سوره بلد(البلد)، آیه ۱۲ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۴
معنی کلمات و عبارات
«مَآ أَدْرَاکَ»: تو چه میدانی؟ (نگا: حاقّه / مدّثّر / ، مرسلات / ).
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - انسان، در تشخیص تکالیف دشوارى که خداوند خواهان انجام گرفتن آن است، نیازمند وحى است. «و ما أدریک ما العقبة»
«العقبة» گرچه مطلق است; ولى مراد از آن - به قرینه سیاق آیه - طریقه هاى سختى است که سلوک آن، مطلوب خداوند مى باشد; وگرنه شناخت مطلق کارهاى دشوار بر کسى سخت نیست.
۲ - تکالیف دشوار، داراى ارزشى فراتر از حد تصور و بیان، براى عموم مردم «و ما أدریک ما العقبة»
استفهام در «ما أدراک» حقیقى نیست; بلکه عظمت «عقبة» و آسان نبودن درک حقیقت آن را بیان مى کند. در این استفهام، مخاطب خاصى مورد نظر نیست و نظیر ضرب المثل هاى رایج، هر فردى مى تواند مخاطب آن باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۲ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۸–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۸–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۸–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۲ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۲
موضوعات
دستهبندی موضوعی
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۴)
- اطعام به مسکین در روزهای سخت، سبب رهایی از هوای نفس و وسوسههای شیطانی+۳ آیه
- اطعام یتیم سبب رهایی از هوای نفس و وسوسههای شیطانی+۳ آیه
- اطعام به یتیم خویشاوند در روز گرسنگی و سختی، نشات گرفته از ایمان به خدا+۴ آیه
- گذر از صراط در قیامت، پاداش اطعام به یتیم خویشاوند و مسکین خاکنشین در روز سختی و گرسنگی+۴ آیه
- اطعام به یتیم و مسکین خاکنشین در روز سختی و گرسنگی، سبب گذر از گردنه سخت قیامت+۴ آیه
- ازاد کردن برده در راه خدا با انفاق مال و تحمّل مشقّت در راه ان، امری مهمّ و بسان عبور از گردنهای دشوار+۳ آیه
- نااگاهی انسانها به عظمت و اهمّیّت انفاق+۵ آیه
- لزوم اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
- حرمت ترک اطعام به مساکین و گرسنه رها کردن انان، در جامعه+۸ آیه
- استحباب ازادسازی بردگان+۲ آیه
- اهمّیّت استحباب ازادسازی بردگان+۲ آیه
- اولویت اطعام به خویشاوندان یتیم بر اطعام دیگر نیازمندان+۴ آیه
- اطعام مسکین خاک نشین در روز سختی و گرسنگی، سبب رهایی از هوای نفس و وسوسه های شیطانی+۲ آیه
- اطعام به خویشاوند یتیم، هنگام گرسنگی وی، موجب نجات از سختیهای قیامت+۳ آیه
- تشبیه راه خیر، به گردنه و راه سخت و دشوار، در کوهستان+۲ آیه
- گذر از صراط در قیامت با امنیّت و سلامت، پاداش اطعام به یتیم خویشاوند و مسکین، در روز سختی و گرسنگی+۴ آیه
- قیامت، روزی سخت و دشوار+۱ آیه
- گذشتن از گردنه قیامت با اعمال نیک، مورد سؤال خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله)برای اگاهی انسانها به اهمّیّت ان+۷ آیه
- گذشتن از گردنه قیامت با اعمال نیک، مورد سؤال خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) برای تنبّه و اگاهی انسانها+۷ آیه
- ایمان و توصیه یکدیگر به صبر از شرایط قرار گرفتن ازادکنندگان برده و انفاق کنندگان در روزهای سخت، در شمار اصحاب یمین+۷ آیه
- ایمان و توصیه یکدیگر به صبر و ترحّم برتر از ازادسازی برده و اطعام نیازمندان در روزهای سخت+۶ آیه
- غرور و خودپسندی، مایه غفلت از خدا+۵ آیه
- توجّه به معاد و قیامت، مانع غرور و خودپسندی+۱ آیه
- سیر کردن مسکینان خاک نشین، وظیفه ای سنگین، پر ارزش و نیازمند همّتی والا+۳ آیه
- عبور از صراط، در قیامت، پاداش اطعام به مساکین خاک نشین، در روز سختی و گرسنگی+۳ آیه
- اطعام به گرسنگان در روزهای سخت، سبب رهایی از هوای نفس و وسوسه های شیطانی+۳ آیه
- اطعام به گرسنگان، حقّی برعهده توانمندان+۱۰ آیه
- گذر از صراط در قیامت، پاداش اطعام به گرسنگان+۴ آیه
- اطعام به گرسنگان در روز سختی، موجب نجات از گردنه سختی روز قیامت+۴ آیه
- وجوب اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
- اطعام یتیم در روزگار گرفتاری انان به گرسنگی، نشانه موفقیّت در مجاهده با هواهای نفسانی+۳ آیه
- قرار گرفتن اعراضکنندگان از اطعام به ایتام خویشاوند، در زمره اصحاب شوم، در قیامت+۵ آیه
- رساندن غذا به ایتام، در هنگام قحطی، وظیفه بزرگ و سنگین برای افراد با ایمان و ثروتمند+۴ آیه
- حمایت از ایتام، سبب قرار گرفتن در گروه اصحاب یمین و رستگاری در قیامت+۲ آیه