آیه ۳۸ سوره یس

سوره یس، آیه ۳۸ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۲

وَ الشَّمْسُ تَجْرِي لِمُسْتَقَرٍّ لَهَا ذٰلِكَ تَقْدِيرُ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ

و خورشید (نیز برای آنها آیتی است) که پیوسته بسوی قرارگاهش در حرکت است؛ این تقدیر خداوند قادر و داناست.

معنی کلمات و عبارات
«الشَّمْسُ تَجْرِی»: خورشید در حرکت است. مراد حرکت خورشید با مجموعه منظومه شمسی در وسط کهکشان ما به سوی یک سمت معیّن و ستاره دوردستی به نام «وِگا» است با سرعت کیلومتر در ثانیه. البتّه خورشید حرکت وضعی به دور خود نیز دارد (نگا: تفسیر نمونه و تفسیر المنتخب، ذیل آیه، کتاب نجوم به زبان ساده، جلد دوم، صفحه تألیف مایردگانی، ترجمه محمّد رضا خواجه‌پور). «لِمُسْتَقَرٍّ لَّهَا»: به سوی قرارگاه خود. تا زمان استقرار نهائی خود که قیامت است. اگر مراد از جریان خورشید، گردش آن برگرد محور خود باشد، حرف (لام) به معنی (فی) بوده و معنی چنین می‌شود: در محلّ و مدار خود. «تَقْدِیرُ»: معیّن کردن. مقدّر نمودن. محاسبه و اندازه‌گیری (نگا: انعام / ، فرقان / .
نزول
نکات آیه
۱ - خورشید به سمت و سوى قرارگاه ویژه خود در حرکت است. «و الشمس تجرى لمستقر لها» برداشت یاد شده، بر این اساس است که «مستقر» اسم مکان و لام در آن به معناى «إلى» باشد. ۲ - حرکت خورشید، روزى به پایان رسیده و در موعد مقرر و زمان مشخص، عمرش به سر خواهد رسید. «و الشمس تجرى لمستقر لها» برداشت یاد شده مبتنى بر این احتمال است که «مستقر» اسم زمان و «لام» در آن، براى تعلیل و متضمن معناى «انتهاء» باشد; یعنى، خورشید به علت رسیدن به انتهاى حرکت خود، روان مى شود. ۳ - خورشید، داراى حرکت منظم و هدفمند است. «و الشمس تجرى لمستقر لها» برداشت یاد شده از آن جا است که لازمه وجود حرکت به سمت و سوى قرارگاه معین و یا در زمان محدود و مشخص، داشتن حرکت منظم و هدفمند است. ۴ - خورشید، به هنگام روان شدن به سوى قرارگاه ویژه اش، از آیات و نشانه هاى بزرگ قدرت خداوند است. «و الشمس تجرى لمستقر لها» برداشت یاد شده از آن جا است که «والشمس» عطف بر «اللیل» است و همان گونه که شب از آیات الهى شناسانده شده (و آیة لهم اللیل) خورشید نیز چنین است. ۵ - حرکت خورشید بر مدارى مشخص و سمت و سوى قرارگاه ویژه خود، به تقدیر و تدبیر خداوند است. «و الشمس تجرى لمستقر لها ذلک تقدیر العزیز» ۶ - حرکت خورشید بر مدار مشخص و به سمت و سوى قرارگاه ویژه خود، جلوه اى از عزت و علم خداوند است. «و الشمس تجرى لمستقر لها ذلک تقدیر العزیز العلیم» یاد شدن دو صفت «عزت» و «علم» خداوند، پس از طرح مسأله حرکت خورشید، مى تواند گویاى برداشت یاد شده باشد. ۷ - خداوند، عزیز (پیروز شکست ناپذیر) و علیم (بسیار دانا) است. «العزیز العلیم»
تفسیر (۷)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۷)
  • گردش منظّم و دقیق خورشید، از ایات الهی+۳ آیه
  • نظاممند بودن حرکت خورشید و ماه و حرکت ان در مدارهای خود، دلیلی بر توحید ربوبی+۸ آیه
  • گردش منظّم خورشید، وسیلهای برای محاسبه زمان و اندازهگیری ان+۴ آیه
  • حرکت خورشید به سوی قرارگاه ویژه اش، از ایات الهی+۱ آیه
  • تقدیر خدا در حرکت خورشید به سوی قرار خویش، جلوه ای از عزت و علم خداوند
  • حرکت خورشید و ماه بر مدار مشخص و به سمت و سوی قرارگاه ویژه خود، جلوه ای از عزّت و علم خداوند+۲ آیه
  • عزّت و شکست ناپذیری خدا، توام با علم و اگاهی+۵ آیه
  • نظم و حساب در حرکت خورشید، ماه و جهان، براساس علم و اگاهی خدا+۴ آیه
  • گردش منظم خورشید، نمودی از علم خداوند+۱ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۵ آیه
  • حرکتِ شتابان و دقیق خورشید، در مدار و فلک خود+۴ آیه
  • حرکت شتابان و دقیق خورشید در فلک و مدار خود، از ایات خدا+۶ آیه
  • برخورد نکردن ماه و خورشید با یکدیگر، در حرکت فلکی خود+۲ آیه
  • حرکت قانونمند خورشید، بر اساس اندازه تقدیر خداوند+۶ آیه
  • حرکت قانونمند ماه، بر اساس حساب تعیین شده و تقدیر الهی+۸ آیه
  • خداوند، تنها قدرت قاهر شکست ناپذیر+۶ آیه
  • حرکت منظّم خورشید، از جلوه های قدرت خداوند
واژه‌ها