سوره هود، آیه ۷۵ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۰
إِنَ إِبْرَاهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ
چرا که ابراهیم، بردبار و دلسوز و بازگشتکننده (بسوی خدا) بود!
معنی کلمات و عبارات
«لَحَلِیمُ»: بردبار و شکیبا. «أَوَّاهٌ»: آهکشنده. آه او به خاطر مصائبی بود که دامن مردم را گرفته بود. دلسوزانه به حال آنان تأسّف میخورد. «مُنِیبٌ»: رجوعکننده. برگردنده به خدا. توبهکار.
نزول
سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- ابراهیم(ع) ، پیامبرى بردبار که هرگز در مؤاخذه خطاکاران تعجیل نمى کرد. «إن إبرهیم لحلیم»
۱- . علل الشرایع، ص ۵۵۰، ح ۴، ب ۳۴۰; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۸۴، ح ۱۶۵.
۲- ابراهیم(ع)، از گرفتار شدن مردمان به مشکلات، متأثر مى شد و بر آنان دل مى سوزاند. «إن إبرهیم ... أوّه»
«أوّاه» به کسى گفته مى شود که بسیار آه مى کشد و متأسف مى شود. توصیف ابراهیم(ع) به «أوّاه» پس از جمله «یجادلنا» مى رساند که: تأسف و تأثر ابراهیم(ع) به خاطر مشکلات و گرفتاریهاى مردمان بوده است.
۳- ابراهیم(ع)، پیوسته به خداوند توجه داشت و خواسته هاى خود را از او تقاضا مى کرد. «إن إبرهیم ... منیب»
انابه به درگاه خداوند، به معناى رجوع کردن به اوست.
۴- بردبارى ابراهیم(ع) و تأسفش بر مشکلات مردم و اعتقاد راسخش به خداوند، برانگیزنده او به شفاعت درباره قوم لوط «یجدلنا فى قوم لوط. إن إبرهیم لحلیم أوّه منیب»
جمله «إن إبراهیم ...» بیانگر علّت مجادله ابراهیم(ع) درباره قوم لوط و دفاع او از ایشان است.
۵- بردبارى ، تأسف و تأثر بر مشکلات مردم و توجّه داشتن به خدا و درخواست حاجتها از او ، صفات و خصلتهایى نیکو و پسندیده است. «إن إبرهیم لحلیم أوّه منیب»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث
۶- «عن جعفربن محمد(ع) ...: «الأوّاه» الدّعّاء; [منبع: دعائم الإسلام، ج ۱، ص ۱۶۶; بحارالأنوار، ج ۸۲، ص ۳۲۵، ح ۲۰.] از امام صادق(ع) روایت شده است که: «أوّاه» در آیه شریفه به معناى زیاد دعا کننده است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار حلم ابراهیمابراهیم و خطاکارانابراهیم و ذکر خداابراهیموقومخلوطاندوه ابراهیماندوه بر مشکلات مردماهمیت حلمسیره ابراهیمموجبات شفاعت ابراهیممراد از اواهشفاعت از قومخلوطحلم ابراهیممهربانی ابراهیماهمیت دعادعای ابراهیمصفات پسندیدهاهمیت ذکر خدافضایل ابراهیمعوامل انگیزش
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
- دعای فراوان ابراهیم(علیه السلام) به درگاه خدا+۱ آیه
- شفاعت ابراهیم(علیه السلام) از قوم لوط، به دلیل بردباری و دلسوزی وی+۱ آیه
- اه فراوان ابراهیم(علیه السلام) به سبب ترس از خدا+۱ آیه
- انابه، سبب ستایش ابراهیم(علیه السلام) از سوی خدا
- ابراهیم(علیه السلام)، بردبار+۱ آیه
- خشوع ابراهیم(علیه السلام) در برابر خدا+۳ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، ترسان از خداوند+۱ آیه
- گریه و دعای بسیار از فضایل ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- انابه به درگاه الهی، امری ارزشمند و مورد ستایش از سوی خداوند+۴ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، انابهکننده به درگاه خداوند+۱ آیه
- انابه ابراهیم(علیه السلام) به درگاه الهی، مورد ستایش خداوند
- حزن پسندیده ابراهیم(علیه السلام)، در مورد مردم+۱ آیه
- برخورداری ابراهیم(علیه السلام)، از حلم و بردباری+۱ آیه
- بردباری ابراهیم(علیه السلام)، برانگیزنده او به شفاعت، درباره قوم لوط+۱ آیه
- ابراهیم(علیه السلام)، از خاشعان در برابر خدا+۱ آیه
- بردباری ابراهیم(علیه السلام) و تاسفش بر مشکلات مردم و اعتقاد راسخش به خداوند، برانگیزنده او به شفاعت، درباره قوم لوط+۳ آیه
- اگاه شدن حضرت ابراهیم(علیه السلام) از عذاب قوم لوط، پیش از نزول ان به وسیله فرشتگان+۵ آیه
- گریه بسیار، از فضایل ابراهیم(علیه السلام)+۱ آیه
- انابه و رجوع مکرّر انسان به خداوند و توجّه به او، سزاوار تمجید و ستایش او+۴ آیه
- بردباری ابراهیم علیه السلام، موجب مدح و ستایش خداوند از او
- صبر و بردباری، از عوامل مدح+۲ آیه
- نرم دلی و نرم خویی، از عوامل مدح+۱ آیه
- تمجید و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام+۱ آیه
- مدح و ستایش خداوند از ابراهیم علیه السلام به سبب بردباری و نرم دلی و انابه او به درگاه خداوند+۱ آیه