سوره یونس، آیه ۶ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۰۸
إِنَ فِي اخْتِلاَفِ اللَّيْلِ وَ النَّهَارِ وَ مَا خَلَقَ اللَّهُ فِي السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ لَآيَاتٍ لِقَوْمٍ يَتَّقُونَ
مسلّماً در آمد و شد شب و روز، و آنچه خداوند در آسمانها و زمین آفریده، آیات (و نشانههایی) است برای گروهی که پرهیزگارند (و حقایق را میبینند).
معنی کلمات و عبارات
«إِخْتِلاف»: آمد و شد. تفاوت در کمیّت و کیفیّت، یعنی درازی و کوتاهی شبها و روزها و روشنائی و تاریکی آنها، و غیره (نگا: بقره / آلعمران / .
نزول
سال ۱۶ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۹ رویداد)
- جنگ خندق (احزاب)مرتبط با نزول
۵ هجرت · مدینه - کشته شدن ابورافع
16 بعثت · خیبر - واقعه الرجیع
16 بعثت · الرجیع - نبرد حمراءالاسد
16 بعثت · حمراءالاسد - فاجعه بئرمعونه
16 بعثت · بئرمعونه - سریه زید به قرده
16 بعثت · قرده - سریه قطن
16 بعثت · قطن - اخراج بنینضیر از مدینه
16 بعثت · مدینه - پیمانهای خویشاوندی برای تحکیم روابط قبایل
16 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - آمد و رفت شب و روز، از آیات و نشانه هاى روشن ربوبیت خداست. «إن ربکم اللّه ... إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت»
۲ - اختلاف شب و روز (کوتاه و بلند شدن هر یک از آن دو در طول سال) و تغییر فصلها، حاوى دلیلهایى روشن بر تدبیر و ربوبیت خدا نسبت به اهل زمین است. «إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت»
۳ - جهان آفرینش، داراى آسمانهاى متعدد «و ما خلق اللّه فى السموت»
۴ - جهان آفرینش، کتاب خداشناسى «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۵ - خدا، آفریننده تمامى پدیده هاى جهان هستى است. «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض»
۶ - هر پدیده اى در جهان آفرینش، حاوى دلیلهاى روشن بر تدبیر و ربوبیت بى همتاى خداوند است. «و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۷ - لزوم مطالعه و تدبر در پدیده هاى جهان آفرینش، براى شناخت خدا و ربوبیت او «إن فى اختلف الّیل و النهار و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت»
۸ - تقوا و پارسایى، زمینه اى لازم براى فهم و درک دلایل توحید ربوبى موجود در جهان آفرینش «إن فى اختلف الّیل و النهار و ما خلق اللّه فى السموت و الأرض لأیت لقوم یتقون»
۹ - تنها تقواپیشگان، قادرند که دلایل وحدت تدبیر موجود در جهان آفرینش را درک کنند. «إن فى اختلف الّیل و النهار ... لأیت لقوم یتقون»
تفسیر (۹)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اهمیت تدبر در آفرینشتوحید ربوبی در آفرینشدرک کنندگان توحید ربوبیزمینه شناخت توحید ربوبیمتقین و توحید ربوبیتغییر فصلهای سالتفاوت شب و روزویژگیهای متقینگردش روزگردش شبدلایل ربوبیت خداخالق آفرینشدلایل توحید ربوبیزمینه خدا شناسیتعدد آسمانتوحید افعالیآیات آفاقیآثار تقوانشانه های ربوبیت خداخالقیت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- عالم افرینش، دارای اسمانهای متعدّد+۷ آیه
- وجود نشانههای خداشناسی در موجودات اسمانی برای پرهیزگاران
- موجودات اسمانها، از ایات خدا+۲ آیه
- امد و رفت شب و روز، از ایههای خدا+۱۳ آیه
- وجود موجوداتی در اسمان از ایات خدا+۴ آیه
- وجود موجوداتی در زمین از ایات خدا+۴ آیه
- بهرهگیری از ایات خدا، در گرو داشتن تقوا
- پدیدههای طبیعی از ایات الهی و منبعی برای خداشناسی پرهیزکاران
- چگونگی جهان افرینش و ارتباط و هماهنگی اجزای ان با یکدیگر، دلیلی بر حاکمیت افریدگاری توانا بر ان+۴ آیه
- تقوا و پارسایی، زمینه شناخت خدای یگانه، از رهگذر نشانههای خلقت در جهان
- خداوند، تدبیرکننده جهان افرینش و عوالم متعدّد ان+۳ آیه
- خداوند، افریننده جهان، بدون الگویی از پیش+۴ آیه
- خلقت موجودات، از ایات الهی برای تقواپیشگان
- توالی روز و شب، از ایات الهی برای تقواپیشگان
- تفاوت روز و شب در کوتاهی و بلندی، از نشانه های قدرت خداوند+۷ آیه
- گردش منظّم و دقیق شب و روز، نشانه حرکت زمین+۱۳ آیه
- لزوم مطالعه، در موجودات زمین+۱ آیه
- نشانه های خداشناسی در موجودات زمینی، برای پرهیزکاران+۱ آیه
- امد و رفت شب و روز، از ایه های خدا و شایسته تفکّر+۷ آیه