها ...; [منبع: تفسیر قمى، ج ۱، ص ۳۲۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۰، ح ۶۷.] از امام صادق(ع) روایت شده است که فرمود: نوح سیصد سال در بین قوم خود باقى ماند و آنها را به خدا دعوت کرد، ولى او را اجابت نکردند ... پس خداوند وى را امر کرد تا کشتى بسازد ... نوح گفت: پروردگارا! چه کسى مرا در ساختن کشتى کمک مى کند؟ به او وحى شد در بین قوم خود ندا کن: هر کس مرا در ساختن کشتى کمک کند، تراشه هاى چوبى که مى تراشد براى او طلا و نقره مى شود. نوح این ندا را داد، پس قوم او در ساختن کشتى به او کمک کردند». ۱۷- «عن أبى عبدالله(ع) [فى حدیث]: ... فعمل نوح سفینة فى مسجد الکوفة بیده...; [منبع: کافى، ج ۸، ص ۲۸۰، ح ۴۳۱; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۵۴، ح ۷۴.] از امام صادق(ع) روایت شده است که [ضمن حدیثى ]فرمود:... نوح به دست خود در مسجد کوفه کشتى ساخت...».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
- استهزای نوح(علیه السلام)، هنگام ساختن کشتی به وسیله اشراف کافر قومش+۱ آیه
- جواز مقابله به مثل با استهزاگران در حدّ استهزای انان
- گرفتاری استهزاگران قوم نوح، به عذاب خوارکننده و پایدار+۱ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام)، از سوی قومش، هنگام ساختن کشتی به فرمان خدا
- استفاده از کنایههای تمسخرامیز، از روشهای استهزاگران
- اخبار نوح(علیه السلام) از مقابلهبهمثل با استهزاگران وی و یارانش
- استهزای نوح(علیه السلام) از سوی اشراف قومش+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- پیشبینی عذاب ذلّتبار برای اشراف قوم نوح+۱ آیه
- سفارش نوح(علیه السلام) به مسافران کشتی خود به بسمله (گفتن بسم الله) هنگام حرکت و توقف کشتی+۲ آیه
- وعده نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- وعده نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- تهدید استهزاگران قوم نوح به مقابله به مثل و عذاب دنیایی و اخرتی+۲ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّتبار و دایمی+۲ آیه
- جواز استهزا و مسخره کردن استهزاگران، در حدّ استهزای انان
- جواز مقابله به مثل با استهزاگران، در حدّ استهزای انان
- جواز مقابله به مثل، در پاسخ گویی به دشمنان دین
- اشنایی مردم عصر نوح(علیه السلام)، با صنعت دریانوردی+۲ آیه
- تهدید کافران استهزاکننده به عذاب ذلّت بار، از سوی نوح(علیه السلام)+۱ آیه
- تمسخر نوح(علیه السلام)، موجب گرفتاری تمسخرکنندگان به عذاب ذلّت بار در دنیا+۱ آیه
- طوفان نوح، عذابی خوارکننده برای کافران قوم نوح+۱ آیه
- وجود نوعی تناسب بین گناه و عذاب در نظام مجازات الهی+۱ آیه
- اشراف استهزاگر قوم نوح، مورد تهدید مقابله به مثل و عذاب ذلّت بار و دایمی+۲ آیه
- استهزای نوح(علیه السلام) به وسیله اشراف کافر قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- خبر دادن نوح(علیه السلام) به استهزای اشراف قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به نوح(علیه السلام)
- جاهل و نادان خواندن نوح(علیه السلام) از جانب قومش، افترایی بر ان حضرت
- قوم نوح، جاهل و نااگاه به گرفتار شدن شان به عذاب رسواکننده و عذاب دایمی در اینده، در برابر بی ایمانی و استهزای ان حضرت+۲ آیه
- جاهل و نادان خواندن قوم نوح از جانب ان حضرت، در مقابل جاهل خوانده شدن وی از سوی انان
- قوم نوح، متشکّل از مردم عادی و گروه اشراف+۳ آیه
- گرفتاری استهزاگران قوم نوح، به عذاب خوارکننده و پایدار+۱ آیه
- غرق شدن قوم نوح در موج و اب جوشیده از تنور، به سبب استهزا کردن ان حضرت+۱ آیه
- بردن نام خدا، هنگام سفر با کشتی، امری پسندیده+۱ آیه
- خداوند، تعیین کننده زمان بارگیری کشتی نوح و سوار و پیاده شدن مسافران ان+۲ آیه
- حرکت کشتی نوح، در میان امواج کوه پیکر دریا+۱ آیه
- نوح(علیه السلام) مامور سوار کردن یک جفت (نر و مادّه)، از هر حیوانی، به کشتی خود+۴ آیه
- تمسخر اشراف قوم نوح، در خصوص کشتی ساختن نوح(علیه السلام)
- کارگاه کشتی سازی نوح(علیه السلام) در خشکی و در معرض دید همگان
- تعلیم ساخت کشتی به نوح(علیه السلام) با وحی و تحت نظارت الهی+۳ آیه
- کفرپیشگان و ستمگران قوم نوح، ممنوع از سوار شدن بر کشتی نجات+۳ آیه
- استهزای نوح علیه السلام از سوی اشراف قومش، هنگام ساختن کشتی+۱ آیه
- یاد خدا و ذکر نام وی (بسماللّه) توصیه نوح علیه السلام به همراهانش، هنگام سوار شدن به کشتی+۲ آیه
- وعده نوح علیه السلام به استهزای قومش، همانند استهزاگری انان نسبت به انحضرت+۱ آیه