نکته‌های تفسیر نور

«فجر» به معناى شکافتن است و مراد از آن، شکافتن تاريکى با سپيده دم است که زمان مقدّس و با ارزشى است و در آن هنگام، جنبنده‌ها به تکاپو مى‌افتند و صبح و روز تازه‌اى را آغاز مى‌کنند. در حديثى مراد از فجر را حضرت مهدى عليه السلام دانسته «الفجر هو القائم عليه السلام» که شب تاريک ظلم و فساد، به صبح قيام آن حضرت برچيده خواهد شد. «1» «حِجْرٍ» به معناى منع و مراد از آن عقل است که انسان را از کار خلاف منع مى‌کند. چنانکه «محجور» به معناى ممنوع التصرف است. در روايات، براى «شفع» به معناى زوج و «وتر» به معناى فرد، مصاديق زيادى گفته شده است، از جمله اينکه مراد از وتر، روز نهم ذى‌الحجه (روز عرفه) و مراد از شفع روز دهم‌ «1». تفسير برهان. جلد 10 - صفحه 472 ذى‌الحجه (عيد قربان) است و يا مراد از شفع، دو کوه صفا و مروه است و مراد از وتر، کعبه که يکى است. و يا مراد از وتر، خداوند يکتا و مراد از شفع، مخلوقات‌اند که همه جفت و زوج هستند، يا مراد نماز مستحبّى شفع و وتر است که در سحر خوانده مى‌شود و يا مراد از شفع، روز نهم و دهم ذى الحجه و وتر، شب مشعر است. «1» زمان خيلى ارزشمند و بلکه مقدّس است و نبايد آن را بيهوده از دست دهيم. خداوند به تمام بخشهاى زمان سوگند ياد کرده است؛ «وَ الصُّبْحِ» «2»* به صبح سوگند، «وَ الضُّحى‌» «3» به چاشت سوگند، «وَ النَّهارِ» «4»* به روز سوگند، «وَ الْعَصْرِ» «5» به عصر سوگند. جالب آنکه به سحر سه بار سوگند ياد کرده است؛ «وَ اللَّيْلِ إِذا يَسْرِ» «6»، «وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ» «7»، «وَ اللَّيْلِ إِذْ أَدْبَرَ» «8» (به شب سوگند آنگاه که رو به آخر مى‌رود، يعنى به هنگام سحر سوگند.) مراد از «لَيالٍ عَشْرٍ»، يا ده شب آخر ماه مبارک رمضان است که شبهاى قدر در آن قرار گرفته و يا ده شب اول ماه ذى الحجه است که روز عرفه و عيد قربان را شامل مى‌شود.