اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قال‌َ تَزرَعُون‌َ سَبع‌َ سِنِين‌َ دَأَباً فَما حَصَدتُم فَذَرُوه‌ُ فِي سُنبُلِه‌ِ إِلاّ قَلِيلاً مِمّا تَأکُلُون‌َ (47) ثُم‌َّ يَأتِي مِن بَعدِ ذلِک‌َ سَبع‌ٌ شِدادٌ يَأکُلن‌َ ما قَدَّمتُم لَهُن‌َّ إِلاّ قَلِيلاً مِمّا تُحصِنُون‌َ (48) ثُم‌َّ يَأتِي مِن بَعدِ ذلِک‌َ عام‌ٌ فِيه‌ِ يُغاث‌ُ النّاس‌ُ وَ فِيه‌ِ يَعصِرُون‌َ (49)
فرمود يوسف کشت ميکنيد هفت سال بر سبيل عادت و دأبي که داريد پس آنچه حصاد کرديد بگذاريد در خوشه که فاسد نشود مگر قليلي که در سال ميخوريد پس از اينکه هفت سال هفت سال ديگر ميآيد که بسيار سخت و شديد خشکسالي ميشود و آنچه را که ذخيره کرده‌ايد مصرف ميکنيد مگر قليلي که نگاه ميداريد
جلد 11 - صفحه 208
پس از آن سال ميآيد که بارانهاي نافع زيادي نازل ميشود و کشت و زرع بسياري و اشجار و فواکه زيادي دست ميآيد و مردم از قحطي نجات پيدا ميکنند.
قال‌َ تَزرَعُون‌َ بمعني امر است يعني زراعت بکنيد سَبع‌َ سِنِين‌َ دَأَباً يعني متوالية بجد و جهد که مسامحه در امر زراعت نشود و توهم نکنيد که بمقدار کفايت سال کشت کنيد هر چه ميتوانيد کشت کنيد.
فَما حَصَدتُم و آنچه از حاصل دست آورديد آنها را از سنبل خارج نکنيد که نتوانيد نگاه داري کنيد چون بآفت سوس و فساد نزديک است و اگر در خوشه بماند هر چه نگاه داريد محفوظ ميماند فَذَرُوه‌ُ فِي سُنبُلِه‌ِ بلي بقدر احتياج ساليانه خود برداريد و مصرف کنيد إِلّا قَلِيلًا مِمّا تَأکُلُون‌َ آنهم با کمال ملاحظه که زياده‌روي نشود.
و پس از اينکه هفت سال ثُم‌َّ يَأتِي مِن بَعدِ ذلِک‌َ سَبع‌ٌ شِدادٌ که خشکسالي ميشود و حاصل عمل نميآيد و اشجار ميوه نميدهد و بسيار بر مردم سخت و دشوار ميشود يَأکُلن‌َ ما قَدَّمتُم لَهُن‌َّ در اينکه هفت سال بايد هر سالي بقدر لزوم و احتياج برداريد که در اينکه هفت سال قحط آنچه در آن هفت سال قبل ذخيره کرده‌ايد مصرف ميشود، و تعبير به اينکه اينکه هفت سال قحط آن هفت گاو عجاف است و آن هفت سنبله يابس ميخورند آن هفت سال قبل را که هفت گاو سمان و هفت سنبله خضر بودند مگر مقدار قليلي که احتياطا ذخيره کرده‌ايد إِلّا قَلِيلًا مِمّا تُحصِنُون‌َ تا اينجا تعبير خواب ملک تمام شد.
پس از اينکه از طريق وحي که دليل بر رسالت و نبوت او است خبر ميدهد ميفرمايد ثُم‌َّ يَأتِي مِن بَعدِ ذلِک‌َ بعد از اينکه چهارده سال که در هفت سال بوده سال پانزدهم عام سال بسيار خوشي ميآيد فِيه‌ِ يُغاث‌ُ النّاس‌ُ ممکن است مراد غيث باشد که باران نافعي براي ناس ميآيد حاصل بسيار دست ميآورند
جلد 11 - صفحه 209
و فواکه و ميوه‌جات زياد ميشود و اشجار سبز و خرّم و بثمر ميرسد و ممکن است بمعناي غوث باشد که پناه‌گاه مردم است که مردم راحت ميشوند و از فشار قحطي نجات پيدا ميکنند و اضطراب و توحش و تشتت خيال آنها برطرف ميشود وَ فِيه‌ِ يَعصِرُون‌َ مثل انگور و انار و ساير فواکه که آب ميگيرند و فشار ميدهند که از کثرت فواکه آب گيري ميکنند پس از اينکه فرمايشات آن شخص ساقي آمد نزد ملک و اجزاء او و آن کساني که از آنها تعبير خواسته بود و گفتند اضغاث احلام است و فرمايشات يوسف را تماما بر آنها بيان کرد ملک را بسيار خوش آمد و او را طلبيد.