سوره یوسف، آیه ۹۸ · جزء ۱۳ · صفحه ۲۴۷
قَالَ سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
گفت: «بزودی برای شما از پروردگارم آمرزش میطلبم، که او آمرزنده و مهربان است!»
معنی کلمات و عبارات
«سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ»: پیوسته برایتان درخواست آمرزش خواهم کرد. واژه (سَوْفَ) بیانگر استمرار در مستقبل است.
نزول
سال ۱۱ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱- یعقوب(ع) از ستم فرزندانش در حق خویش درگذشت و آنان را بخشود. «قال سوف أستغفر لکم ربى»
۲- یعقوب(ع) به فرزندانش نوید داد که به زودى آمرزش گناهانشان را از درگاه خداوند خواهد خواست و براى آنان شفاعت خواهد کرد. «قال سوف أستغفر لکم ربى»
۳- آمرزش گناهان از شؤون خداوند است. «سوف أستغفر لکم ربى»
۴- آمرزش گناه بندگان ، پرتوى از ربوبیت خداست. «سوف أستغفر لکم ربى»
۵- ستم به پیامبران گناهى قابل آمرزش «سوف أستغفر لکم ربى»
۶- توجه به ربوبیّت خدا از آداب دعا و استغفار است. «سوف أستغفر لکم ربى»
۷- دعاى پدران در حق فرزندان ، به اجابت نزدیک تر است. «یأبانا استغفر لنا ... قال سوف أستغفر لکم ربى»
درخواست فرزندان یعقوب از او براى طلب آمرزش مى رساند که آنان دعاى وى را به اجابت نزدیک تر مى دانستند ; حال یا به این لحاظ که او پدر ایشان است یا به این سبب که وى پیامبر خداست و یا هر دو لحاظ در نظر آنان بوده است.
۸- وساطت و شفاعت پیامبران در نزد خداوند ، مؤثر در آمرزش بندگان و جلب رحمت او بر ایشان «سوف أستغفر لکم ربى»
برداشت فوق بر اساس دومین احتمالى است که در توضیح برداشت قبل آمده است.
۹- گذشت از خطاکاران و دعا براى آنان ، خصلتى نیکو و از صفات پیامبران الهى است. «یأبانا استغفر لنا ... قال سوف أستغفر لکم ربى»
۱۰- تفاوت زمانها در اجابت دعا و درخواست آمرزش و رحمت «سوف أستغفر لکم ربى»
کلمه «سوف» مى رساند که یعقوب(ع) استغفار براى فرزندانش را به زمان آینده موکول کرد. گویا هدف او از این تأخیر آمدن زمانى بوده که دعا در آن به اجابت نزدیک تر باشد.
۱۱- فاصله میان گناه و استغفار هر چند طولانى باشد مانع پذیرش توبه نیست. «إنا کنّا خطئین ... سوف أستغفر لکم ربى»
فاصله ستم فرزندان یعقوب در حق یوسف(ع) تا زمان استغفار و توبه آنان بیش از بیست سال بود و این موجب نشد که یعقوب(ع) بگوید: توبه و استغفار درباره شما بى فایده است.
۱۲- تنها خداوند ، غفور (آمرزنده) و رحیم (مهربان) است. «إنه هو الغفور الرحیم»
۱۳- آمرزگارى خداوند ، برخاسته و نمودى از رحمت اوست. «إنه هو الغفور الرحیم»
۱۴- پذیرش توبه بندگان جلوه اى از «غفور» و «رحیم» بودن خداوند است. «سوف أستغفر لکم ربى إنه هو الغفور الرحیم»
۱۵- یعقوب(ع) ، شخصیتى بزرگوار ، کریم و با گذشت بود. «یأبانا استغفر لنا ...قال سوف أستغفر لکم ربى إنه هو الغفور الرحیم»
۱۶- یعقوب(ع) با توجه دادن فرزندانش به آمرزگارى و مهربانى خداوند ، آنان را به آمرزش گناهانشان امیدوار ساخت. «سوف أستغفر لکم ربى إنه هو الغفور الرحیم»
۱۷- امیدوار ساختن مردم به مغفرت و رحمت الهى و بخشوده شدن گناهانشان ، شیوه اى پسندیده و از خصلتهاى پیامبران است. «سوف أستغفر لکم ربى إنه هو الغفور الرحیم»
تفسیر (۱۱)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۰۲ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۹۳–۱۱۱ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۹۸ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۹۸ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۹۸ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۹۸ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۹۸ - تفسیر روان جاوید
آیات ۹۴–۹۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۹۸
روایات و احادیث
۱۸- «عن أبى عبدالله(ع): فى قول یعقوب لبنیه «سوف أستغفر لکم ربى» قال: أخّرها إلى السحر لیلة الجمعة ; [منبع: من لایحضره الفقیه ، ج ۱ ، ص ۲۷۲ ، ح ۲۴ ; نورالثقلین ، ج ۲ ، ص ۴۶۶ ، ح ۱۹۸.] از امام صادق(ع) درباره سخن خدا از قول یعقوب که گفت: «سوف أستغفر لکم ربى» روایت شده است که فرمود: یعقوب استغفار را تا سحر شب جمعه به تأخیر انداخت».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
آثار شفاعت انبیااستغفار یعقوباهمیت دعای پدرتذکرهای یعقوبزمان در اجابت دعازمان در استغفارظلم برادران یوسفعفو یعقوبفضیلت شب جمعهوقت استغفار یعقوبگناه ظلم به انبیاگناه قابل عفوبشارتهای یعقوبتذکر به برادران یوسفبشارت به برادران یوسفعفو از برادران یوسفشفاعت یعقوبشخصیت یعقوباستغفار برای برادران یوسفاستغفار برای خطاکاراندعا برای خطاکاراننقش زمانعفو خطاکاراننشانه آمرزشهای خداامیدواری به رحمتآداب استغفاردعا برای فرزندامیدواری به آمرزشیعقوب و برادران یوسفصفات انبیاشؤون خدازمینه اجابت دعافضایل یعقوبقبول توبهشرایط قبول توبهقصه یعقوبذکر ربوبیت خدازمینه رحمت خدازمینه آمرزشصفات پسندیدهآمرزشهای خداآمرزش گناهآداب دعاغفورتعالیم خدانشانه های رحمت خدارحیمعمل پسندیدهنشانه های ربوبیت خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۳)
- استغفار به درگاه خداوند، زمینهساز امرزش گناه+۱۲ آیه
- استغفار، سبب جلب رحمت الهی+۱۰ آیه
- فضیلت استغفار، هنگام سحر+۲ آیه
- مناسبت و ارزشمندی شب جمعه، برای طلب امرزش از خدا
- شایستگی توسّل به انبیا، برای امرزشخواهی از خدا+۲ آیه
- شفقت و مهر خداوند به بندگان، باعث پذیرش امرزشخواهی انان+۴ آیه
- فرزندان گناهکار یعقوب(علیه السلام) خواستار استغفار پدر در پیشگاه خدا برای بخشیدن گناهانشان+۱ آیه
- استغفار یعقوب(علیه السلام) برای فرزندان خویش، نوید امرزش انان از سوی خداوند+۱ آیه
- وعده یعقوب(علیه السلام) به امرزشخواهی برای فرزندان خطاکار خویش+۱ آیه
- وعده استغفار یعقوب(علیه السلام) به فرزندانش در پی درخواست انان+۱ آیه
- اگاهی از امرزشپذیری خداوند، مقتضی درخواست امرزش از او+۸ آیه
- پذیرش خواسته فرزندان، از سوی پدر، برای استغفار گناهان انان+۱ آیه
- همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۵ آیه
- نوید یعقوب(علیه السلام) به امرزشخواهی برای فرزندانش در شب جمعه
- جواز درخواست استغفار از دیگران، برای خویش+۱ آیه
- جواز توسّل جستن به پیامبران+۲ آیه
- ربوبیّت خدا، مقتضی استغفار به درگاه او+۳ آیه
- ربوبیّت خداوند، مقتضی امرزش گری او+۲ آیه
- یعقوب(علیه السلام)، امیدبخش فرزندان خود به رحمت الهی
- استغفار، سبب برخورداری از رحمت خداوند+۹ آیه
- سحر، زمانی مناسب برای استغفار و طلب امرزش، در پیشگاه خداوند+۲ آیه
- سحر، از اوقات ویژه شب برای استغفار+۲ آیه
- تاثیر وساطت و شفاعت پیامبران، در پیشگاه خداوند، برای امرزش گناهکاران+۳ آیه
- طلب امرزش از خداوند برای فرزندان، در اینده نزدیک، وعده یعقوب(علیه السلام) به فرزندانش و پاسخی به درخواست انان+۲ آیه
- وعده یعقوب(علیه السلام) به امرزش خواهی، برای فرزندان گناهکار خویش+۱ آیه
- تاثیر شفاعت، برای امرزش گناهکاران+۳ آیه
- درخواست امرزش از خداوند، از اثار اگاهی از مغفرت او+۸ آیه
- امیدوار ساختن فرزندان را به مغفرت خداوند، از جانب یعقوب علیه السلام+۱ آیه
- یعقوب علیه السلام امیدوار به غفران و رحمت الهی+۱ آیه
- استغفار به درگاه خداوند، زمینه ساز امرزش گناه+۱۳ آیه
- وساطت و شفاعت پیامبران در نزد خداوند، زمینه ساز مغفرت بندگان+۳ آیه
- امرزش گناهان بندگان، جلوهای از ربوبیّت خداوند+۳ آیه
- غفران و امرزش الهی از شؤون رحمت او+۱۱ آیه
- وعده امرزش خواهی یعقوب علیه السلام برای فرزندان خطاکار خویش، در پی درخواست انان+۱ آیه
- امرزشخواهی یعقوب علیه السلام برای فرزندان خود، نزد خداوند+۲ آیه
- وساطت و شفاعت یعقوب علیه السلام برای فرزندان خود، نزد خداوند+۱ آیه
- عفو و گذشت یعقوب علیه السلام از ستمهای فرزندانش+۱ آیه
- امرزشطلبی از خداوند، نوید و وعده یعقوب علیه السلام به فرزندانش+۱ آیه
- برادران یوسف، خواستار امرزشخواهی پدر، برای گناهان انان و نوید یعقوب علیه السلام مبنی بر امرزشخواهی برای انان+۱ آیه
- امید بخشیدن به برادران یوسف از سوی یعقوب علیه السلام درباره امرزش گناهانشان از طرف خداوند+۱ آیه
- گذشت یعقوب علیه السلام از برادران یوسف، با وعده استغفار نمودن برای انان+۱ آیه
- وعده یعقوب علیه السلام به برادران یوسف، مبنی بر امرزش خواهی برای انان در زمانی مناسب
- نقشه یوسف علیه السلام برای اوردن بنیامین به مصر+۴ آیه