سوره بلد(البلد)، آیه ۱۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۴
معنی کلمات و عبارات
«ذَا مَقْرَبَةٍ»: دارای قرابت خویشاوندی، یا نزدیکی همسایگی. «مَقْرَبَةٍ»: خویشاوندی. نزدیکی. واژه یتیم، مفعولٌبه إطعام است.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - یتیمانِ نیازمند، سزاوارترین قشر جامعه به دریافت کمک هاى غذایى در سال هاى قحطى اند. «أو إطعم ... یتیمًا»
۲ - رساندن غذا به خویشاوندان یتیم خود، بر تغذیه دیگر نیازمندان مقدم است. «یتیمًا ذا مقربة»
«مقربة» مصدر و با «قرابة» (خویشاوندى) به یک معنا است. (صحاح اللغة)
۳ - رساندن غذا به یتیمان در سال هاى قحطى، تکلیفى سنگین و نیازمند همتى والا است. «ما العقبة ... أو إطعم فى یوم ذى مسغبة . یتیمًا»
۴ - خویشاوندى، رابطه اى مسؤولیت آفرین و انگیزه اى مؤثر، در کمک رسانى به یکدیگر است. «ذا مقربة»
۵ - بى اعتنایى ثروتمندان به نیازهاى خویشاوندان یتیم خود، دور از انتظار و نکوهیده تر از بى توجّهى آنان به دیگر نیازمندان است. «یقول أهلکت مالاً لبدًا ... یتیمًا ذا مقربة»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۸–۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۸–۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۸–۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۵
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اطعام به خویشاوندان یتیمسرزنش غفلت ثروتمندانغفلت از خویشاوندان یتیمغفلت از مساکینیتیم هنگام قحطیتکلیف سختاهمیت تأمین یتیمزمینه مسؤولیتنقش خویشاوندیاولویت در انفاقعوامل انگیزش
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۷)
- اطعام اصحاب یمین به یتیم خویشاوند در روزهای سخت و قحطی+۲ آیه
- اطعام اصحاب یمین به یتیم خویشاوند و خاکنشین بینوا در روزهای سخت و قحطی+۳ آیه
- اطعام یتیم سبب رهایی از هوای نفس و وسوسههای شیطانی+۳ آیه
- قرار گرفتن در زمره اصحاب یمین، از اثار اطعام به یتیم+۲ آیه
- اطعام به یتیم خویشاوند در روز گرسنگی و سختی، نشات گرفته از ایمان به خدا+۴ آیه
- گذر از صراط در قیامت، پاداش اطعام به یتیم خویشاوند و مسکین خاکنشین در روز سختی و گرسنگی+۴ آیه
- اطعام به یتیم و مسکین خاکنشین در روز سختی و گرسنگی، سبب گذر از گردنه سخت قیامت+۴ آیه
- نااگاهی انسانها به عظمت و اهمّیّت انفاق+۵ آیه
- اطعام نکردن به مساکین و بینوایان، از عوامل دوزخی شدن+۹ آیه
- گرسنگان و بینوایان، دارای حق تغذیه از اموال توانمندان+۵ آیه
- لزوم اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
- اولویت اطعام به خویشاوندان یتیم بر اطعام دیگر نیازمندان+۴ آیه
- مطلوب بودن احسان و انفاق به یتیمان+۱ آیه
- اطعام به یتیمان خویشاوند در زمان خشکسالی، کاری ارزشمند+۱ آیه
- استحقاق یتیمان خویشاوند، برای دریافت کمکهای غذایی و خوردنی، در سالهای قحطی+۱ آیه
- اولویّت اطعام به خویشاوندان یتیم، بر اطعام به دیگران+۲ آیه
- اطعام به خویشاوند یتیم، هنگام گرسنگی وی، موجب نجات از سختیهای قیامت+۳ آیه
- اولویّت اطعام به خویشاوندان یتیم، بر اطعام به دیگران+۲ آیه
- بی اعتنایی به نیازهای خویشاوندان یتیم، مورد نکوهش خداوند+۱ آیه
- گذر از صراط در قیامت با امنیّت و سلامت، پاداش اطعام به یتیم خویشاوند و مسکین، در روز سختی و گرسنگی+۴ آیه
- گذشتن از گردنه قیامت با اعمال نیک، مورد سؤال خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله)برای اگاهی انسانها به اهمّیّت ان+۷ آیه
- گذشتن از گردنه قیامت با اعمال نیک، مورد سؤال خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) برای تنبّه و اگاهی انسانها+۷ آیه
- ایمان و توصیه یکدیگر به صبر از شرایط قرار گرفتن ازادکنندگان برده و انفاق کنندگان در روزهای سخت، در شمار اصحاب یمین+۷ آیه
- ایمان و توصیه یکدیگر به صبر و ترحّم برتر از ازادسازی برده و اطعام نیازمندان در روزهای سخت+۶ آیه
- اطعام به فقیران و نیازمندان، از اداب معاشرت با انها در روابط اجتماعی+۵ آیه
- اطعام اصحاب یمین به گرسنگان، در روزهای سخت و قحطی+۳ آیه
- اطعام به گرسنگان، حقّی برعهده توانمندان+۱۰ آیه
- گذر از صراط در قیامت، پاداش اطعام به گرسنگان+۴ آیه
- اطعام به گرسنگان در روز سختی، موجب نجات از گردنه سختی روز قیامت+۴ آیه
- وجوب اطعام به یتیم و ترغیب دیگران بر ان+۶ آیه
- نکوهیده بودن بیاعتنایی ثروتمندان به یتیمان+۲ آیه
- اطعام ایتام خویشاوند، امری ارزشمند+۱ آیه
- اطعام یتیم در روزگار گرفتاری انان به گرسنگی، نشانه موفقیّت در مجاهده با هواهای نفسانی+۳ آیه
- اطعام ایتام خویشاوند، مقدّم بر یتیمان غیر خویشاوند+۱ آیه
- قرار گرفتن اعراضکنندگان از اطعام به ایتام خویشاوند، در زمره اصحاب شوم، در قیامت+۵ آیه
- رساندن غذا به ایتام، در هنگام قحطی، وظیفه بزرگ و سنگین برای افراد با ایمان و ثروتمند+۴ آیه
- حمایت از ایتام، سبب قرار گرفتن در گروه اصحاب یمین و رستگاری در قیامت+۲ آیه