آیه ۸۹ سوره یونس

سوره یونس، آیه ۸۹ · جزء ۱۱ · صفحه ۲۱۹

قَالَ قَدْ أُجِيبَت دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيمَا وَلَا تَتَّبِعَانِّ سَبِيلَ الَّذِينَ لَا يَعْلَمُونَ

فرمود: «دعای شما پذیرفته شد! استقامت به خرج دهید؛ و از راه (و رسم) کسانی که نمی‌دانند، تبعیت نکنید!»

معنی کلمات و عبارات
«أُجِیبَتْ»: پذیرفته شد. اجابت گردید. «إِسْتَقِیمَا»: در کار خود قاطع و ثابت قدم باشید. پایداری کنید و بر تبلیغ رسالت استوار بمانید.
نزول
نکات آیه
۱ - خداوند، دعاى موسى و هارون (ع)، علیه فرعون و اطرافیانش را مستجاب کرد. «قال قد أجیبت دعوتکما» ۲ - هارون (ع) با موسى (ع)، در دعا علیه فرعون و اطرافیانش، همراه و شریک بود. «دعوتکما» ۳ - خداوند، استجابت دعاى موسى و هارون (ع) علیه فرعون و اطرافیانش را، به آنان اعلام فرمود. «قال قد أجیبت دعوتکما» ۴ - برآورده شدن خواسته هاى موسى و هارون (ع) (سخت شدن و مهرخوردن دل فرعون و اطرافیانش و وقوع عذاب استیصال) مستلزم گذشت زمان و وارد آمدن فشارها و سختیهاى بسیار بر موسى (ع) و هارون بود. «و اشدد على قلوبهم فلایؤمنوا ... قال قد أجیبت دعوتکما فاستقیما» از اینکه خداوند پس از اعلام استجابت دعاى موسى و هارون (ع)، به آنان دستور استقامت و پایدارى مى دهد و استقامت را با فاى سببیه به اجابت دعا مرتبط مى کند. برداشت فوق استفاده مى گردد. ۵ - خداوند موسى و هارون (ع) را در برابر فشارها و سختیهایى که از جانب فرعون و اطرافیانش وارد مى شد، توصیه به استقامت و پایدارى فرمود. «قال قد أجیبت دعوتکما فاستقیما» ۶ - اجابت دعا و خواسته هاى حق طلبان از سوى خدا و تحقق بخشیدن پیروزى آنان بر مستکبران، مقتضى استقامت و پایدارى آنان در میدان مبارزه است. «قال قد أجیبت دعوتکما فاستقیما» ۷ - خداوند، موسى و هارون (ع) را از ترک استقامت در برابر فشارهاى فرعون و اطرافیانش و در پیش گرفتن راهى جز آن، بر حذر داشت. «فاستقیما و لاتتبعان سبیل الذین لایعلمون» ۸ - سستى و ناپایدارى در مسیر حق طلبى و خداخواهى، عملى جاهلانه و پیمودن راه جاهلان است. «فاستقیما و لاتتبعان سبیل الذین لایعلمون» ۹ - خداوند، موسى و هارون (ع) را از پیروى راه و روش افراد نادان برحذر داشت. «و لاتتبعان سبیل الذین لایعلمون» ۱۰ - موسى (ع) و برادرش (هارون)، تحت فشار فرعون و اطرافیان او بودند. «قال موسى ربنا إنک ءاتیت فرعون و ملأه زینة و أمولا ... لیضلوا عن سبیلک ... فاستقیما و لاتتبعان سبیل الذین لایعلمون» ۱۱ - ثبات و استقامت و تأثیرناپذیرى از افراد نادان، از وظایف رهبر جامعه اسلامى است. «فاستقیما و لاتتبعان سبیل الذین لایعلمون»
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۲ - از امام صادق (ع) روایت شده است: «کان بین قول اللّه عز وجل: «قد اُجیبت دعوتکما» و بین أخذ فرعون، أربعین عاماً ; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۴۸۹، ح ۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۱۶- ، ح ۱۱۷.] بین سخن خداى عزوجل [به موسى و هارون ]که فرمود: خواسته شما اجابت شد تا زمانى که فرعون را سرنگون کرد، چهل سال فاصله شد». ۱۳ - از امام صادق (ع) روایت شده است که رسول خدا (ص) فرمود: «دعا موسى (ع) و أمَّن هارون (ع) و أمَّنت الملائکة (ع) فقال اللّه تبارک و تعالى: «قد اُجیبت دعوتکما فاستقیما ... ; [منبع: کافى، ج ۲، ص ۵۱۰، ح ۵; نورالثقلین، ج ۲، ص ۳۱۶- ، ح ۱۱۸.] حضرت موسى(ع) دعا کرد و هارون آمین گفت و فرشتگان نیز آمین گفتند. پس خداى تعالى فرمود: به تحقیق خواسته شما اجابت شد، پس استوار باشید ... ».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۲)
  • موسی و هارون(علیهما السلام)، مامور به استقامت در تبلیغ رسالت خود
  • موسی(علیه السلام)، مامور به استقامت در راه خدا و پیروی نکردن از راه جاهلان+۱ آیه
  • هارون(علیه السلام) مامور به استقامت در راه خدا و پیروی نکردن از راه جاهلان+۱ آیه
  • موسی(علیه السلام)، موظّف به مقاومت در برابر اشراف فرعونی+۱ آیه
  • نکوهش پیروی از افراد نااگاه+۲ آیه
  • نهی شدن موسی(علیه السلام) و هارون از اطاعت نادانان
  • موسی و هارون(علیهما السلام) مامور به استقامت در تبلیغ رسالت خویش
  • لزوم پرهیز از راه و رسم جاهلان
  • برحذر داشتن موسی و هارون(علیهما السلام) از پیروی راه و روش جاهلان، از سوی خدا+۱ آیه
  • وجوب استقامت برای هارون و موسی(علیهما السلام) در اجرای رسالت
  • لزوم استقامت، در راه تبلیغ دین و انجام دادن رسالت دینی+۲ آیه
  • حرمت اطاعت از جاهلان+۲ آیه
  • ربوبیّت الهی، مقتضی اجابت دعا و پذیرش درخواست بندگان+۱ آیه
  • ربوبیّت خدا، مقتضی دعا و بیان خواسته های خود+۲ آیه
  • نابودی اموال فرعون و اطرافیان او، دعای موسی و هارون(علیهما السلام) به درگاه ربوبی، برای وادار شدن انان به ایمان+۱ آیه
  • سخت شدن و مهر خوردن دل فرعون و اطرافیان وی، از دعاهای موسی و هارون(علیهما السلام)، به جهت ایمان نیاوردن انان+۱ آیه
  • اجابت دعای موسی و هارون(علیهما السلام)، علیه فرعون و اطرافیانش+۱ آیه
  • اجابت دعا و خواسته های موسی و هارون(علیهما السلام) از سوی خداوند، مقتضی پایداری و استقامت، در مبارزه با فرعون و اطرافیان وی+۱ آیه
  • رفاه فرعون و اشراف دربار وی، زمینه ساز فرود امدن عذاب الهی و هلاکت انان+۱ آیه
  • نفرین موسی(علیه السلام) برای از بین رفتن امکانات رفاهی فرعون و اجابت دعای ان حضرت+۱ آیه
  • نابودی اموال فرعون و فرعونیان، کیفر اضلال ایشان+۱ آیه
  • علم و اگاهی، زمینه اطاعت از حق+۴ آیه
  • لزوم پیروی از عالمان و اگاهان+۳ آیه
  • ختم شدن قلب فرعون به دعای موسی و هارون(علیهما السلام) زمینه سلب توفیق ایمان از وی+۱ آیه
  • جهل و نادانی فرعون، نسبت به راه انتخاب شده خویش+۱ آیه
  • سخت شدن و قساوت قلب فرعون گمراهگر، در پی نفرین موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • سخت شدن و قساوت قلب فرعونیان اغواگر، در پی نفرین موسی(علیه السلام)+۱ آیه
  • موسی علیه السلام، مامور استقامت در راه خدا و پیروی نکردن از راه جاهلان+۱ آیه
  • لزوم اطاعت موسی علیه السلام از خدا در پیمودن راه مستقیم و پرهیز از راه و رسم جاهلان+۱ آیه
  • سخت شدن دل و ختم قلب فرعونیان، خواسته موسی علیه السلام از خدا و اجابت ان از سوی او+۱ آیه
  • تباهی و نابودی اموال فرعونیان، خواسته موسی علیه السلام از خدا و اجابت ان از سوی او+۱ آیه
  • پرهیز از راه و رسم جاهلان، فرمان خدا به موسی علیه السلام و هارون علیه السلام+۱ آیه
  • موسی علیه السلام و هارون علیه السلام، مامور استقامت در تبلیغ رسالت خویش+۳ آیه
  • تباهی اموال و بهره نبردن از انها، پیامد نفرین موسی علیه السلام علیه فرعونیان+۶ آیه
  • گرفتاری فرعونیان به قساوت و سنگدلی، در پی نفرین موسی علیه السلام و هارون علیه السلام+۱ آیه
  • اجابت نفرین موسی و هارون علیهما السلام علیه فرعونیان با نابودی انان+۵ آیه
  • وجوب استقامت در اجرای رسالت بر موسی و هارون علیهما السلام
  • موسی و هارون علیهما السلام، مامور استقامت در تبلیغ رسالت خویش+۱ آیه
  • هارون علیه السلام مامور استقامت، در فراخواندن مردم به سوی خداوند+۱ آیه
  • لزوم پیروی هارون علیه السلام از خداوند، در پیمودن راه مستقیم و پرهیز از راه و رسم جاهلان+۱ آیه
  • هارون و موسی علیهما السلام، موظّف به پایداری و استقامت در برابر فرعون+۴ آیه
  • هارون و موسی علیهما السلام، موظّف به پایداری و استقامت در برابر فرعونیان+۱ آیه
واژه‌ها