آیه ۸۶ سوره هود

سوره هود، آیه ۸۶ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۱

بَقِيَّةُ اللَّهِ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ وَ مَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ

آنچه خداوند برای شما باقی گذارده (از سرمایه‌های حلال)، برایتان بهتر است اگر ایمان داشته باشید! و من، پاسدار شما (و مأمور بر اجبارتان به ایمان) نیستم!

معنی کلمات و عبارات
«بَقِیَّةِ اللهِ»: مراد سودی است که پس از به تمام و کمال پرداختن پیمانه و ترازو برای مؤمن می‌ماند. اعمال صالحه و ثواب معنوی (نگا: کهف / ، مریم / ). طاعت و عبادت خدا و انتظار پاداش آن. «حَفِیظٍ»: مراقب احوال و افعال. نگهدارنده از بزهکاریها و زشتکاریها.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- منافع به دست آمده از کسب و تجارت عادلانه و بدون اجحاف ، منافعى حلال و نیکوست. «بقیّت الله خیر لکم» سخن از مبادله و رعایت قسط در معاملات ، مى تواند قرینه بر این باشد که مراد از «بقیت» (باقى مانده) سودهایى باشد که از معاملات و مبادلات عادلانه براى فروشندگان باقى مى ماند. ۲- منافع حلال و به دست آمده از تجارتهاى عادلانه و خالى از ظلم و اجحاف ، عطاى الهى است. «بقیّت الله خیر لکم» برداشت فوق ، از اضافه شدن «بقیّت» به «الله» استفاده مى شود. ۳- تنها اهل ایمان ، نیکویى منافع حلال و عادلانه و نادرست بودن منافع حرام و ظالمانه را باور خواهند کرد. «بقیّت الله خیر لکم إن کنتم مؤمنین» چون خیر بودن منافع حلال و عادلانه مشروط به ایمان نیست; یعنى، چه جامعه مؤمن باشد و چه نباشد، قسط و عدالت براى آنان خیر است، گفته شده «إن کنتم مؤمنین» شرطِ باور کردن و فهمیدن است; یعنى، اگر مؤمن شوید، مى فهمید که منافع حلال خیر است و گرنه باور نخواهید کرد. ۴- خیر بودن منافع حلال و تجارتهاى عادلانه و سعادت آفرینى معارف و احکام الهى ، از تعالیم شعیب(ع) به مردم خویش «یقوم ... بقیّت الله خیر لکم» ۵- خیر و سعادت امتها ، در ایمان و باور به معارف الهى و عمل به احکام دین است. «بقیّت الله خیر لکم» برخى از مفسران مراد از «بقیّت الله» را اطاعت از خدا و برخى مقصود از آن را احکام و معارف دانسته اند. برداشت فوق، براساس این نظریه است. ۶- شعیب(ع)، به مردم مدین ابلاغ کرد که هرگز درصدد اجبار آنان به پذیرش تعالیمش نخواهد بود. «و ما أنا علیکم بحفیظ» «حفیظ» به معناى مراقب و نگهبان است و چون به «على» متعدى شده، معناى تسلط نیز در آن اشراب شده است. بنابراین «و ما أنا...»; یعنى، من موظف نیستم از سر جبر شما را از اعمال ناروا باز دارم و به اعمال شایسته سوق دهم. ۷- پیامبران ، مأمور به واداشتن مردم و اجبار آنان به پذیرش معارف و احکام الهى نیستند. «و ما أنا علیکم بحفیظ»
تفسیر (۱۱)
روایات و احادیث

۸- «عن الباقر(ع): ... نحن والله بقیة الله فى أرضه ...; [منبع: بحارالأنوار ، ج ۶۹ ، ص ۱۸۸ ، ح ۹; بحارالأنوار ، ج ۴۶ ، ص ۳۱۲ ، ح ۱.] از امام باقر(ع) روایت شده است: ... به خدا سوگند ما «بقیة الله» در زمین هستیم».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۱)
  • برانگیختن عواطف و برخورد ملاطفتامیز، از روشهای احتجاج+۳ آیه
  • تامین سعادت واقعی انسان در سایه یکتاپرستی، سلامت امور اقتصادی و پرهیز از فسادانگیزی+۳ آیه
  • رعایت عدل و انصاف در امور اقتصادی، شرط دستیابی جوامع به خیر و سعادت+۳ آیه
  • لزوم مبارزه با مفاسد اقتصادی در جامعه+۸ آیه
  • واداشتن مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت+۵ آیه
  • منافع حلال، بهره اهل مدین درصورت ایمان اوردن و عمل به سفارشهای شعیب(علیه السلام)+۱ آیه
  • ایمان، مستلزم پرهیز از کمفروشی+۲ آیه
  • خیر بودن بقیّهاللّه، باور اهل ایمان
  • منافع به دست امده از تجارت مشروع، امری نیکو و ماندگار+۱ آیه
  • نیکو و ماندگار بودن سود حاصل از تجارت مشروع و عادلانه، از سخنان شعیب(علیه السلام) به قوم خویش+۲ آیه
  • اگاهی از خیر بودن بقیّهاللّه، مشروط به ایمان
  • ثواب طاعت خداوند، از مصادیق بقیّهاللّه
  • رزق و روزی خداوند، از مصادیق بقیّهاللّه
  • سود حلال به دست امده از تجارت عادلانه، از مصادیق بقیّهاللّه+۱ آیه
  • حضرت مهدی(علیه السلام)، از مصادیق بارز بقیّهاللّه
  • تجارت عادلانه با پرهیز از کمفروشی، در سایه ایمان به خداوند، موجب خیر و برکت+۲ آیه
  • رعایت عدالت در تجارت، از نشانههای ایمان+۲ آیه
  • تجارت عادلانه با پر کردن پیمانه و سنجش با ترازوی درست، از تعالیم شعیب(علیه السلام)+۶ آیه
  • منافع حلال، بهره اهل مدین، در صورت ایمان اوردن و عمل به سفارشهای شعیب(علیه السلام)+۱ آیه
  • سود حلال به دست امده از تجارت عادلانه، از مصادیق بقیّه اللّه+۱ آیه
  • امامان معصوم(علیهم السلام) (بقیّه اللّه)، خیر و سعادت برای مردم
  • خیر و سعادت امّتها در طاعت خداوند و باور به معارف الهی و عمل به احکام دین
  • منافع به دست امده از کسب و تجارت حلال، خیر و بهتر از مال به دست امده از کم فروشی+۱ آیه
  • خیر بودن در منافع حلال و تجارتهای عادلانه، از تعالیم شعیب(علیه السلام) به مردم خویش+۱ آیه
  • ایمان قوم شعیب، شرط فهمیدن خیر در منافع حلال و عادلانه از دیدگاه ان حضرت
  • اکراه مردم به پذیرش دین، خارج از حیطه وظایف نبوّت+۴ آیه
  • خیر بودن سود حلال و باقیمانده از تجارتهای عادلانه، از تعالیم شعیب(علیه السلام)+۱ آیه
  • مردم، دارای ازادی در انتخاب دین، از دیدگاه شعیب(علیه السلام)+۲ آیه
  • اجرای عدالت و گواهی به حق، مقتضای ایمان+۲ آیه
  • کم فروشی، موجب محرومیّت از خیر و ارزشها+۱ آیه
  • ایمان، بازدارنده انسان از کم فروشی+۱ آیه
واژه‌ها