1- تاريخِ قلع و قمع متجاوزان را فراموش نکنيد. «أَ لَمْ تَرَ»
2- نابود کردن طغيانگران جلوه ربوبيّت خداوند است. «فَعَلَ رَبُّکَ بِعادٍ» به قول سعدى: ترحّم بر پلنگ تيزدندان ستمکارى بود بر گوسفندان
3- نشانه خرد و عقل، عبرت گرفتن از تاريخ است. «لِذِي حِجْرٍ أَ لَمْ تَرَ کَيْفَ فَعَلَ رَبُّکَ»
4- پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله توسط وحى از تاريخ قوم عاد و ثمود و فرعون آگاهى داشت.
«أَ لَمْ تَرَ»
5- ابتکار در معمارى با استفاده از سنگ، در آن قوم عاد بوده است. «لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ»
«1». تفسير راهنما.
«2». ق، 16.
جلد 10 - صفحه 475
6- اختلاف و تضاد فکرى، مانع از بيان هنر و ابتکارات ديگران نشود. «لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ»
7- قدرت بدون معنويّت، عاملى است براى بر هم زدن امنيّت. جابُوا الصَّخْرَ ... ذِي الْأَوْتادِ .... طَغَوْا فِي الْبِلادِ
8- طغيانگر و طغيان مرز نمىشناسد. «طَغَوْا فِي الْبِلادِ» (مراد از بلاد، همه مناطقى است که به آن دسترسى داشتند)
9- سرچشمه تباهى و فساد، طاغوتها هستند. «طَغَوْا فِي الْبِلادِ فَأَکْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ»
10- تمدن و پيشرفت، اگر همراه با تقوا و صلاح نباشد عامل سقوط و هلاکت است. «فَصَبَّ عَلَيْهِمْ رَبُّکَ سَوْطَ عَذابٍ»
11- مربى، گاه براى تنبيه، نياز به شلاق دارد. «رَبُّکَ سَوْطَ»
12- طغيان و فساد جز با قهر بر طرف نمىشود. طَغَوْا ... سَوْطَ عَذابٍ
13- مهلتها شما را مغرور نکند که خدا در کمين است. «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصادِ»
14- کيفر دنيوى نسبت به عذاب اخروى همچون تازيانهاى است که درد آن موقّت و آثارش سطحى است و تنها بر پوست مىماند. «سَوْطَ عَذابٍ»