آیه ۹ سوره فجر

سوره فجر(الفجر)، آیه ۹ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۳

وَ ثَمُودَ الَّذِينَ جَابُوا الصَّخْرَ بِالْوَادِ

و قوم «ثمود» که صخره‌های عظیم را از (کنار) درّه می‌بریدند (و از آن خانه و کاخ می‌ساختند)!

معنی کلمات و عبارات
«ثَمُودَ»: قوم صالح است (نگا: اعراف / ، هود / ، نمل / ). «جَابُوا»: بریدند. نقب زدند (نگا: حجر / ، شعراء / . «الْوَادِی»: وادی‌القری، مکانی است به نام حجر، میان مدینه منوّره و شام. یاء آن برای تخفیف و سجع آخر آیات حذف شده است. «الصَّخْرَ»: مفرد آن صَخْرَة، سنگهای بزرگ سخت (نگا: کهف / ، لقمان / ).
نزول

سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

نکات آیه
۱ - خداوند، قوم ثمود را به سختى کیفر داد. «کیف فعل ربّک بعاد ... و ثمود» قوم ثمود، امت حضرت صالح(ع) بودند که بر اثر مخالفت با تعالیم او عقوبت شدند. ۲ - آگاهى دقیق پیامبر(ص)، به فرجام هلاکت بار قوم ثمود «ألم تر کیف ... و ثمود» ۳ - فرجام قوم ثمود، درس عبرت براى همگان «ألم تر ... و ثمود» ۴ - قوم ثمود با بریدن صخره ها، میان درّه و دشت، خانه هاى سنگى بنا کرده بودند. «و ثمود الذین جابوا الصخر بالواد» «صخر» (جمع «صخرة») به معناى سنگ هاى بزرگ و سخت و «جَوْب» (مصدر «جابوا») به معناى پاره کردن و نیز پیمودن است. گفتنى است که اسناد آن به سنگ، با معناى پاره کردن سازگار است. «وادى» - که حرف آخر آن به دلیل آخر آیه بودن حذف شده است - به معناى فاصله بین کوه ها و تپه ها است. (قاموس) ۵ - خانه هاى سنگى و مستحکم قوم ثمود، بى ثمر در نجات آنان از عذاب الهى «ألم تر کیف فعل ربّک ... و ثمود الذین جابوا الصخر بالواد» ۶ - خداوند، تهدیدکننده کافران عصر بعثت، به فرجامى نظیر هلاکت قوم ثمود «ألم تر کیف فعل ربّک ... و ثمود الذین جابوا الصخر بالواد» ۷ - قوم ثمود، پس از دوران قوم عاد مى زیستند. «بعاد ... و ثمود» ۸ - آگاهى قوم ثمود، به نحوه بریدن سنگ هاى کوه و ایجاد خانه هاى سنگى «جابوا الصخر»
تفسیر (۹)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۶)
  • نابودی قومثمود با عذاب اسمانی، از ایات خدا+۵ آیه
  • اشنایی قوم ثمود به بنّایی و ساختن خانههایی در دل کوهها+۴ آیه
  • ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۱۲ آیه
  • تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۷ آیه
  • خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۷ آیه
  • تشبیه عذاب پیدرپی و شدید نازل شده بر برخی اقوام پیشین، به ضربات تازیانه+۳ آیه
  • تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۷ آیه
  • لزوم تفکّر در چگونگی انقراض تمدّنها و عبرت گرفتن از ان+۸ آیه
  • اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۷ آیه
  • دعوت الهی به تفکّر، در فرجام هلاکتبار قوم ثمود+۲ آیه
  • انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۴ آیه
  • مطالعه سرنوشت تمدّنهای پیشین، مایه عبرت ادمی+۷ آیه
  • افسادگری مایه انقراض تمدّنهای برخی از امّتهای پیشین+۹ آیه
  • طغیانگری، از عوامل انقراض تمدّنها+۷ آیه
  • قوم ثمود، مردمی متمدّن و اگاه به شیوههای گوناگون خانه و قصرسازی+۱۰ آیه
  • عمران و ابادانی در ساختمانسازی، از نشانههای تمدّن+۱۳ آیه
  • سفارش پروردگار، به تفکّر در تاریخ ثمود+۴ آیه
  • قوم ثمود، مردمی متمدّن و اگاه به شیوههای خانهسازی+۹ آیه
  • قوم ثمود، صاحب خانههای تراشیده شده از کوهها+۶ آیه
  • افساد ثمودیان، از عوامل کیفر و هلاکت انان+۱ آیه
  • ثمود، مردمانی طغیانگر+۵ آیه
  • بیتاثیری خانههای سنگی و مستحکم قوم ثمود، در نجات انان از عذاب الهی+۵ آیه
  • فساد ثمودیان در زمین، موجب کیفر و عذاب سخت انان از جانب خدا+۳ آیه
  • حرمت فسادگری، در زمین+۸ آیه
  • حرمت فسادگری، در زمین+۸ آیه
  • سنگها، ابزاری برای ساختن خانه ها+۳ آیه
  • صنعت خانه سازی، در زمان قوم ثمود+۶ آیه
  • قوم ثمود، مردمی متمدّن و اگاه به شیوه های گوناگون در خانه سازی+۶ آیه
  • بنا کردن خانه های سنگی با بریدن صخره ها، از سوی قوم ثمود+۶ آیه
  • خانه های سنگی و مستحکم قوم ثمود، بی ثمر در نجات انان از عذاب الهی+۶ آیه
  • عذاب شدن قوم ثمود با داشتن خانه های سنگی از سوی پروردگار، به علّت فساد و طغیان انان+۲ آیه
  • سکوت قوم ثمود، در میان درّه
  • بنا کردن خانه هایی از سنگ، به دست قوم ثمود در میان درّه
  • کیفر سخت قوم ثمود، از ناحیه خداوند+۳ آیه
  • کیفر سخت قوم عاد، از سوی خداوند+۴ آیه
  • بنای خانه های سنگی با بریدن صخره ها، به دست قوم ثمود+۶ آیه
  • خانه های سنگی در دل کوه، دارای استحکام+۱ آیه
  • مانع نبودن خانه های سنگی قوم ثمود، از عذاب الهی بر انان+۵ آیه
  • صنعت سنگتراشی، در میان قوم ثمود+۶ آیه
  • پرسش تقریری خدا از پیامبر(صلی الله علیه واله) درباره هلاکت اقوام نیرومند و حاکمان قدرتمند+۴ آیه
  • تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۷ آیه
  • بنای خانه های مسکونی در کوهها، به وسیله ثمودیان+۴ آیه
  • شهر حجر، دارای خانه های امن، در دل کوهها+۷ آیه
  • ویرانی خانه های شهر حجر، عبرتی برای اهل فهم و دانش+۹ آیه
  • طغیان قوم ثمود، عامل هلاکت و فرود امدن تازیانه عذاب بر انان+۲ آیه
  • قوم ثمود، از طغیان گران هلاک شده به دست خداوند+۷ آیه
  • افزایش فسادگری و گسترش ناهنجاریها، به وسیله قوم عاد+۴ آیه
  • طغیان، از عوامل هلاکت قوم عاد و ثمود+۵ آیه
  • تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۷ آیه
  • هلاکت ثمودیان با عذاب استیصال، مایه پند و عبرت برای ایندگان+۷ آیه
  • هشدار به کافران صدر اسلام از گرفتار شدن به عذابی مانند عذاب پیشینیان+۶ آیه
  • طغیان در برابر دستورهای خدا، سبب نزول عذاب در هم کوبنده مظاهر ابادانی+۷ آیه
  • تباهی و فساد، درپی دارنده نابودی و ویرانی و ابادانیها+۱۰ آیه
  • قوم ثمود، ابادکننده منطقه زندگی خویش، با تراشیدن کوهها+۳ آیه
  • انسانها، دارای نیروی توانا و کارامد، برای عمران و ابادانی+۷ آیه
  • سوگند خداوند به فجر و افرینش ان، بیانگر قدرت وی، در نابودی طغیانگران و مفسدان+۵ آیه
  • گسترش فساد قوم ثمود، در مملکت شان+۱ آیه
  • تجاوز از حریم خویش و نقض حقوق دیگران، زمینه ساز افزایش فساد از جانب قوم ثمود+۲ آیه
  • رفاه و امکانات مادّی قوم ثمود، زمینه افزایش فساد انان+۸ آیه
  • نواخته شدن شلاق عقوبت الهی بر قوم ثمود، به سبب طغیانگری و فسادانگیزی انان+۲ آیه
  • عذاب مفسدان قوم ثمود، جلوه ربوبیّت خداوند+۲ آیه
  • هلاکت و عاقبت قوم ثمود، عاد و فرعونیان، با شلاّقهای عذاب خداوند، قابل تامّل برای مردم+۴ آیه
  • قدرتمندی، عامل طغیانگری در زمین+۵ آیه
  • قدرت در دست انسانهای ناصالح، ابزار فسادگری+۶ آیه
  • نزول عذاب الهی بر اقوام پیشین، در پی سوء استفاده از قدرت و توانمندیهای خود+۷ آیه
  • بهره مندی اقوام پیشین، از قدرت و توانمندیها، عامل طغیان و فساد انان+۶ آیه
  • قوم عاد، مردمی قدرتمند+۳ آیه
  • نزول عذاب بر قوم عاد، در پی سوء استفاده انان از قدرت و توانمندیهای خود، در راه طغیان و فساد+۶ آیه
  • ساختن خانه های محکم در دل کوه، با تراشیدن سنگها و کار بر روی انها در قوم ثمود+۴ آیه
  • معمول بودن سنگ تراشی و ساخت خانه های سنگی، در قوم ثمود+۵ آیه
  • خداوند، در کمین قوم ثمود، به سبب طغیانگری انان+۲ آیه
  • عذاب استیصال، کیفر تبهکاران مجرم+۸ آیه
  • الودگی قوم ثمود به گناه و تبهکاری+۶ آیه
  • فراخوانی خداوند از محمّد صلی الله علیه و اله، به اندیشه و تفکّر در فرجام هلاکتبار پیشینیان+۷ آیه
  • سوگند خداوند به نماز شفع بیانگر توان او بر کیفر کافران و طغیانگران+۳ آیه
  • سوگند خداوند به نماز وتر بیانگر توان او بر کیفر کافران و طغیانگران+۳ آیه
واژه‌ها