آیه ۱۵ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۱۵ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۰

وَإِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِمْ آيَاتُنَا بَيِّنَاتٍ قَالَ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هَٰذَا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ مَا يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِن تِلْقَاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَىٰ إِلَيَّ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ

و هنگامی که آیات روشن ما بر آنها خوانده می‌شود، کسانی که ایمان به لقای ما (و روز رستاخیز) ندارند می‌گویند: «قرآنی غیر از این بیاور، یا آن را تبدیل کن! (و آیات نکوهش بتها را بردار)» بگو: «من حق ندارم که از پیش خود آن را تغییر دهم؛ فقط از چیزی که بر من وحی می‌شود، پیروی می‌کنم! من اگر پروردگارم را نافرمانی کنم، از مجازات روز بزرگ (قیامت) می‌ترسم!»

معنی کلمات و عبارات
«بَیِّنَاتٍ»: جمع بیّنة، واضح و روشن. حال است. «تِلْقَآءِ»: سوی. جانب. از ماده (لقی) است. «مِن تِلْقَآءِ نَفْسِی»: از سوی خود. با اختیار و اراده خودم.
نزول
نکات آیه
۱ - تماس مستقیم و بىواسطه پیامبر(ص) با مردم در ابلاغ پیام خدا (آیات قرآن) به آنان «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا ... ائت بقرءان غیر هذا» از جمله «ائت بقرآن غیر هذا» استفاده مى شود که پیامبر اکرم(ص) در میان مردم بود و با آنان تماس مستقیم داشت و خود، آیات الهى را بر آنان تلاوت مى فرمود. ۲ - قرآن، داراى ساختارى آیه آیه است. «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا» ۳ - قرآن، کتابى روشن و به دور از هر گونه ابهام و قابل درک براى همگان «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا بیّنت» ۴ - مشرکان عصر بعثت، منکر روز بازپسین بودند. «قال الذین لا یرجون لقاءنا» ۵ - قیامت، روز دیدار با خداوند «قال الذین لا یرجون لقاءنا» ۶ - انکار رسالت حضرت محمّد (ص) و آسمانى بودن قرآن، از ناحیه شرک پیشگان عصر بعثت «قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان غیر هذا» ۷ - مشرکان، در راستاى مخالفت با قرآن، به پیامبر(ص) پیشنهاد مى کردند: براى آنان به جاى قرآن، کتاب دیگرى را - که موافق خواسته ها و تمایلاتشان باشد - بخواند. «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا ... قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان غیر هذا» ۸ - شرک پیشگان عصر بعثت، قرآن را ساخته و پرداخته ذهن حضرت محمّد(ص) مى پنداشتند. «قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان غیر هذا أو بدّله» ۹ - تبدیل و برگرداندن محتواى قرآن به موضوعاتى باب طبع - با حفظ نظام و ساختار ظاهرى آن - یکى دیگر از پیشنهادهاى مشرکان به پیامبر(ص) در راستاى مخالفت با قرآن «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا بینت قال الذین لا یرجون لقاءنا ... أو بدّله» ۱۰ - طرح مسأله قیامت در قرآن و مطرح شدن موضوع دیدار انسانها با خدا در آن روز، از عمده ترین علل و اسباب مخالفت مشرکان با قرآن و پیامبر(ص) «قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان غیر هذا أو بدّله» ۱۱ - مخالفت مشرکان با رسالت پیامبر(ص) و قرآن کریم، برخاسته از روح لجاجت و گردنکشى آنان «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا بینت قال الذین لا یرجون لقاءنا ائت بقرءان غیر هذا أو بدّله» با توجّه به اینکه آیات الهى، آشکار و واضح بود و در عین حال مشرکان از پذیرش آن امتناع ورزیدند، برداشت فوق استفاده مى گردد. ۱۲ - قرآن پیام خدا، و پیامبر(ص) مأمور ابلاغِ بى کم و کاست آن، به مردم «قل ما یکون لى أن أبدّله من تلقاءِى نفسى» ۱۳ - تغییر و تبدیل و کم و زیاد کردن کلام خدا (قرآن) خارج از قلمرو اختیارات پیامبر(ص) است. «قل ما یکون لى أن أبدّله من تلقاءِى نفسى» ۱۴ - پیامبر اکرم (ص)، امین وحى و پیرو بى چون و چراى فرمانهاى الهى «إن أتبع إلا ما یوحى إلىّ» ۱۵ - پیامبر اکرم (ص)، کلام خدا (قرآن) را از راه وحى دریافت مى کرد. «ائت بقرءان غیر هذا ... إن أتبع إلا ما یوحى إلىّ» ۱۶ - رهبران و مبلغان دینى، وظیفه دار رساندن معارف الهى به مردم بدون هر گونه دخل و تصرف و کم و زیاد کردن «قل ما یکون لى أن أبدّله من تلقاءِى نفسى إن أتبع إلا ما یوحى إلىّ» ۱۷ - پرهیز از محور قرار دادن جلب رضایت مردم و سخن گفتن بر وفق و تمایلات و خواسته هاى نفسانى آنان، از وظایف مهم و اساسى رهبران و مبلغان دینى «و إذا تتلى علیهم ءایاتنا ... ائت بقرءان غیر هذا ... قل ما یکون لى أن أبدّله من تلقاءِى نفسى إن أتبع إلا ما یوحى إلىّ» ۱۸ - هیچ کس، حتى پیامبران، در صورت سرپیچى از فرمانهاى خدا از عذاب اخروى در امان نیستند. «إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم» ۱۹ - پیامبراکرم (ص)، شخصیتى معصوم و به دور از هر نافرمانى و گناه «إن أتبع إلا ما یوحى إلىّ إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم» ۲۰ - عصیان و سرپیچى از دستورهاى خداوند، موجب گرفتار شدن به عذاب اخروى است. «إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم» ۲۱ - تحریف دین (تغییر و تبدیل و کم و زیاد کردن وحى الهى) گناهى نابخشودنى و در پى دارنده عذاب اخروى «قل ما یکون لى أن أبدّله ... إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم» ۲۲ - ترس از عذاب قیامت، بازدارنده آدمى از عصیان و سرپیچى از دستورهاى الهى «إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم» ۲۳ - خدا پروردگار آدمیان است. «إن عصیت ربى» ۲۴ - اعتقاد و توجّه به ربوبیت خدا، بازدارنده آدمى از سرپیچى کردن از دستورهاى خدا «إنى أخاف إن عصیت ربى» ۲۵ - قیامت، روزى بزرگ و هراسناک «عذاب یوم عظیم» ۲۶ - ترس پیامبر اکرم (ص) از عذاب قیامت، عامل بازدارنده او از هر نافرمانى و گناه «إنى أخاف إن عصیت ربى عذاب یوم عظیم»
تفسیر (۱۰)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار تحریف دینارتباط محمد با مردمامین وحیاهمیت اجتناب از هواپرستیترس محمد از عذاب اخرویتهمتهای مشرکان صدر اسلامجلب رضایت مردمحتمیت عذاب اخروی عصیانگراندرخواست تبدیل قرآنقرآن و ابهاممخالفت مشرکان با قرآنمشرکان صدر اسلام و قیامتممنوعیت تحریف دینگناه تحریف دینآثار ترس از عذاب اخرویآثار ترس محمدطغیانگری مشرکانموانع عصیان محمدمخالفت مشرکان با محمدکلام خداتبعیت محمد از وحیتحریف قرآنمخالفان قرآنموانع عصیان از خداصفات مشرکانمشرکان صدر اسلام و محمدخواسته های مشرکان صدر اسلاملجاجت مشرکان صدر اسلاموقت لقاءاللهمشرکان صدر اسلام و قرآنتساوی در کیفرلقاءالله در قیامتآثار عقیده به ربوبیت خداعصمت محمداهمیت تبلیغ دینافترا به محمدافترا به قرآنترسناکی قیامتتهمت به محمدساختار قرآنآثار ذکر ربوبیت خدامکذبان محمدمشرکان و محمدمکذبان قرآنآثار عصیان از خدامکذبان قیامتگناه نابخشودنیسهولت فهم قرآنوضوح قرآننظام کیفریمربی انسان هاموجبات عذاب اخرویوحی به محمدتبلیغ محمدمسؤولیت رهبران دینیمسؤولیت مبلغانمحدوده مسؤولیت محمدمقامات محمدوحیانیت قرآنویژگیهای قرآنرسالت محمدربوبیت خداویژگیهای قیامت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۰۵)
  • ایات قران، ایاتی روشن
  • تکذیب ایات قران، بدترین ستمکاری+۲ آیه
  • تکذیب ایات قران، سبب قرار گرفتن در زمره مجرمان+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران، سبب محرومیّت از رستگاری+۲ آیه
  • برخورد انکارامیز کافران با ایات خدا
  • درخواست کافران از پیامبر برای تغییر و دستکاری در ایات قران
  • تکذیب ایات قران و دروغ پنداشتن ان از سوی مشرکان+۳ آیه
  • نامگذاری هر یک از عبارتهای مشخّص قران به (ایه) از سوی خداوند
  • تغییر و تبدیل ایههای قران، خارج از قلمرو رسالت پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • وحی ایات قران بر پیامبر(صلی الله علیه واله) از سوی خدا+۱ آیه
  • اقوام گذشته، مورد اتمام حجّت از سوی خداوند
  • ناامیدی به دیدار خدا، سبب درخواستهای نامعقول و درخواست تحریف قران از پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • تحریف دین، گناهی درپیدارنده عذاب قیامت
  • تحریف کلام خدا (قران)، خارج از قلمرو اختیارات پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • تحریف قران، درپیدارنده عذاب اخرتی
  • ترس از عذاب، مانع تحریف قران
  • گناه تحریف، درپیدارنده عذاب قیامت
  • تحریف قران، درپیدارنده عذاب اخرتی
  • تحریف، گناه و درپیدارنده عذاب قیامت
  • ترس از عذاب، مانع تحریف دین
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۸ آیه
  • برخورد انکارامیز کافران، پس از تلاوت ایات خدا و قران برای انان+۱ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۲ آیه
  • تحریف معارف الهی، امری حرام و ناپسند+۶ آیه
  • حرمت نافرمانی خدا
  • تحریف معارف الهی، حرام و ناپسند+۶ آیه
  • لزوم ترسیدن از عذاب و عقاب خداوند+۳ آیه
  • روا نبودن درخواست بی جا از پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱ آیه
  • حرمت مخالفت و نافرمانی، در برابر خداوند+۲ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، بازدارنده انسان از معصیت خداوند+۲ آیه
  • خوف پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله) از عذاب روز قیامت، در صورت عصیان و نافرمانی نسبت به پروردگار+۲ آیه
  • تحریف دین، گناهی درپی دارنده عذاب قیامت
  • تکذیب قران و دروغ پنداشتن ان، از سوی مشرکان+۳ آیه
  • تغییر و تبدیل ایات الهی از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله)، بهانه و شرط مشرکان، جهت ایمان اوردن به وی
  • استبعاد و انکار معاد و تجدید حیات انسانها، از عقاید مشرکان
  • تکذیب کنندگان قران، مردمانی ستم پیشه+۳ آیه
  • تکذیب قران و ساختگی خواندن ان، در اوج بیدادگری+۴ آیه
  • ترس پیامبر(صلی الله علیه واله) از عذاب اخرت، مانع پاسخ مثبت دادن به درخواست مشرکان در تغییر و تبدیل قران
  • خوف و هراس پیامبر(صلی الله علیه واله) از عذاب الهی، بازدارنده ان حضرت از هرگونه عصیان و نافرمانی+۲ آیه
  • بیّنات، از اسما و صفات قران
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) مامور اعلان اطاعت و پیروی حتمی خود از قران+۳ آیه
  • مجاز نبودن پیامبر(صلی الله علیه واله) به تبدیل قران از پیش خود
  • تبدیل (تغییر احکام و معارف) قران، از خواسته های مشرکان از پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • تبدیل احکام و معارف قران، نشانه نافرمانی از پروردگار و غفلت از عذاب بزرگ قیامت
  • روحیه انقیاد و اطاعت پذیری محض پیامبر(صلی الله علیه واله)نسبت به فرمانها و وحی خداوند، مانع هرگونه تبدیل و تفسیر قران، به دست ان حضرت
  • ترس و خوف اگاهانه پیامبر(صلی الله علیه واله) از عذاب بزرگ قیامت، مانع هرگونه تبدیل در قران از سوی ان حضرت
  • تبدیل و تفسیر احکام و معارف قران از پیش خود، سبب قرار گرفتن در زمره ستمکارترین افراد و افترا زننده دروغین بر خداوند+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران، بدترین نوع ستم کاری+۳ آیه
  • تکذیب قران، موجب قرار گرفتن در زمره ستمکارترین انسانها+۳ آیه
  • تکذیب ایات قران، سبب قرار گرفتن در زمره گناهکاران و مجرمان+۱ آیه
  • تکذیب قران، سبب محرومیّت از رستگاری+۱ آیه
  • تکذیب قران، سبب محرومیّت از رستگاری+۱ آیه
  • تکذیب ایات قران، از سوی مشرکان+۳ آیه
  • مشرکان، خواهان قرانی غیر از قران موجود از پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • بی تعقلی مشرکان به سوابق زندگی پیامبر(صلی الله علیه واله)موجب درخواست انان از ان حضرت، در اوردن قرانی غیر از قران موجود+۱ آیه
  • اوردن قرانی غیر از قران موجود از سوی پیامبر(صلی الله علیه واله) در پی درخواست مشرکان، موجب نافرمانی ان حضرت از پروردگار
  • ترس از نافرمانی پروردگار و عذاب بزرگ قیامت، مانع اجابت پیامبر(صلی الله علیه واله) به درخواست مشرکان، دراوردن قرانی غیر از قران موجود
  • پیروی محض پیامبر(صلی الله علیه واله) از وحی، مانع اجابت ان حضرت به درخواست مشرکان، در اوردن قرانی غیر از قران موجود
  • پاسخ مثبت به درخواست مشرکان، دراوردن قرانی غیر از قران موجود و یا تبدیل ان، خارج از اختیارات پیامبر(صلی الله علیه واله)
  • نامگذاری هر یک از فصول و عبارتهای مشخص قران به (ایه) از سوی خداوند
  • خداوند، منشا نزول قران+۳ آیه
  • نزول و بیان تدریجی، از روشهای تربیتی و ارشاد مردم+۱ آیه
  • قران، کتابی وحی شده از جانب خدا بر پیامبر(صلی الله علیه واله)+۳ آیه
  • قیامت، روزی بزرگ و با عظمت+۳ آیه
  • تهدید شدن گناهکاران از جانب خدا، به کیفر و عذاب+۲ آیه
  • تحریف، گناهی در پی دارنده عذاب+۴ آیه
  • ترس از عذاب الهی، مانع گناه+۳ آیه
  • برخورد مشرکان با رسالت پیامبراکرم صلی الله علیه و اله برخوردی لجوجانه
  • تکذیب لقاءاللَّه، به وسیله مشرکان، سبب درخواست اوردن کتابی به جز قران یا تبدیل ان به کتابی دیگر از سوی انان
  • قیامت، صحنه ملاقات همگان با خداوند+۱ آیه
  • تغییر و تبدیل در ایات قران، خارج از قلمرو اختیارات پیامبر صلی الله علیه و اله و تابع وحی الهی
  • تلاوت ایات قران، برای مردم عرب، به وسیله محمّد صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • ترس پیامبر صلی الله علیه و اله از عذاب اخرت، در صورت نافرمانی از دستورهای پروردگار+۲ آیه
  • ترس پیامبر صلی الله علیه و اله از عذاب اخرت، عامل بازدارنده او از هر نافرمانی و گناه+۲ آیه
  • درخواست کافران از پیامبر صلی الله علیه و اله برای تغییر و دستکاری در ایات قران
  • درخواست کافران از پیامبر صلی الله علیه و اله برای اوردن قرانی غیر از قران فعلی و پاسخ ان حضرت مبنی بر خارج بودن درخواست انان از قلمرو اختیارات وی
  • ناامیدی از لقای خدا، سبب درخواستهای نامعقول و درخواست تحریف قران از پیامبر صلی الله علیه و اله
  • امید به لقای الهی، مانع استکبار و درخواستهای تحکّمی و نامعقول از پیامبر صلی الله علیه و اله
  • تسلیم نشدن در برابر خواستههای دشمنان بهانهجو و پافشاری بر انجام دادن وظایف الهی، سیره عملی پیامبر صلی الله علیه و اله
  • امّی بودن (درس نخواندن و خط ننوشتن) پیامبر صلی الله علیه و اله، نشانه صداقت ان حضرت، در ادّعای رسالت خویش+۲ آیه
  • محمّد صلی الله علیه و اله، شخصیّتی معصوم و به دور از نافرمانی و گناه
  • معصومیّت محمّد صلی الله علیه و اله، در ابلاغ وحی از جانب خداوند+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، تحت هدایت وحی الهی+۳ آیه
  • نادیده گرفته شدن معجزه محمّد صلی الله علیه و اله (قران)، از سوی منکران رسالت
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، پیرو تعالیم وحی+۶ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور بیان محدوده وظایف و اختیارات خویش، براساس پیروی از وحی+۳ آیه
  • مشرکان منکر معاد و تجدید حیات برای انسانها
  • ارایهؤ معجزات هر یک از انبیای الهی، برای اثبات رسالت خویش، نشانههای خدا+۱ آیه
  • نسخ، امری مختص به خداوند و در اختیار او+۱ آیه
  • عدم اختیار پیامبر صلی الله علیه و اله بر نسخ ایات قران و تغییر انها از جانب خود
  • درخواست نسخ و تبدیل و تغییر ایات قران از پیامبر صلی الله علیه و اله از سوی مشرکان منکر قیامت
  • پرهیز از محور قرار دادن جلب رضایت مردم و سخن گفتن طبق خواسته نفس پیامبر صلی الله علیه و اله از وظایف مهم ان حضرت
  • وجوب ترسیدن از عذاب و عقاب خداوند+۳ آیه
  • ابلاغ وحی خداوند به مردم، از وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • ابلاغ وحی به پیامبر صلی الله علیه و اله در قالب الفاظ و به شکل گفتاری و قرایت+۲ آیه
  • عصمت پیامبر صلی الله علیه و اله در ابلاغ وحی+۱ آیه
  • تدریجی بودن نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله موظف به پیروی از وحی+۷ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله مکلف به اعلام پیروی نمودنش از وحی+۴ آیه
  • پیروی نکردن از وحی، موجب گرفتاری به عذاب
  • پیامبر صلی الله علیه و اله دریافت کننده وحی الهی+۱۲ آیه
  • ربوبیت خداوند، مقتضی وحی به پیامبران+۴ آیه
  • تدریجی بودن نزول وحی بر پیامبر صلی الله علیه و اله+۸ آیه
  • وحی الهی، تنها تعیین کننده محدوده اختیارات و وظایف پیامبر صلی الله علیه و اله+۲ آیه
  • هدایت یافتگی پیامبر صلی الله علیه و اله در پرتو وحی الهی+۴ آیه
واژه‌ها