سوره نبأ(النبإ)، آیه ۳۵ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۸۳
معنی کلمات و عبارات
«لَغْواً»: سخنان پوچ و یاوه (نگا: مؤمنون / فرقان / ، قصص / ). «کِذَّاباً»: دروغ. دروغگو نامیدن و یکدیگر را تکذیب کردن (نگا: روحالبیان). مصدر باب تفعیل است (نگا: نبأ / ).
نزول
سال ۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱ - تقواپیشگان در بهشت، هیچ سخن یاوه، زشت و بى فایده اى نخواهند شنید. «لایسمعون فیها لغوًا»
«لغو»; یعنى، بى فایده و آنچه قابل اعتنا نباشد (قاموس) و گاه سخنان زشت نیز «لغو» نامیده مى شود. (مفردات راغب). نشنیدن سخنان لغو، کنایه از نبود آن سخنان در بهشت است. ضمیر «فیها» به «مفازاً» برمى گردد; به این اعتبار که مراد از آن «جنّة» (بهشت) باشد.
۲ - تقواپیشگان در دنیا، گرفتار سخنان زشت و یاوه سرایى هاى مخالفان «لایسمعون فیها لغوًا»
مژده به نبود بعضى از زشتى ها در بهشت - با توجّه به بى شمار بودن آنچه بهشت عارى از آن است - بیانگر این مطلب است که بهشتیان در دنیا، با این امور ناخوشایند مواجه و از آن در رنج خواهند بود.
۳ - لزوم پرهیز از گفتن سخن هاى یاوه و زشت «لایسمعون فیها لغوًا»
توصیف بهشتیان به خصلت هاى نیک، ترغیب به کسب آن صفات در دنیا است.
۴ - پرهیز از گوش دادن به سخنان یاوه و دروغین، حالتى پسندیده است. «لایسمعون فیها لغوًا»
۵ - گفتار بهشتیان با یکدیگر، عارى از هرگونه سخن زشت و بیهوده است. «لایسمعون فیها لغوًا»
۶ - بهشتیان، هرگز دروغ نمى گویند و یکدیگر را به دروغ گویى متهم نمى کنند. «و لا کذّابًا»
«کذّاباً» یا به معناى «کَذِباً» (دروغ) و یا مصدر باب تفعیل و به معناى تکذیب است (لسان العرب). بنابراین مفاد «و لا کذّاباً» این است که در بهشت، دروغ وجود ندارد یا این که کسى تکذیب گفتار خویش را از دیگران نمى شنود; زیرا همگان صداقت یکدیگر را باور دارند.
۷ - نوشندگان شراب بهشتى، منزّه از زبان گشودن به هذیان و دروغ «و کأسًا دهاقًا . لایسمعون فیها لغوًا و لا کذّابًا»
ارتباط این آیه با آیه قبل، بیانگر این نکته است که شراب بهشتى، از نوع شراب هاى دنیا نیست که بر عقل انسان تأثیر منفى گذاشته، مایه هذیان گویى و لاف زدن گردد.
۸ - تقواپیشگان در دنیا، مواجه با تکذیب گفته هاى خویش و در رنج از برخورد تکذیب گران «لایسمعون فیها ... کذّابًا»
۹ - دروغ گویى و تکذیب گفتار تقواپیشگان، خصلت هایى ناروا و مذموم است. «و لا کذّابًا»
پاکیزه خواندن فضاى بهشت از کذب و تکذیب، نشانگر منفور بودن آن در پیشگاه خداوند است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۴۰ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۷–۴۰ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۳۵ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۳۱–۳۶ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۳۱–۳۶ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۳۱–۳۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۳۵ - تفسیر روان جاوید
آیات ۳۱–۴۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیات ۳۵–۳۶
موضوعات
دستهبندی موضوعی
اجتناب از استماع دروغاجتناب از استماع سخن لغواهمیت اجتناب از سخن لغوبهشتیان و تهمتبهشتیان و دروغتنزیه از تهمتتنزیه از دروغتنزیه بهشتیانتکذیب متقیندشنام به متقینرنجهای دنیوی متقینمشکلات دنیوی متقیننفی سخن لغو در بهشتبهشتیان و سخن لغوناپسندی دروغگفتگوی بهشتیانفضایل اخلاقیویژگیهای شراب بهشترذایل اخلاقیمتقین در بهشتویژگیهای بهشت
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۱)
- نشنیدن دروغ از سوی بهشتیان+۲ آیه
- نشنیدن سخن لغو و بیهوده، از سوی بهشتیان+۴ آیه
- سخن بهشتیان، خالی از هرگونه لغو و بیهودگی+۴ آیه
- سخن بهشتیان، به دور از تکذیب یکدیگر
- متقین، به دور از هرگونه سخن لغو و دروغ در بهشت+۱ آیه
- تقوا، موجب برخورداری از پاداش الهی+۸ آیه
- بهشت و نعمتهای ان، از پاداشهای متقین+۸ آیه
- سخنان بهشتیان، عاری از هرگونه تکذیب نسبت به یکدیگر+۴ آیه
- مصونیّت بهشتیان، از تکذیبگری همدیگر+۴ آیه
- مطلوب بودن اجتناب از هر کار لغو و بیهوده+۷ آیه
- دروغ نشنیدن پرهیزکاران، در بهشت+۱ آیه
- متّقین در بهشت برخوردار از رفاه و اسایش کامل+۷ آیه
- گفتار بهشتیان با یکدیگر، عاری از یاوه گویی+۳ آیه
- شنیده نشدن سخن لغو و بیهوده، از بهشتیان+۹ آیه
- شنیده نشدن سخن دروغ، از بهشتیان+۱ آیه
- اجتناب از هر کار لغو و بیهوده مطلوب و پسندیده+۷ آیه
- اعراض از لغو و هر کاری بیهوده، امری مطلوب+۹ آیه
- عاری بودن بهشت، از هرگونه لغو+۱۱ آیه
- شنیده نشدن سخن لغو و بیتعقّل، به وسیله بهشتیان+۷ آیه
- سخن بهشتیان، خالی از هرگونه لغو+۷ آیه
- تقواپیشگان، به دور از هرگونه لغو، در بهشت+۳ آیه