آیه ۹۰ سوره هود

سوره هود، آیه ۹۰ · جزء ۱۲ · صفحه ۲۳۲

وَ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ ثُمَ تُوبُوا إِلَيْهِ إِنَ رَبِّي رَحِيمٌ وَدُودٌ

از پروردگار خود، آمرزش بطلبید؛ و به سوی او بازگردید؛ که پروردگارم مهربان و دوستدار (بندگان توبه‌کار) است!»

معنی کلمات و عبارات
«وَدُودٌ»: بسیار بامحبّت. بسیار دوستدار.
نزول

سال ۹ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱- ضرورت استغفار به درگاه خدا و طلب آمرزش گناهان از او «واستغفروا ربکم» ۲- لزوم حرکت به سوى خدا و تقرب به درگاه او «ثم توبوا إلیه» دلیل برداشت فوق را مى توانید در «آیه ۳۶- » ذیل برداشت شماره ۴ ، ملاحظه کنید. ۳- شعیب(ع) ، مردم مدین را به استغفار از گناهان ، حرکت به سوى خدا و تقرب یافتن به درگاه او فراخواند. «واستغفروا ربکم ثم توبوا إلیه» ۴- ایمان به یکتایى خدا ، پرستش او و آمرزش گناهان (شرک ورزى ، فساد و بى عدالتى در مبادلات) مقدمه هایى لازم براى حرکت به سوى خدا و تقرب به درگاه اوست. «واستغفروا ربکم ثم توبوا إلیه» برداشت فوق، با توجه به حرف «ثم» - که جمله «توبوا إلیه» را بر «استغفروا ربکم» عطف کرده است - استفاده مى شود. گفتنى است متعلق استغفار به قرینه آیات پیشین، گناه شرک ورزى و بى عدالتى در مبادلات اقتصادى و نیز فسادگرى و مخالفت با پیامبران الهى است. ۵- بخشایش گناه بندگان ، پرتوى از ربوبیت خداوند است. «واستغفروا ربکم» ۶- حصر ربوبیت به خداوند ، لزوم استغفار و تقرب به درگاه خدا از تعالیم شعیب(ع) «واستغفروا ربکم ثم توبوا إلیه» ۷- خداوند ، رحیم (مهربان) و ودود (دوستدار بندگان) است. «إن ربى رحیم ودود» ۸- معرفى خداوند به رحیم بودن و دوست داشتن بندگان، از تعالیم شعیب(ع) «إن ربى رحیم ودود» ۹- آمرزش گناه استغفارکنندگان و باریافتن سالکان به درگاه الهى ، پرتوى از رحمت ، مهربانى و محبت خداوند به بندگان است. «واستغفروا ربکم ثم توبوا إلیه إن ربى رحیم ودود» ۱۰- مهربانى و محبت ، داراى نقشى بسزا در تربیت و اصلاح خطاکاران «واستغفروا ربکم ... إن ربى رحیم ودود» توصیف خداوند به مهربانى و محبت داشتن به بندگان ، پس از توصیه به استغفار از گناهان ، مى تواند به برداشت فوق اشاره داشته باشد. ۱۱- شعیب(ع) ، واسطه شمول رحمت خداوند بر توبه کنندگان قومش «واستغفروا ربکم ثم توبوا إلیه إن ربى رحیم ودود» چون خطاب در «استغفروا ربکم» متوجه مردم است، ظاهر آن بود که به جاى «إن ربى» گفته مى شد «إن ربکم ...». این جابه جایى مى تواند اشاره به این نکته داشته باشد که: خداوند به واسطه پیامبرانش، مردمان را مشمول رحمت و محبت خویش قرار مى دهد و آنان، مجراى فیض الهى بر بندگانند.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • امرزشخواهی از خدا، باعث جلب محبّت او
  • استغفار، سبب جلب رحمت الهی+۸ آیه
  • شفقت و مهر خداوند به بندگان، باعث پذیرش امرزشخواهی انان+۲ آیه
  • لزوم استغفار مشرکان به درگاه خدا از شرک و بتپرستی+۴ آیه
  • لزوم استغفار مشرکان از شرک خود، توام با توبه و بازگشت به خدا+۹ آیه
  • پسندیده بودن طلب امرزش از خدا و انگاه توبه از گناهان+۳ آیه
  • دعوت پیامبران از مشرکان برای استغفار+۸ آیه
  • توجّه به رحمت و مهربانی خداوند، زمینه گرایش انسان به استغفار+۲ آیه
  • جهل مردم مدین، مانع استغفار انان+۱ آیه
  • ودود
  • فرمان شعیب(علیه السلام) به اهل مدین برای استغفار و توبه از گناه در پیشگاه پروردگار+۱ آیه
  • تربیت انسانها، از جانب خداوند+۳ آیه
  • دعوت به استغفار از پروردگار خویش، از روشهای تربیتی+۴ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۷ آیه
  • توبه، زمینهسازِ برخورداری انسان از رحمت الهی+۲ آیه
  • توبه، سبب جلب محبّت خدا+۱ آیه
  • دعوت شعیب(علیه السلام) از اهل مدین، برای توبه به درگاه خداوند+۱ آیه
  • استغفار در برابر خداوند یگانه، زمینهساز توبه به درگاه او+۵ آیه
  • ممنوعیّت احتجاج، بدون اگاهی و از روی جهل+۳ آیه
  • وجوب استغفار از شرک و کفر+۴ آیه
  • وجوب استغفار مشرکان، از پروردگار+۶ آیه
  • لزوم توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۸ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی استغفار به درگاه او+۶ آیه
  • توبه و بازگشت انسان به خدا، مقتضای ربوبیّت او+۳ آیه
  • رحمت خداوند بر بندگان، برخاسته از ربوبیّت او+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی محبّت به انسانها
  • برخورد خشونت امیز قوم شعیب با ان حضرت، در پی اجرای رسالت خویش+۱ آیه
  • تشویق خداوند به بندگان، برای استغفار، جلوه ای از رحمت الهی بر بندگان+۳ آیه
  • استغفار، سبب برخورداری از رحمت خداوند+۹ آیه
  • لزوم استغفار از شرک، توام با توبه و بازگشت به خدا+۹ آیه
  • لزوم استغفار مشرکان از شرک خود، توام با توبه و بازگشت به خدا+۶ آیه
  • ابلاغ پیامهای الهی به مردم، از زبان شعیب(علیه السلام)+۴ آیه
  • توصیه و سفارش شعیب(علیه السلام) به قومش، برای استغفار و امرزش خواهی از خداوند+۲ آیه
  • توبه و بازگشت به خدا، از سفارشات شعیب(علیه السلام)به قومش+۲ آیه
  • استغفار از کم فروشی، فرمان شعیب(علیه السلام) به قوم مدین+۲ آیه
  • توبه از کم فروشی، فرمان شعیب(علیه السلام) به قوم مدین+۲ آیه
  • اهل مدین، انسانهایی گناهکار+۲ آیه
  • امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۷ آیه
  • مهربانی و محبت، دارای نقشی به سزا در تربیت و اصلاح خطاکاران
  • وجوب استغفار مشرکان از شرک و کفر خود، در پیشگاه پروردگار+۷ آیه
  • وجوب توبه از گناهان، به درگاه خداوند+۸ آیه
  • ودود/ اسماوصفات
واژه‌ها