آیه ۱۰ سوره بلد

سوره بلد(البلد)، آیه ۱۰ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۴

معنی کلمات و عبارات
«النَّجْدَیْنِ»: دو راه واضح و آشکار. مراد راه خیر و شرّ است که کاملاً برای عقل انسان نمایان است (نگا: انسان / شمس / . دو برجستگی. مراد دو پستان است (نگا: قاموس، زادالّمسیر).
نزول

سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، راه هاى نیک و بد را به انسان ها شناسانده است. «و هدینه النجدین» «نَجْد» به معناى راه آشکارى است که در ارتفاع باشد.(قاموس) ۲ - راه نیک و بد، هر دو برجسته و آشکار و پیمودن هر یک، داراى دشوارى هایى خاص است. «و هدینه النجدین» قرار داشتن راه خیر و شر در ارتفاعات، کنایه از آشکار بودن آن براى همگان و نیز صعب العبور بودن آن است. دشوارى راه خیر، ممکن است به لحاظ ویژگى هاى خود آن و دشوارى راه شرّ به لحاظ عواقب آن باشد. ۳ - خداوند، به راه خیر و شرّ و رهروان هر یک، آگاه است. «و هدینه النجدین» اسناد هدایت به خداوند در «هدینا» - با توجّه به «أیحسب أن لم یره أحد» در آیات پیشین - بیانگر آن است که چون خداوند راه خیر و شرّ را به دیگران شناسانده است; پس خود به آن آگاه است و رهروان آنان بر او مشتبه نمى شوند تا مدعیان حقیقىِ انفاق را، از غیر آنهاتشخیص ندهد. ۴ - آگاهى دقیق خداوند از راه هاى خیر و شرّ، دلیل مخفى نبودن اهداف مدعیان انفاق، بر او است. «یقول أهلکت مالاً ... و هدینه النجدین» ۵ - انسان، موجودى مختار و توانا بر حرکت در راه خیر یا شر و داراى ابزار لازم آن «ألم نجعل له ... و هدینه النجدین» بیان برخوردارى انسان از چشم و زبان - پیش از اشاره به آشناسازى او با راه هاى خیر و شرّ - به منظور اتمام حجت بر او است که براى شناخت راه صحیح و انتخاب آن، ابزار لازم در اختیار او نهاده شده است. ۶ - شناخت راه هاى نیک و بد، نعمتى الهى و غفلت از آن، شگفت آور و ملامت بار است. «ألم نجعل ... و هدینه النجدین»
تفسیر (۹)
روایات و احادیث

۷ - «عن حمزة بن محمّد عن أبى عبداللّه(ع) قال: سألته عن قول اللّه عزّوجلّ «و هدیناه النجدین» قال: نجد الخیر و الشرّ; [منبع: کافى، ج ۱، ص ۱۶۳، ح ۴; نورالثقلین، ج ۵، ص ۵۸۱- ، ح ۱۵.] حمزة بن محمد گوید: از امام صادق(ع) درباره سخن خداوند عزّوجلّ «و هدیناه النجدین» سؤال کرد، فرمود: مراد راه خیر و شرّ است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
  • انسان، برخوردار از عقل عملی و قدرت تشخیص خوبیها از بدیها+۳ آیه
  • هدایت انسانها به دست خداوند+۴ آیه
  • تشبیه راه خیر، به گردنه و راه سخت و دشوار، در کوهستان+۲ آیه
  • هدایت انسان به راه خیر و شر، مورد پرسش خدا برای اقرار او به نقش خدا+۳ آیه
  • الهام تکوینی خیر و شرّ به انسان، از سوی خدا+۱ آیه
  • توانایی انسان بر انتخاب خیر و شرّ+۳ آیه
  • برخورداری انسان، از ابزار شناخت خیر و شرّ+۴ آیه
  • شناخت راههای خیر و شرّ، نعمت الهی برای انسان+۱ آیه
  • گرایش انسان به شرّ و بدی، همچون گرایش به خیر و خوبی+۵ آیه
  • انسان، برخوردار از عقل عملی و قدرت تشخیص خوبیها از بدیها+۱ آیه
  • غرور و خودپسندی، مایه غفلت از خدا+۷ آیه
  • توجّه به نعمتهای الهی، مانع خودپسندی و غرور+۲ آیه
  • غفلت از خداوند و عطایای او، عامل توهّم قدرت مطلق، برای خویشتن+۶ آیه
واژه‌ها