سوره یونس، آیه ۱۴ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۰۹
ثُمَّ جَعَلْنَاكُمْ خَلَائِفَ فِي الْأَرْضِ مِن بَعْدِهِمْ لِنَنظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ
سپس شما را جانشینان آنها در روی زمین -پس از ایشان- قرار دادیم؛ تا ببینیم شما چگونه عمل میکنید!
معنی کلمات و عبارات
«خَلآئِفَ»: جمع خَلیفَة. یعنی جانشینان کسانی که بر اثر تباهی و گناه نابود شدهاند (نگا: اعراف / ، نور / ).
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - مردم جزیرة العرب، جانشین امتهایى که در آن سرزمین با عذاب استیصال الهى منقرض شده بودند. «و لقد أهلکنا القرون من قبلکم ... ثم جعلنکم خلئف فى الأرض»
۲ - هدف از استقرار جوامع انسانى در زمین، آزمون آنان از سوى خداوند «ثم جعلنکم خلئف فى الأرض من بعدهم لننظر کیف تعملون»
۳ - دنیا، محل تکلیف و میدان آزمون انسانهاست. «ثم جعلنکم خلئف فى الأرض ... لننظر کیف تعملون»
۴ - خدا، ناظر اعمال آدمیان است. «لننظر کیف تعملون»
۵ - بقا و زوال امتها، در گرو اعمال آنان است. «و لقد أهلکنا القرون ... ثم جعلنکم خلئف ... لننظر کیف تعملون»
۶ - مواظبت بر اعمال نیک و پرهیز از کارهاى ناروا، توصیه خداوند به انسانها «ثم جعلنکم خلئف ... لننظر کیف تعملون»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
جانشینان امتهای منقرضعذاب استیصال در جزیرة العربعوامل بقای امتهافلسفه استقرار انسان در زمینمردم جزیرة العربمکان امتحان انسان هاعوامل انقراض امتهامراقبت بر عملترک عمل ناپسندناظران عملنقش دنیاامتحانهای خدانظارت خداآثار عملتوصیه های خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- ناظر
- ازمایش انسانها، فلسفه استقرار انان روی زمین
- ازمایش انسانها از سنّتهای الهی+۷ آیه
- دنیا، محلّ تکلیف و میدان ازمون انسانها
- هشدار خداوند به انسانها، با یاداوری نزول عذاب نابودکننده بر پیشینیان انان+۱ آیه
- نظارت خداوند، بر رفتار و کردار ادمیان+۳ آیه
- دنیا، میدان ازمون و امتحان+۲ آیه
- خداوند، منشا خلافت انسانها در زمین+۵ آیه
- ازمایش انسانها، از سنّتهای فراگیر الهی در هر زمان+۵ آیه
- ازمودن مؤمنان، از سنّتهای حتمی خداوند+۴ آیه
- امتحان شدن انسانها با اعمال خویش+۴ آیه
- توجّه انسان به تحوّلات تاریخ و جوامع، زمینه ساز اصلاح عملکرد خود+۱ آیه
- اعمال انسانها، تحت نظارت و اگاهی کامل خداوند+۳ آیه