آیه ۷۳ سوره هود

سوره هود، آیه ۷۳ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰

قَالُوا أَتَعْجَبِينَ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ رَحْمَتُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ الْبَيْتِ إِنَّهُ حَمِيدٌ مَّجِيدٌ

انہوں (فرشتوں) نے کہا کیا تم اللہ کے کام پر تعجب کرتی ہو؟ اللہ کی رحمت اور اس کی برکتیں ہوں تم پر اے (ابراہیم(ع) کے) گھر والو بے شک وہ بڑا ستائش کیا ہوا ہے، بڑی شان والا ہے۔

معنی کلمات و عبارات
«أَهْلَ الْبَیْتِ»: أَهْلَ منصوب به اختصاص است. «حَمِیدٌ»: ستوده. شایسته حمد و ثنا. «مَجِیدٌ»: بزرگوار. دارای فضل و احسان فراوان.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- فرشتگان، به همسر ابراهیم گوشزد کردند که فرزنددار شدنش، خواسته خداوند است. «ءألد و أنا عجوز ... قالوا أتعجبین من أمر الله» «أمر الله»; یعنى، کارى که خداوند به تحقق آن فرمان داده است و مراد از آن، فرزنددار شدن ساره و ابراهیم(ع) در سن پیرى است. ۲- تحقّق امرى که خداوند اراده کند - هر چند خارق عادت باشد - حتمى است و شایسته تردید نیست. «قالوا أتعجبین من أمر الله» استفهام در «أتعجبین» استفهام انکار توبیخى است. بنابراین جمله «أتعجبین ...»; یعنى، چرا از تحقق امرى که خدا خواسته، شگفت زده مى شوى و آن را بعید مى شمرى؟ ۳- فرشتگان، همسر ابراهیم را از اینکه در تحقق خواست خداوند تردید کند و از آن شگفت زده باشد ، نهى کردند. «قالوا أتعجبین من أمر الله» ۴- ابراهیم(ع) و خانواده او، همواره مشمول رحمت و برکات خاص خداوند بودند. «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت» ۵- اسحاق و یعقوب، رحمت و برکتى از ناحیه خداوند براى ابراهیم(ع) و خانواده او «فبشّرنها بإسحق ... رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت» ۶- فرزند صالح ، رحمت و برکت خداوند است. «فبشّرنها بإسحق ... رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت» ۷- ابراهیم(ع) و خانواده او ، داراى منزلت و مقامى والا در پیشگاه خداوند «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت» ۸- شایستگیهاى انسانها در پیشگاه خدا ، زمینه ساز برخوردار شدن آنان از نعمتهاى خاص او «فبشّرنها بإسحق ... أتعجبین من أمر الله رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت» جمله «رحمت الله و برکاته...» حکایت از شایستگیهاى خاندان ابراهیم و منزلت والاى آنان در نزد خدا دارد و این جمله تعلیل براى مفهومى است که از «أتعجبین...» استفاده مى شود و گویاى این معناست که چون شما خاندان ابراهیم خاندانى شایسته هستى پس شگفتى ندارد که او شما را از نعمتهاى خاص خویش بهره مند سازد. ۹- خداوند، حمید (پسندیده کار) و مجید (والا مقام) است. «إنه حمید مجید» «حمید» به معناى محمود (ستایش شونده) است و برخى گفته اند به معناى حامد (ستایش کننده) نیز مى تواند باشد. مجید از مجد به معناى عظمت و بزرگى است. ۱۰- خداوند، ستایش کننده بندگان نیکوکار خویش است. «إنه حمید» ۱۱- نزول رحمت و برکت خاص از ناحیه خداوند بر ابراهیم(ع) و سایر شایستگان رحمت، نمودى از ستایش خدا از آنان و جلوه اى از والامقامى اوست. «رحمت الله و برکته علیکم أهل البیت إنه حمید مجید» «إنه حمید مجید» به منزله تعلیل براى شمول رحمت و برکت بر خاندان ابراهیم است; یعنى، چون خداوند از کار نیک بندگان ستایش مى کند و شما اهل بیت نیز کارهاى نیک انجام دادید و سزاوار ستایشید، خداوند رحمت و برکات خویش را بر شما ارزانى داشته است. ۱۲- ستودن کارهاى خوب دیگران ، عملى پسندیده است. «إنه حمید»
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸۷)
  • اسانی افرینش خارقالعاده برای خدا+۲ آیه
  • الابراهیم(علیه السلام) برخوردار از برکات الهی
  • الابراهیم(علیه السلام) برخوردار از رحمت الهی
  • فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) و همسرش در دوران پیری ونازایی، ایه خدا+۵ آیه
  • فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) در دوران پیری وی و همسرش امری خارقالعاده+۵ آیه
  • برخورداری ابراهیم(علیه السلام) از رحمت و برکات الهی+۱ آیه
  • همسر ابراهیم(علیه السلام) دارای شخصیّتی والا و ارجمند در پیشگاه خداوند+۵ آیه
  • شگفتی همسر ابراهیم(علیه السلام) از خبر فرزنددار شدنش به رغم نازایی و کهولت سنّ خود و شوهرش+۵ آیه
  • اعطای اسحاق به همسر ابراهیم(علیهما السلام) (ساره) رحمت و برکتی از سوی خداوند بر ان خانواده+۱ آیه
  • اسحاق و یعقوب، رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیهم السلام) و خانواده او+۱ آیه
  • حمید و بصیر بودن خداوند موجب اعطای اسحاق به ابراهیم(علیهما السلام)، در دوران پیری+۲ آیه
  • مجید
  • امید دادن فرشتگان الهی به ابراهیم(علیه السلام) درباره تولّد فرزند برای وی+۵ آیه
  • شگفتیِ زن نازای ابراهیم، هنگام بشارت فرزنددارشدن+۵ آیه
  • خارقالعاده بودن باردار شدن همسر ابراهیم در سنّ پیری+۷ آیه
  • باردار شدن همسر ابراهیم در سنّ پیری، نمودی از رحمت و برکت خداوند+۳ آیه
  • اسحاق و یعقوب(علیهما السلام) جلوهای از برکت خداوند برای خاندان ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
  • خاندان ابراهیم، مشمول رحمت و برکت خداوند+۱ آیه
  • همسر ابراهیم، مشمول رحمت و برکت خداوند+۱ آیه
  • اسحاق(علیه السلام)، رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی+۳ آیه
  • یعقوب(علیه السلام) رحمت و برکتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی+۲ آیه
  • زایمان زنان در حال پیری و سالخوردگی، امری ممکن با اراده خداوند+۱ آیه
  • رفع تعجّب از ساره در صورت توجّه به قدرت خداوند+۴ آیه
  • تعجّب ساره از امر خداوند، مورد انکار فرشتگان
  • توجّه به قدرت خدا، از عوامل رفع تعجّب+۴ آیه
  • تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای همسر ابراهیم (ساره)+۶ آیه
  • تمثّل جبرییل به صورت انسان برای همسر ابراهیم (ساره)+۷ آیه
  • تمثّل کرّوبیل به صورت انسان بر همسر ابراهیم (ساره)+۷ آیه
  • فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) و ساره در دوران سالمندی، امری خارقالعاده+۵ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ساره+۶ آیه
  • گفتگوی ساره و جبرییل+۶ آیه
  • جبرییل و همراهان وی، بشارتدهنده ولادت یعقوب(علیه السلام) به ساره+۲ آیه
  • گفتگوی جبرییل با ساره+۶ آیه
  • خداوند، ذات مستحق حمد و ستایش+۱ آیه
  • خداوند، حمد و ستایش کننده بندگان خود+۱ آیه
  • ابراهیم(علیه السلام) و خانواده او، مشمول رحمت و برکات خاصّ خداوند+۱ آیه
  • ورود ملایکه و ماموران الهی بر خانه ابراهیم(علیه السلام)، همراه با سلام و بشارت بر ان حضرت+۱ آیه
  • پذیرایی ابراهیم(علیه السلام) از مهمانان وارد بر خانه خویش با گوساله ای بریان شده+۱ آیه
  • خوف ابراهیم(علیه السلام) در خانه خویش از مهمانان وارد بر خود، در پی خودداری انان از خوردن غذا+۲ آیه
  • خداوند، حقیقتی بلندمرتبه و بزرگتر از حدّ وصف
  • دعای ملایکه برای نزول رحمت و برکات الهی بر ال ابراهیم+۲ آیه
  • بارداری همسر ابراهیم در دوران کهنسالی و پیری، جلوه ای از رحمت الهی+۱ آیه
  • بشارت به اعطای اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام) و خانواده وی، جلوه ای از رحمت الهی بر انان+۲ آیه
  • بشارت اعطای یعقوب(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام) و خانواده اش، جلوه ای از رحمت الهی+۲ آیه
  • فرزنددار شدن در کهنسالی، جلوه ای از رحمت پروردگار برای ابراهیم(علیه السلام)و همسر وی+۳ آیه
  • برخورداری ابراهیم(علیه السلام)، از رحمت الهی+۳ آیه
  • برخورداری اهل بیت (خانواده) ابراهیم، از رحمت الهی+۱ آیه
  • ساره (همسر ابراهیم)، مشمول رحمت و برکات خداوند+۲ آیه
  • زایمان زنان در حال پیری، امری ممکن و منوط به اراده الهی+۲ آیه
  • خارق عادت و شگفت اور بودن زایمان، در سنّ پیری+۲ آیه
  • تعجّب زن عقیم ابراهیم(علیه السلام) از بشارت خداوند به واسطه فرشتگان به فرزنددار شدن+۳ آیه
  • باردار شدن ساره در سنّ پیری و نازایی، نمودی از رحمت و برکت خداوند+۳ آیه
  • خارق العاده بودن بارداری ساره، در سنّ پیری و نازایی+۷ آیه
  • بهره مندی ساره، از برکت الهی+۱ آیه
  • بهره مندی ساره و ابراهیم(علیه السلام) از برکت اسحاق و یعقوب(علیهما السلام)+۳ آیه
  • بهره مندی ساره، از رحمت الهی+۱ آیه
  • تعجّب ساره از امر خداوند، مورد انکار فرشتگان
  • رفع تعجّب از ساره، در صورت توجّه به قدرت، حکمت و علم خداوند+۴ آیه
  • تعجّب ساره از باردار شدن خود، در سنّ پیری و نازایی+۵ آیه
  • دعای ملایکه برای نزول برکات و رحمت الهی بر ساره و خاندان ابراهیم+۲ آیه
  • ساره، از خاندان و اهل بیت ابراهیم+۳ آیه
  • تعجّب ساره از بارداری به اسحاق(علیه السلام) در سنّ پیری+۳ آیه
  • اسحاق(علیه السلام)، رحمت و برکت خداوند بر ساره+۱ آیه
  • تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای ساره و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
  • تمثّل جبرییل بر ساره، به صورت انسان و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
  • بی بهره بودن ساره، از داشتن فرزند تا سنّ پیری+۴ آیه
  • فرزنددار شدن ساره در سنّ پیری و نازایی، امری خارق العاده+۵ آیه
  • تمثّل کرّوبیل به صورت انسان بر ساره و بشارت ولادت اسحاق(علیه السلام) به وی+۶ آیه
  • گفتگوی ساره با فرشتگان، در مورد بارداری خود+۵ آیه
  • یعقوب(علیه السلام) رحمت و برکت خداوند بر ساره، در دوران پیری+۱ آیه
  • سؤال تعجّب امیز ساره از ملایکه، پیرامون بارداری خود در سنّ پیری+۴ آیه
  • ساره، دارای شخصیّتی والا و ارجمند در پیشگاه خداوند+۴ آیه
  • تعجّب ساره از فرزنددار شدن خود در سن پیری، مورد سؤال انکاری ملایکه
  • تعجّب ساره از فرزنددار شدن خود در سن پیری، مورد سؤال انکاری ملایکه+۱ آیه
  • امکان فرزنددار شدن زن کهنسال و عقیم در پرتو عنایت الهی+۳ آیه
  • خداوند، صاحب کرامت و بزرگواری+۱ آیه
  • مجید/ اسما و صفات+۱ آیه
  • تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۳ آیه
  • گفتگوی ساره با ملایکه، درباره فرزنددار شدن خود+۴ آیه
  • خندیدن و خوشحالی همسر ابراهیم (ساره) در حضور ملایکه و بشارت انان به فرزنددار شدن وی+۳ آیه
  • بشارت میکاییل به ساره، مبنی بر بهرهمندی از برکت الهی+۲ آیه
  • بشارت میکاییل به ساره، برای بهرهمندی وی از برکت اسحاق و یعقوب علیهما السلام+۳ آیه
  • سؤال تعجّبامیز ساره از میکاییل و دیگر فرشتگان، درباره بارداری خود در سنّ پیری+۴ آیه
  • ولادت یعقوب علیه السلام امری الهی+۲ آیه
  • اسحاق و یعقوب علیهما السلام برکتی از سوی خداوند برای ابراهیم علیه السلام و خانواده او+۲ آیه
  • اسحاق و یعقوب علیهما السلام، رحمتی از ناحیه خداوند برای ابراهیم علیه السلام و خانواده او+۵ آیه
  • اعطای یعقوب علیه السلام به ابراهیم علیه السلام جلوه حمید و مجید بودن خدا+۲ آیه
واژه‌ها