1- بهترين راه خداشناسى، دقّت و مطالعه در آفريدههاى حکيمانه خداوند است.
أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ ...
2- با سؤالهاى مناسب، وجدانهاى خفته را بيدار کنيد. أَ لَمْ نَجْعَلْ لَهُ ...
3- همه انسانها از طريق عقل يا فطرت يا راهنمايى انبيا و اوصيا و علما، خير و شر را مىشناسند. «هَدَيْناهُ النَّجْدَيْنِ»
4- انجام وظيفه و تکليف، همچون عبور از گردنه است. «الْعَقَبَةَ»
«1». عبس، 24.
«2». تفسير اطيب البيان.
«3». تفسير مجمع البيان.
جلد 10 - صفحه 489
5- افراد مرفّه و راحتطلب که از انجام کار و پذيرش مسئوليّت فرار مىکنند، مورد انتقاد قرآناند. «فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ»
6- انسان، مسائل معنوى را بدون هشدارهاى الهى درک نمىکند. «وَ ما أَدْراکَ مَا الْعَقَبَةُ»
7- آزاد سازى بردگان و اسيران در رأس کارهاى خير است. «فَکُّ رَقَبَةٍ»
8- هميشه کلى گويى مفيد نيست، گاهى بايد نمونهها و مصاديق را نام برد. فَکُّ رَقَبَةٍ ... إِطْعامٌ
9- براى تحريک عواطف مردم و بيدارسازى وجدانها دردها را مطرح کنيد.
مَسْغَبَةٍ ... مَقْرَبَةٍ ... مَتْرَبَةٍ
10- براى تشويق مردم به کارهاى خير، ابتدا الطاف خدا را يادآور شويد. «عَيْنَيْنِ- لِساناً وَ شَفَتَيْنِ- يَتِيماً ذا مَقْرَبَةٍ»
11- اسلام به مسائل مادى طبقه محروم و لزوم حل مشکلات آنان تأکيد و اصرار دارد. «يَتِيماً مِسْکِيناً»
12- سرمايهها خرج مىشود ولى مهم مسير خرج است. أَهْلَکْتُ مالًا لُبَداً ... فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ ... فَکُّ رَقَبَةٍ ... أَوْ إِطْعامٌ ...