قاموس قرآن:
وسيله. راغب گويد: سبب ريسمانى است كه با آن به درخت خرما بالا مىروند جمع آن اسباب. فرموده [ص:10]. يعنى در ريسمانها بالا روند اين در معنى اين در معنى اشاره است به آيه [طور:38] يا آنها را نردبانى است كه در آن بالا رفته و گوش مىدهند؟ آنگاه به هر وسيله سبب گفتهاند. صحاح و قاموس و اقرب نيز معناى اولى آن را ريسمان و معنى دوّمى را وسيله گفتهاند. ابن اثير گويد: سبب ريسمانى كه با آن آب مىكشد. و به طور استعاره به هر وسيله سبب گفته شده. [حج:15]. هر كه گمان مىكند كه خدا پيغمبرش را يارى نخواهد كرد ريسمانى به آسمان بكشد و سپس آن را قطع كند و بيافتد و ببيند آيا حيلهاش غيظ و كينه او را از بين مىبرد. آيه در شرح حال كسانى نداشتند. [كهف:84-85] به ذوالقرنين از هر چيز وسيلهاى داده بوديم به يك وسيله از آنهاتابع شد و از آن استفاده نمود. [بقره:166]. آيه راجع به قيامت است يعنى: وسائل دنيا بريده شد. [ص:10]. معنى آيه گذشت. [غافر:36و37]. صرح بناى بلند است مراد از اسباب چنانكه از آيه روشن مىشود وسيلههاى رسيدن به آسمانهاست و گوئى منظور از آنها راههاست يعنى بالاى آن بناى بلند بروم و به راههاى آسمان برسم تا به معبود موسى دست يابم فرعون براى فريب مردم اين سخن را گفته است.
(به معبود) کسانی که غیر خدا را میخوانند دشنام ندهید، مبادا آنها (نیز) از روی (ظلم و) جهل، خدا را دشنام دهند! اینچنین برای هر امّتی عملشان را زینت دادیم سپس بازگشت همه آنان به سوی پروردگارشان است؛ و آنها را از آنچه عمل میکردند، آگاه میسازد (و پاداش و کیفر میدهد).
هر کس گمان میکند که خدا پیامبرش را در دنیا و آخرت یاری نخواهد کرد (و از این نظر عصبانی است، هر کاری از دستش ساخته است بکند)، ریسمانی به سقف خانه خود بیاویزد، و خود را حلق آویز و نفس خود را قطع کند (و تا لبه پرتگاه مرگ پیش رود)؛ ببیند آیا این کار خشم او را فرو مینشاند؟!
یا اینکه مالکیّت و حاکمیّت آسمانها و زمین و آنچه میان این دو است از آن آنهاست؟! (اگر چنین است) با هر وسیله ممکن به آسمانها بروند (و جلو نزول وحی را بر قلب پاک محمّد بگیرند)!
وسایل (صعود به) آسمانها تا از خدای موسی آگاه شوم؛ هر چند گمان میکنم او دروغگو باشد!» اینچنین اعمال بد فرعون در نظرش آراسته جلوه کرد و از راه حق باز داشته شد؛ و توطئه فرعون (و همفکران او) جز به نابودی نمیانجامد!