سوره یس، آیه ۷۰ · جزء ۲۳ · صفحه ۴۴۴
لِيُنْذِرَ مَنْ كَانَ حَيّاً وَ يَحِقَ الْقَوْلُ عَلَى الْكَافِرِينَ
تا افرادی را که زندهاند بیم دهد (و بر کافران اتمام حجّت شود) و فرمان عذاب بر آنان مسلّم گردد!
معنی کلمات و عبارات
«حَیّاً»: مراد زنده معنوی است که شخص عاقل و اندیشمند و بیدار دل است (نگا: انعام / فاطر / ). «یَحِقَّ»: واجب شود. مسلّم گردد. «الْقَوْلُ»: فرمان عذاب. عذاب. «یَحِقَّ الْقَوْلُ»: (نگا: اسراء / ، قصص / ، یس / .
نزول
سال ۵ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - انذار و اخطار به انسان ها، فلسفه نزول قرآن «و قرءان مبین . لینذر»
لام در فعل «لینذر» براى تعلیل است و ضمیر فاعلى آن فعل، یا به قرآن بازمى گردد; که در این صورت مصدر مؤول به فعلِ «انذر» متعلق مى شود. و یا به پیامبر(ص) بازمى گردد; که در این صورت، به فعلِ «أرسل» متعلق خواهد بود. گفتنى است که براشت یاد شده، مبتنى بر فرض اول است.
۲ - انذار و اخطار به انسان ها، از اهداف رسالت پیامبراسلام(ص) «و ما علّمنه الشعر و ما ینبغى له ... لینذر»
۳ - زندگى انسان ها بدون تعالیم قرآن و رهنمودهاى پیامبراسلام، با خطرها و آفت هاى گریزناپذیر رو به رو خواهد بود. «و ما علّمنه الشعر ... إن هو إلاّ ذکر و قرءان مبین . لینذر»
برداشت یاد شده با توجه به این نکته است که انذار و اخطارِ مردم به وسیله قرآن و پیامبراسلام، حاکى از این حقیقت است که بر سر راه انسان ها خطرها و آسیب هاى بسیار وجود دارد که به وسیله قرآن و پیامبر(ص) شناخته مى شود و اگر انسان ها به این امور توجه نکنند، با آنها روبه رو خواهند شد. گفتنى است معناى لغوى «انذار» (اعلام به امرى خطرناک و شایسته بر حذر بودن) مؤید همین برداشت است.
۴ - تأثیر انذارها و اخطارهاى قرآن و پیامبر(ص) تنها در دل هاى مستعد، زنده و هوشمند «لینذر من کان حیًّا»
از این که خداوند فرمود: قرآن و پیامبر(ص) انسان هاى زنده را انذار خواهد کرد، مى توان استفاده کرد که قرآن و کلام پیامبر(ص) تنها در انسان هاى آماده و مستعد براى فهم و دریافت حقایق، مؤثر خواهد بود.
۵ - عقل و ایمان، مایه حیات انسان است. «و قرءان مبین . لینذر من کان حیًّا»
بیشتر مفسران برآنند که در جمله «من کان حیّاً» یا استعاره به کار رفته و مقصود از آن انسان عاقل یا مؤمن است. و یا این که در این جمله، مجاز مرسل به کار رفته است; یعنى، چون تعالیم قرآن و پیامبر(ص) سبب حیات واقعى بشر است، از این رو تعبیر «حىّ» آمده است; مثل آیه شریفه: «استجیبوا للّه و للرسول إذا دعاکم لما یحییکم» (انفال (۸) آیه ۲۴). گفتنى است که برداشت یاد شده مبتنى بر فرض نخست است.
۶ - تعالیم قرآن و رهنمودهاى پیامبر اسلام(ص)، مایه حیات واقعى انسان ها است. «لینذر من کان حیًّا»
۷ - مؤمنان، انسان هاى زنده دل و برخوردار از حیات واقعى و معقول، و کافران (چونان مردگان) محروم از آن «لینذر من کان حیًّا و یحقّ القول على الکفرین»
برداشت یاد شده از ارتباط میان صدر و ذیل آیه شریفه; یعنى، به قرینه مقابله میان انسان هاى زنده و کافران، به دست مى آید.
۸ - شعر در احیاى حیات واقعى و معقول انسان ها، کافى نیست. «و ما علّمنه الشعر و ما ینبغى له ... لینذر من کان حیًّا»
از این که خداوند با نفى شعر بودن قرآن، حیاتبخش بودن را منحصر به تعالیم آن و پیامبر(ص) دانسته است، مى توان استفاده کرد که شعر، در حیات بخشیدن به انسان ها کافى نیست.
۹ - تحقق وعده خداوند مبنى بر عذاب کافران، حتمى است. «و یحقّ القول على الکفرین»
مقصود از «قول» - طبق نظر مفسران - وعده خداوند به عذاب کافران است; مثل آیه شریفه «لکن حقّت کلمة العذاب على الکافرین»، (زمر، آیه ۷۱).
۱۰ - قرآن، وسیله اتمام حجت بر کافران و تحقق بخش وعده الهى درباره آنان است. «و قرءان مبین . لینذر ... و یحقّ القول على الکفرین»
از عطف جمله «و یحقّ الحقّ ...» بر جمله «لینذر» - که لام در این جمله براى تعلیل است - برداشت یاد شده به دست مى آید.
تفسیر (۱۰)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۸–۸۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۶–۸۳ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۶۶–۸۳ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۷۰ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۷۰ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۷۰ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۷۰ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۷۰ - تفسیر روان جاوید
آیات ۶۸–۷۶ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۷۰
روایات و احادیث
۱۱ - «و فى المجمع و یجوز أن یکون المراد بمن کان حیّاً، عاقلاً و روى ذلک عن على(ع)...; [منبع: مجمع البیان، ج ۸، ص ۶۷۵; نورالثقلین، ج ۴- ، ص ۳۹۴، ح ۸۱.] در مجمع البیان آمده است: و ممکن است مراد از «من کان حیّاً» صاحب خرد باشد و همین مطلب از حضرت على(ع) روایت شده است».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار انذارهای قرآنآثار تعالیم محمدآسیب پذیری انسان هاآفات زندگی انسان هاتشبیه به مؤمنانعوامل حیات انسان هانقش شعرعوامل مؤثر در حیاتاهداف رسالت محمداتمام حجت با قرآنآثار عقلآثار انذارهای محمدکوردلی کافرانبصیرت مؤمنانتشبیه کافرانفضایل عاقلانانذار انسان هامحرومیت کافرانحتمیت عذاب کافرانفلسفه نزول قرآناتمام حجت بر کافرانحتمیت وعده های خداهدایتگری محمدانذارهای محمدزمینه هدایتتشبیهات قرآنوعده های خدانقش قرآنآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
- کفر کافران به ایات الهی+۱ آیه
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام با نازل کردن قران+۵ آیه
- اتمام حجّت خدا بر کافران و مشرکان صدر اسلام، با نازل کردن قران+۵ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله)، مستحقّ عذاب الهی+۴ آیه
- اتمام حجّت محمّد(صلی الله علیه واله) بر کافران صدر اسلام+۸ آیه
- انکار کافران در برابر اتمام حجّت خدا، باعث استحقاق انان برای کیفر و عذاب+۵ آیه
- انذار، از شیوههای پیامبران در اتمام حجّت+۳ آیه
- انذار، از شیوههای محمّد(صلی الله علیه واله) در اتمام حجّت+۹ آیه
- قران، وسیله انذار و هشدار به انسانها+۴ آیه
- قران، کتاب روشنگر خدا وسیله انذار به زندهدلان و اهل ایمان+۱ آیه
- قران، وسیله هشدار به صاحبان خرد+۱ آیه
- قران، وسیله انذار و اخطار به انسانها+۳ آیه
- انذار صاحبان عقل و خرد به وسیله قران+۱ آیه
- قران، انذاردهنده به مؤمنان زندهدل+۱ آیه
- ایمان، زمینهساز تاثیرپذیری از انذار پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
- خردمندی، از زمینههای پذیرش انذارهای پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
- کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
- اتمام حجّت بر کافران، فلسفه انذارهای پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) به انان+۱ آیه
- انذار از عذابهای خدا، روشی لازم در تبلیغ انبیا+۱۱ آیه
- کافران، محروم از حیات واقعی و معنوی+۵ آیه
- حیات معنوی انسانها، زمینه تاثیر قران در دل انان+۱ آیه
- عقل، مایه حیات انسانها
- ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۴ آیه
- نشناختن خدا او، به رغم مشاهده خلقت چهار پایان برای استفاده انسانها، مورد سؤال انکاری و توبیخ امیز از جانب خدا+۳ آیه
- ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد سؤال انکاری و سرزنش امیز خدا+۶ آیه
- نشناختن خدا، به رغم مشاهده خلقت چهارپایان، برای استفاده انسانها، مورد سؤال انکاری و توبیخ امیز از جانب خدا+۳ آیه
- کفر از اسباب گرفتاری به عذاب الهی+۴ آیه
- اتمام حجّت خداوند بر کافران، به وسیله قران+۵ آیه
- کفر، مانع تاثیر انذار الهی+۱ آیه
- کافران، همواره درصدد مکر و توطیه برای مقابله با پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)
- محرومیّت کافران، از حیات واقعی+۴ آیه
- کافران، مورد سرزنش خداوند+۱ آیه
- کافران حقناپذیر در برابر اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله، مستحقّ عذاب الهی+۳ آیه
- انذارهای پیامبر صلی الله علیه و اله، نوعی اتمام حجّت+۹ آیه
- اتمامحجّت محمّد صلی الله علیه و اله بر مشرکان صدر اسلام+۸ آیه
- انذار صاحبان عقل و خرد، از رسالتهای پیامبر صلی الله علیه و اله
- پیامبر صلی الله علیه و اله موظّف به اتمامحجّت بر مردم+۸ آیه
- ناسپاسی کافران در برابر نعمتهای الهی، مورد پرسش نکوهشی خدا+۱ آیه
- نشناختن خدا از سوی کافران به رغم مشاهده خلقت چهارپایان برای استفاده انسانها، مورد سؤال توبیخی خدا+۱ آیه
- حیات معنوی مؤمنان، موجب تاثیرپذیری از تذکّرات قران+۱ آیه
- سؤال سرزنشامیز الهی، از ناسپاسی انسانها در برابر نعمتهای خدا+۴ آیه
- حقّانیّت وعدههای خدا و تخلّفناپذیری ان
- وعده خداوند به عذاب شدن کافران حقناپذیر