سوره فجر(الفجر)، آیه ۱۱ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۳
معنی کلمات و عبارات
«الَّذِینَ»: اقوام سهگانه مذکور، یعنی عاد، و ثمود، و فرعون و فرعونیان.
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - فرعون و قوم عاد و ثمود، در ممالک و سرزمین ها، به طغیان گرى پرداخته، در گناه فرورفتند. «الذین طغوا فى البلد»
طغیان، از حد گذراندن گناه است (مقاییس اللغة) و هر چیز که از مقدار خود فراتر رود، طغیان کرده است (العین). حرف «ال» در «البلاد»، براى استغراق عرفى است و مراد تمام سرزمین هایى است که براى اقوام یاد شده، دسترسى به آن امکان پذیر بوده است و مى توان گفت: اصل آن «بلادهم» بوده و حرف «ال»، جانشین ضمیر «هم» است و مراد سرزمین هایى است که در قلمرو آنان بوده است.
۲ - گناه پیشگى و طغیان گرى، عامل گرفتارى به عذاب الهى «ألم تر کیف فعل ربّک ... الذین طغوا فى البلد»
۳ - برخوردارى از امکانات مادى و قدرت، زمینه ساز طغیان و تعرض به حقوق دیگران «الذین طغوا فى البلد»
۴ - طغیان، عامل هلاکت قوم عاد و ثمود و زمینه ساز نابودى فرعون «ألم تر کیف فعل ربّک بعاد ... و ثمود ... وفرعون ... الذین طغوا فى البلد»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۳۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۶–۱۴ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۶–۱۴ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۶–۱۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱–۳۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
گناه فرعونگناه قوم عادطغیانگری قوم عادتجاوز به حقوق دیگرانگناه قوم ثمودطغیانگری قوم ثمودطغیانگری فرعونزمینه تجاوزهلاکت فرعونآثار امکانات مادیهلاکت قوم عادزمینه طغیانآثار قدرتآثار طغیانهلاکت قوم ثمودقصه فرعونعوامل هلاکتتاریخ قوم عادتاریخ قوم ثمودآثار گناهموجبات عذاب
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۷۶)
- ظهور و سقوط امّتهای فراوان در گذر تاریخ+۹ آیه
- تاریخ، از منابع شناخت و تعقل+۷ آیه
- خداوند، منشا تحوّلات تاریخ بشری+۱۰ آیه
- تفکّر، عامل عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۷ آیه
- لزوم تفکّر در چگونگی انقراض تمدّنها و عبرت گرفتن از ان+۸ آیه
- اهمیّت مطالعه و تفکّر در تاریخ، برای عبرت گرفتن از ان+۷ آیه
- انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۱۰ آیه
- مطالعه سرنوشت تمدّنهای پیشین، مایه عبرت ادمی+۹ آیه
- افسادگری مایه انقراض تمدّنهای برخی از امّتهای پیشین+۸ آیه
- طغیانگری، از عوامل انقراض تمدّنها+۷ آیه
- برخورداری فرعونیان مصر، از تمدّن مادّی+۹ آیه
- تهدید طغیانگران به عذاب اخرتی، از سوی خدا+۴ آیه
- ثمود، مردمانی طغیانگر+۴ آیه
- فساد ثمودیان در زمین، موجب کیفر و عذاب سخت انان از جانب خدا+۳ آیه
- حرمت فسادگری، در زمین+۷ آیه
- حرمت فسادگری، در زمین+۷ آیه
- کیفر سخت و سنگین فرعون در دنیا، از سوی خداوند+۳ آیه
- کیفر سخت قوم ثمود، از ناحیه خداوند+۳ آیه
- کیفر سخت قوم عاد، از سوی خداوند+۴ آیه
- تاریخ و حوادث ان، منبعی برای پندگیری و شناخت حقایق+۷ آیه
- متجاوزان طغیانگر در شهرها، گرفتار تازیانه عذاب+۱ آیه
- پل صراط، راهی کشیده شده بر جهنّم+۳ آیه
- کمین و مراقبت خداوند از طاغیان، در پل صراط+۳ آیه
- تهدید طغیان گران به عذاب اخروی، از سوی خداوند+۳ آیه
- طغیان فرعون، عامل هلاکت و فرود امدن تازیانه عذاب بر وی+۲ آیه
- طغیان قوم عاد، عامل هلاکت و فرود امدن تازیانه عذاب بر انان+۲ آیه
- طغیان قوم ثمود، عامل هلاکت و فرود امدن تازیانه عذاب بر انان+۴ آیه
- عذاب طغیان گران مفسد، جلوه ربوبیّت خداوند و در راستای پیشبرد راه پیامبران+۱ آیه
- فرعون، مردی طغیان گر و سرکش در برابر خداوند+۳ آیه
- قوم ثمود، از طغیان گران هلاک شده به دست خداوند+۷ آیه
- قوم عاد، از طغیان گرترین اقوام و هلاک شده به دست خداوند+۴ آیه
- خداوند، در کمین گاه طغیان گران، و کیفردهنده انان+۲ آیه
- طغیان گری و گناه پیشگی، عامل گرفتار شدن به عذاب الهی+۳ آیه
- طغیانگری قوم عاد، موجب هلاکت انان+۳ آیه
- طغیان، از عوامل هلاکت قوم عاد و ثمود+۵ آیه
- تفکّر زمینه عبرت گرفتن از فرجام اقوام پیشین+۷ آیه
- طغیانگری، در پی دارنده عذاب+۱ آیه
- طغیان در برابر دستورهای خدا، سبب نزول عذاب در هم کوبنده مظاهر ابادانی+۷ آیه
- تباهی و فساد، درپی دارنده نابودی و ویرانی و ابادانیها+۷ آیه
- سوگند خداوند به فجر و افرینش ان، بیانگر قدرت وی، در نابودی طغیانگران و مفسدان+۵ آیه
- برخورداری فرعونیان از تمدّن و امکانات مادّی، در سایه حکومت فرعون+۷ آیه
- فرعون، حاکمی سرکش و طغیانگر+۳ آیه
- طغیان فرعون، موجب نواخته شدن تازیانه عذاب بر وی+۳ آیه
- طغیانگری فرعون، زمینه ساز افزایش فساد وی+۲ آیه
- کیفر فرعون و عذاب او، مقتضای ربوبیّت خداوند+۳ آیه
- طغیانگری فرعون موجب کیفر او از جانب خداوند+۳ آیه
- طغیان، باعث فساد در زمین+۱ آیه
- تجاوز از حریم خویش و نقض حقوق دیگران، زمینه ساز افزایش فساد از جانب قوم ثمود+۲ آیه
- رفاه و امکانات مادّی قوم ثمود، زمینه افزایش فساد انان+۳ آیه
- نواخته شدن شلاق عقوبت الهی بر قوم ثمود، به سبب طغیانگری و فسادانگیزی انان+۲ آیه
- طاغیان، از جمله فسادگران در زمین+۱ آیه
- عذاب طغیانگران مفسد، جلوه ربوبیّت خداوند+۲ آیه
- وارد امدن ضربات شلاق عقوبت خدا بر مفسدان طغیانگر+۱ آیه
- طغیان کنندگان فسادگر، در معرض افتادن به کمین خداوند و گرفتاری ناگهانی به عذابهای الهی+۲ آیه
- گسترش فساد قوم عاد، در سرزمین شان+۲ آیه
- تجاوز از حریم خویش و نقض حقوق دیگران از سوی قوم عاد، زمینه ساز افزایش فساد انها در جامعه خویش+۲ آیه
- بهرهوری از امکانات مادّی و اسایش و رفاه در خانه های بی نظیر، زمینه طغیان و فسادانگیزی قوم عاد+۴ آیه
- نواخته شدن شلاق عقوبت بر قوم عاد، به واسطه طغیانگری و فسادانگیزی انان+۳ آیه
- عذاب طغیان گران مفسد قوم عاد، جلوه ربوبیّت خداوند+۲ آیه
- قدرتمندی، عامل طغیانگری در زمین+۵ آیه
- قدرت در دست انسانهای ناصالح، ابزار فسادگری+۶ آیه
- نزول عذاب الهی بر اقوام پیشین، در پی سوء استفاده از قدرت و توانمندیهای خود+۷ آیه
- بهره مندی اقوام پیشین، از قدرت و توانمندیها، عامل طغیان و فساد انان+۶ آیه
- نزول عذاب بر قوم عاد، در پی سوء استفاده انان از قدرت و توانمندیهای خود، در راه طغیان و فساد+۶ آیه
- خداوند، مراقب کردار طغیانگران، و در کمین انان+۱ آیه
- خداوند در کمین قوم عاد، به سبب طغیانگری انان+۲ آیه
- خداوند، در کمین قوم ثمود، به سبب طغیانگری انان+۲ آیه
- خداوند، در کمین فرعون، به سبب طغیانگری وی+۲ آیه
- عذاب استیصال، کیفر تبهکاران مجرم+۸ آیه
- الودگی قوم ثمود به گناه و تبهکاری+۶ آیه
- فرعون، از جمله گناهکاران+۳ آیه
- فسادگری در زمین، از جمله گناهان+۳ آیه
- فراخوانی خداوند از محمّد صلی الله علیه و اله، به اندیشه و تفکّر در فرجام هلاکتبار پیشینیان+۷ آیه
- برخورداری فرعونیان مصر، از تمدّن مادی+۹ آیه
- سوگند خداوند به نماز شفع بیانگر توان او بر کیفر کافران و طغیانگران+۳ آیه
- سوگند خداوند به نماز وتر بیانگر توان او بر کیفر کافران و طغیانگران+۳ آیه