بعضی گفته اند: «بلوغ اَشُد» آن است که انسان از نظر قوای جسمانی به سر حد کمال برسد; که غالباً در سن 18 سالگی است. بعضی دیگر، «بلوغ اشد» را به معنای کمال جسمی دانسته اند. در حدیثی از امام صادق(علیه السلام) که در کتاب «معانی الاخبار» نقل شده، می خوانیم که «اشدّ» 18 سالگی است، و «استواء» زمانی است که محاسن بیرون آید.
=== قاموس قرآن ===
بُلوغ و بلاغ، یعنی رسیدن به انتها مقصد اعمّ از آنکه مکان باشد یا زمان یا امری نعیّن و گاهی نزدیک شدن به مقصد مراد باشد هر چند به آخر آن نرسد (مفردات) در صحاح آمده: «بلغت المکان بلوغاً و صلتُ الیه و کذلک اذا شارفت علیه... و الابلاغ الایصال و کذلک التبلیغ و الاسم منه البلاغ و البلاغ ایضاً الکفایة». راغب با آنکه بلاغ را مصدر ثلاثی گرفته، به معنی تبلیغ و کفایة نیز گفته است. [یوسف:22] چون به جوانی رسید به او حکم و علم عطا کردیم. [بقره:231]. در اینجاست که گفتهاند: «بلغن» به معنی نزدیک شدن به پایان اجل است و گرنه بعد از تمام شدن اجل رجوع جایز نیست. ولی این سخن درست نیست و ظاهراً مراد از «بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ» تمام شدن اجل است، در این باره در «اجل» بتفضیل سخن گفتهایم. [طلاق:3] هر که به خدا توکّل کرد خدا برای او کافی است، حقّا که خدا برای او کافی است، حقّا که خدا به کار خود میرسد و کسی او را منع نمیکند. ضمیر «امره» به «اللّه» برمیگردد و «بالغ» لازم است نه متعدّی. [آل عمران:20] گفتیم که ابلاغ به معنی تبلیغ است خواه اسم مصدر باشد چنانکه جوهری گفته و خواه مصدر از باب تفعیل همانطور که از راغب نقل شد. علی هذا معنای آیه این است: پس اگر رو گردانند وظیفه تو فقط تبلیغ و رساندن است. [انبیاء:106] طبرسی و بیضاوی و راغب «بلاغ» را در آیه کفایت معنی کردهاند، یعنی در اینکه گفته شد بر اهل اخلاص کفایت است. و شاید این از باب تسمیه مسبّب به اسم سبب است زیرا کفایت مسبّب از تبلیغ است.
بگو: «بالاترین گواهی، گواهی کیست؟» (و خودت پاسخ بده و) بگو: «خداوند، گواه میان من و شماست؛ و (بهترین دلیل آن این است که) این قرآن بر من وحی شده، تا شما و تمام کسانی را که این قرآن به آنها میرسد، بیم دهم (و از مخالفت فرمان خدا بترسانم). آیا براستی شما گواهی میدهید که معبودان دیگری با خداست؟!» بگو: «من هرگز چنین گواهی نمیدهم». بگو: «اوست تنها معبود یگانه؛ و من از آنچه برای او شریک قرارمیدهید، بیزارم!»
تا به غروبگاه آفتاب رسید؛ (در آن جا) احساس کرد (و در نظرش مجسّم شد) که خورشید در چشمه تیره و گلآلودی فرو میرود؛ و در آن جا قومی را یافت؛ گفتیم: «ای ذو القرنین! آیا میخواهی (آنان) را مجازات کنی، و یا روش نیکویی در مورد آنها انتخاب نمایی؟»
تا به خاستگاه خورشید رسید؛ (در آن جا) دید خورشید بر جمعیّتی طلوع میکند که در برابر (تابش) آفتاب، پوششی برای آنها قرار نداده بودیم (و هیچ گونه سایبانی نداشتند).
و هنگامی که اطفال شما به سنّ بلوغ رسند باید اجازه بگیرند، همان گونه که اشخاصی که پیش از آنان بودند اجازه میگرفتند؛ اینچنین خداوند آیاتش را برای شما بیان میکند، و خدا دانا و حکیم است!
هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، گفت: «پسرم! من در خواب دیدم که تو را ذبح میکنم، نظر تو چیست؟» گفت «پدرم! هر چه دستور داری اجرا کن، به خواست خدا مرا از صابران خواهی یافت!»
ما به انسان توصیه کردیم که به پدر و مادرش نیکی کند، مادرش او را با ناراحتی حمل میکند و با ناراحتی بر زمین میگذارد؛ و دوران حمل و از شیر بازگرفتنش سی ماه است؛ تا زمانی که به کمال قدرت و رشد برسد و به چهل سالگی بالغ گردد میگوید: «پروردگارا! مرا توفیق ده تا شکر نعمتی را که به من و پدر و مادرم دادی بجا آورم و کار شایستهای انجام دهم که از آن خشنود باشی، و فرزندان مرا صالح گردان؛ من به سوی تو بازمیگردم و توبه میکنم، و من از مسلمانانم!»