سوره حجر(الحجر)، آیه ۵۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۵
قَالُوا لَا تَوْجَلْ إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلَامٍ عَلِيمٍ
گفتند: «نترس، ما تو را به پسری دانا بشارت میدهیم!»
معنی کلمات و عبارات
«لا تَوْجَلْ»: هراسناک مباش. «غُلامٍ»: پسر. در اینجا مراد اسحاق است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- مهمانان حضرت ابراهیم (فرشتگان) به او دلدارى داده و از وى خواستند که از حضورشان مضطرب و هراسناک نشود. «قالوا لاتوجل إنا نبشّرک بغلم علیم»
۲- بشارت پسرى دانا و دانشمند به ابراهیم(ع) از سوى فرشتگان «إنا نبشّرک بغلم علیم»
۳- پسر بشارت داده شده به ابراهیم(ع) داراى عظمت و مقامى والا «نبشّرک بغلم علیم»
تنوین تنکیر در «بغلام» براى تفخیم و تعظیم است.
۴- حضرت ابراهیم(ع)، به فرزنددار شدن و بقاى نسل خود علاقه مند بود. «نبشّرک بغلم»
واژه «بشارت» در جایى به کار مى رود که مورد علاقه و مایه سرور باشد.
۵- داشتن فرزندى دانا و دانشمند، از نعمتها و شایسته بشارت و مژده دادن «نبشّرک بغلم علیم»
واژه «بشارت» در جایى به کار مى رود که خیر و نعمت باشد. گفتنى است: از اینکه فرشتگان به فرزند دانا بشارت داده اند، برداشت مى شود که فرزنددار شدن امرى است شایسته براى بشارت و تبریک گفتن.
۶- علم و دانش، داراى جایگاهى والا و از مهم ترین ارزشهاست. «إنا نبشّرک بغلم علیم»
توصیف «غلام» به «علیم» به جاى هر صفت خوب دیگر، نشان دهنده نکته فوق است.
۷- حضرت ابراهیم(ع) برخوردار از عنایت ویژه خداوند و بقاى نسل او، مورد توجه خاص الهى بود. «قالوا لاتوجل إنا نبشّرک بغلم علیم»
۸- حضرت اسحاق(ع) شخصیتى دانا و دانشمند «إنا نبشّرک بغلم علیم»
برداشت فوق با توجه به این مطلب است که مقصود از «بغلام علیم» - طبق گفته مفسّران - حضرت اسحاق(ع) مى باشد.
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بشارت فرزند عالمدرخواست آرامش از ابراهیمنعمت فرزند عالمورود ملائکه بر ابراهیمبقای نسل ابراهیمدلداری به ابراهیمعلاقه به بقای نسلمقامات پسر ابراهیمعلم اسحاقملائکه و ابراهیمخواسته های ملائکهفضایل نسل ابراهیمعلایق ابراهیمعلاقه به فرزندبشارتهای ملائکهمهمانان ابراهیمبشارت به ابراهیمفضایل اسحاقاهمیت علمارزش علمفضایل ابراهیمقصه ابراهیممشمولان لطف خدانعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۸)
- ارامش دادن ملایکه به حضرت ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
- ارامش یافتن ابراهیم(علیه السلام) در پی اعلام ملایکه به فرستاده بودن انان از سوی خدا و دلداری دادن به حضرت+۸ آیه
- بشارت تولّد اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام)بهوسیله فرشتگان+۴ آیه
- فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) در دوران پیری وی و همسرش امری خارقالعاده+۶ آیه
- بشارت ملایکه به پسردار شدن ابراهیم(علیه السلام) و شگفتی وی از ان+۲ آیه
- سفارش ملایکه به ناامید نبودن ابراهیم(علیه السلام) از رحمت خدا و تاکید حضرت به امیدواری خویش به رحمت خدا+۳ آیه
- ورود ملایکه بر ابراهیم(علیه السلام) و ترسیدن وی از انها+۷ آیه
- ارامش دادن ملایکه به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- بشارت خداوند به ابراهیم(علیه السلام) مبنی بر اعطای پسری به وی+۵ آیه
- بشارت اعطای فرزندی دانا به ابراهیم(علیه السلام) از سوی ملایکه+۳ آیه
- بشارت فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) وعدهای حق+۲ آیه
- تداوم عمر ابراهیم(علیه السلام) تا دوران کهنسالی+۵ آیه
- اشتیاق ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددارشدن و بقای نسل خویش+۳ آیه
- مژده ملایکه به ابراهیم(علیه السلام) برای فرزنددارشدن+۵ آیه
- اگاه شدن ابراهیم(علیه السلام) از سوی ملایکه به فرزنددارشدن در دوران پیری+۴ آیه
- اعطای اسحاق به ابراهیم(علیهما السلام)، در کهنسالی ان حضرت+۷ آیه
- بشارت اعطای اسحاق به ابراهیم(علیهما السلام)، بشارتی حق+۲ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، انسانی دانا و اگاه+۱ آیه
- بشارت فرشتگان به تحقّق وعده الهی در ظهور اسحاق(علیه السلام)+۴ آیه
- بشارت ملایکه، به ولادت اسحاق(علیه السلام)+۷ آیه
- ولادت اسحاق در دوران کهنسالی ابراهیم(علیهما السلام)+۸ آیه
- امید دادن فرشتگان الهی به ابراهیم(علیه السلام) درباره تولّد فرزند برای وی+۵ آیه
- امید ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن، در پی بشارت فرشتگان+۳ آیه
- بشارت تولد فرزندی دانا به ابراهیم(علیه السلام) در سنّ پیری+۲ آیه
- تعجّب ابراهیم(علیه السلام) پس از بشارت فرزنددار شدن در سن پیری+۲ آیه
- بشارت فرشتگان به ابراهیم(علیه السلام)، برای عطای پسر به وی+۸ آیه
- پیری و سالمندی، از موانع زاد و ولد انسانها+۴ آیه
- بشارت ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن در سنّ کهولت و پیری+۵ آیه
- امید ابراهیم(علیه السلام) به فرزنددار شدن در سن پیری، در پرتو لطف و رحمت خداوند+۳ آیه
- سلام و تحیّت ملایکه پیاماور، بشارت به ابراهیم(علیه السلام)+۵ آیه
- تمثّل اسرافیل به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- تمثّل جبرییل به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- تمثّل کرّوبیل به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- تمثّل فرشتگان به صورت انسان، برای ابراهیم(علیه السلام)+۹ آیه
- تمثّل میکاییل به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- فرزنددار شدن ابراهیم(علیه السلام) و ساره در دوران سالمندی، امری خارقالعاده+۵ آیه
- جبرییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام)+۶ آیه
- تمثّل جبرییل، به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
- گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۶ آیه
- امید دادن جبرییل به ابراهیم(علیه السلام)، برای بهرهمندی از رحمت خدا+۲ آیه
- ارامش دادن جبرییل و همراهان وی، به ابراهیم(علیه السلام)+۸ آیه
- جبرییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق(علیه السلام) به ابراهیم(علیه السلام)+۶ آیه
- تمثّل جبرییل، به صورت انسان برای ابراهیم(علیه السلام)+۱۰ آیه
- گفتگوی جبرییل با ابراهیم(علیه السلام)+۱۶ آیه
- حقّانیّت بشارت فرزند به ابراهیم(علیه السلام)، به وسیله فرشتگان+۲ آیه
- ترسیدن ابراهیم(علیه السلام) از ورود فرشتگان بر وی، به صورت مهمانان ناشناس+۷ آیه
- دلداری، موجب برطرف شدن ترس+۷ آیه
- دلداری ملایکه مهمان ابراهیم(علیه السلام) به وی، بعد از ترس ان حضرت از انان+۵ آیه
- راستگویی ملایکه بشارت دهنده فرزند به ابراهیم(علیه السلام)+۲ آیه
- فرزنددار شدن در کهنسالی، جلوه ای از رحمت پروردگار برای ابراهیم(علیه السلام)و همسر وی+۴ آیه
- سؤال تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از بشارت فرشتگان، درباره چگونگی فرزنددار شدن وی، در سنّ کهنسالی+۲ آیه
- سؤال تعجّب امیز ابراهیم(علیه السلام) از فرشتگان، درباره چگونگی فرزنددار شدن وی، در سنّ کهنسالی+۲ آیه
- اسحاق(علیه السلام)، شخصیّتی عالم، و تعلیم دیده از طرف خداوند+۳ آیه
- علیم / اسماوصفات+۳ آیه
- تداوم عمر ابراهیم(علیه السلام) تا دوران کهن سالی+۵ آیه
- بشارت تولّد فرزندی دانا برای ابراهیم(علیه السلام) در سنّ پیری، از ناحیه فرشتگان+۲ آیه
- تعجّب ابراهیم(علیه السلام) از بشارت خداوند به فرزنددار شدنش، در سنّ پیری+۲ آیه
- سرگذشت ابراهیم و لوط(علیهما السلام) و قوم او، سرشار از نشانه های خداوند+۶ آیه
- دلداری مهمانان ابراهیم به ان حضرت، بعد از ترس او از انان+۶ آیه
- بشارت مهمانان ابراهیم به پسردار شدن وی+۹ آیه
- اقدام مهمانان ابراهیم (فرشتگان)، به رفع نگرانی از ان حضرت با معرفی خویش+۷ آیه
- فرشتگان مهمان بر ابراهیم علیه السلام حامل بشارت به تولد پسری برای وی+۷ آیه
- میکاییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق علیه السلام به ابراهیم علیه السلام+۶ آیه
- امید دادن میکاییل به ابراهیم علیه السلام مبنی بر بهرهمند شدن از رحمت خدا+۱ آیه
- ارامش دادن میکاییل و همراهان وی به ابراهیم علیه السلام+۷ آیه
- تمثّل میکاییل به صورت انسان برای ابراهیم علیه السلام+۸ آیه
- میکاییل، از فرشتگان بشارتدهنده ولادت اسحاق علیه السلام به ابراهیم علیه السلام+۹ آیه
- خوف ابراهیم علیه السلام از ورود فرشتگان بر وی، پس از دیدن انان به صورت میهمانان ناشناس، در ماجرای عذاب قوم لوط+۶ آیه