سوره الرحمن، آیه ۵ · جزء ۲۷ · صفحه ۵۳۱
معنی کلمات و عبارات
«حُسْبَانٍ»: حساب. نظم و نظام. مصدر ثلاثی مجردی است همچون غفران و کفران (نگا: انعام / ). «بِحُسْبَانٍ»: جار و مجرور متعلق به (کَآئِنٌ) یا (مُسْتَقَرٌ) و یا (یَجْرِیَانِ) محذوف است که خبر مبتدا است.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - حاکمیت نظم، قانون مندى و هدفدارى بر زوایاى وجودى خورشید و ماه «الشّمس و القمر بحسبان»
«حسبان» معادل «حساب» است. نکره آمدن آن، بیانگر انجام گرفتن محاسبه اى دقیق در آفرینش خورشید و ماه است.
۲ - حرکت قانون مند خورشید و ماه، نمودى از رحمت و نعمت الهى «الرحمن ... الشّمس و القمر بحسبان»
۳ - توجه به قانون مندى خورشید و ماه، پیامدار درس توحید براى انسان «الرحمن ... الشّمس و القمر بحسبان»
آغاز سوره با وصف «الرحمان»، در مقام نمایاندن جلوه هاى الهى به انسان است که از آن جمله، قانون مندى خورشید و ماه است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۷۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۵–۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۵–۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۵–۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۱۳ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۵–۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
قانونمندی خلقت خورشیدقانونمندی خلقت ماه(قمر)نظم ماه(قمر)قانونمندی گردش ماه(قمر)نظم خورشیدقانونمندی گردش خورشیددلایل توحیدنشانه های رحمت خداآیات آفاقینعمتهای خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- وسیله تقویم و سالشمار بودن خورشید، ایه خدا+۲ آیه
- نظاممند بودن حرکت خورشید و ماه و حرکت ان در مدارهای خود، دلیلی بر توحید ربوبی+۱۰ آیه
- ابزار تقویم بودن خورشید، ایه و نشانه تقدیر خدا+۴ آیه
- گردش منظّم خورشید، وسیلهای برای محاسبه زمان و اندازهگیری ان+۴ آیه
- گردش ماه، وسیلهای مطمین برای محاسبه و اندازهگیری زمان+۴ آیه
- ابزار تقویم بودن ماه، ایه و نشانه تقدیر خدا+۴ آیه
- حرکت قانون مند خورشید، نمودی از رحمت گسترده الهی+۱ آیه
- گردش خورشید، در مدار معیّن+۲ آیه
- تعیین زمان براساس حرکت خورشید، تقدیر الهی+۲ آیه
- خورشید، وسیله سنجش زمان+۲ آیه
- حاکمیّت نظم و قانونمندی بر خورشید
- حرکت منظّم خورشید و ماه، جلوه ای از رحمت الهی+۱ آیه
- خورشید و ماه، وسیله ای برای محاسبه تقویم سال+۱ آیه
- حرکت قانونمند خورشید، بر اساس اندازه تقدیر خداوند+۶ آیه
- حرکت قانونمند ماه، بر اساس حساب تعیین شده و تقدیر الهی+۸ آیه
- ماه، دارای حرکت منظّم و حساب شده+۳ آیه
- حرکت قانونمند خورشید و ماه، نمودی از رحمت الهی+۱ آیه
- نظام گردشی خورشید، در جهت تامین نیازهای بشر و نعمت غیر قابل انکار الهی+۲ آیه
- نظام گردش ماه و خورشید، در جهت تامین نیازهای بشر، نعمت غیر قابل انکار خداوند+۱ آیه