1- بيم و اميد بايد در کنار هم باشد. در اين سوره پاداش متقين در برابر کيفر طاغين قرار گرفته است. إِنَّ جَهَنَّمَ کانَتْ مِرْصاداً لِلطَّاغِينَ ... إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً
2- کاميابى و رستگارى در سايه نعمتهاى مادى و معنوى است. «إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفازاً» (کلمه «حَدائِقَ» رمز نعمتهاى مادى و کلمه «لا يَسْمَعُونَ» رمز
جلد 10 - صفحه 366
نعمتهاى معنوى است.)
3- نعمتهاى بهشتى، انسان را گرفتار غرور و غفلت و ياوهگوئى و بدمستى نمىکند. «لا يَسْمَعُونَ»
4- جلساتى که در آن لغو و دروغ نباشد، جلسات بهشتى است. «لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا کِذَّاباً»
5- نه تنها کيفرها عادلانه است. «جَزاءً وِفاقاً» بلکه پاداشها نيز حساب و کتاب دارد. «عَطاءً حِساباً»
6- در جامعه بهشتى، افراد يکديگر را تکذيب نمىکنند و اعتماد و اطمينان ميان آنها حاکم است. «وَ لا کِذَّاباً»
7- پاداشهاى الهى، عطا و تفضّل اوست نه اينکه ماطلبى داشته باشيم. «جَزاءً مِنْ رَبِّکَ عَطاءً»
8- لازمه ربوبيّت، نظام کيفر و پاداش است. «جَزاءً مِنْ رَبِّکَ»
9- پاداش الهى به متقين حساب دارد. هر که تقواى بيشترى دارد پاداش بيشترى خواهد داشت. «عَطاءً حِساباً»