نکته‌های تفسیر نور

قوم عاد دو گروه بودند؛ عاد قديم و جديد به دليل آيه «عاد الاولى»، که بعد از حضرت نوح در منطقه احقاف زندگى مى‌کردند و داراى هيکل‌هايى بزرگ و قدرتى عظيم و شهرهايى آباد بودند. «إِرَمَ» يا نام ديگر قبيله عاد است يا نام شاخه‌اى از قوم عاد و يا نام منطقه‌اى که قوم عاد در آن زندگى مى‌کردند که ساختمان‌هايشان داراى ستون‌هايى بزرگ و بلند بوده است. بعضى ارم را ساختمان شدّاد و بعضى ساخته اسکندر در اسکندريه دانسته‌اند. صخر» جمع صخره به معناى سنگهاى بزرگ و سخت است و «واد» به فاصله ميان کوه و تپه گفته مى‌شود. «عماد» به معناى ستون يا ساختمان بلند است و «ثَمُودَ» به اعراب ما قبل تاريخ گويند که در شمال عربستان ساکن بودند قومى که پيامبر آنها حضرت صالح بود. جلد 10 - صفحه 474 «جابُوا»، به معناى بريدن سنگ است و کلمه «جواب» که از اين ريشه است، به معناى قطع سؤال با پاسخ صحيح است. ظاهراً قوم ثمود بعد از قوم عاد بوده‌اند که نامشان بعد از آنها برده شده است. قهر بر عاد و ثمود نمونه‌اى از در کمين بودن خداوند نسبت به ستمکاران است. خداوند در کمين است، يعنى خلافکاران راه گريز ندارند و به طور ناگهانى گرفتار مى‌شوند. استحکام ساختمان‌ها مانع قلع و قمع الهى نيست و به خاطر محکمى ساختمان نبايد از قهر خداوند احساس امنيّت کرد. مقصود از «ذُو الْأَوْتادِ» يا آن است که پايه‌هاى حکومت فرعون محکم بود يا آنکه مخالفان خود را ميخکوب مى‌کرد و يا آنکه سپاه فراوان داشت. کلمه «صب» به معناى ريختن است، تعبير بارش عذاب، شايد کنايه از عذاب پى‌درپى و مداوم باشد. «1» چگونه خداوند در کمين نباشد در حالى که او از رگ گردن به ما نزديک‌تر است؟ «وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ» «2»

آیات این صفحه