=== قاموس قرآن ===
ظرف است به معنی قرب و نزدیکی. در قرآن مجید در معانی زیر به کار رفته است: 1- ظرف مکان. 2- حکم. 3- بقاء یا حتمی بودن. 4- تقرب. 5- علم. 6- وقت حساب. 7- جانب و ناحیه و غیره. اینک به بعضی از آیات به ترتیب اشاره میشودظرف مکان:مثل [بقره:198]. [انفال:35]. حکم: مثل [بقره:54]. [آل عمران:19]. [انفال:22]. ظاهراً «عند» در آیات فوق و نظیر آنها به معنی حکم و دستور است یعنی توبه در حکم خدا خوب است و دین در حکم و تقدیر خدا اسلام است و... بقاء یا حتمی بودن: مثل [بقره:62]. [بقره:110]. ایضاً آیاتیکه «عِنَْدرَبَهِمْ» در آنها راجه به اجر آخرت آمده.ظاهراً مراد از همه آنها حتمی بودن یا جاودان بودن اجر است. تقّرب: مانند [آل عمران:169]. [فصّلت:38]. ظاهراًمراد از این آیات چنانکه راغب گفته تقرّب است که با لفظ «عِنْدَرَبِهِمْ» بیان شده. علم: مثل [ذاریات:34-33]. میشود گفت:مراد از «عند» در این گونه آیات علم خداوندی است. وقت حساب: [بقره:76]. [آل عمران:73]. [سجده:12]. «عند» دراین گونه آیات وقت حساب را میرساند و شاید تقدیرآن «عِنْذَ حِسابِ رَبِکُمْ»و نظیر آن باشد. جانب وناحیه: مثل [بقره:89]. [آل عمران:78]. ناگفته نماند «عند» برای ظرف زمان نیز آیدمثل «اَتَیْتُکَ عِنْدَ مَغیبِالشَّمْسِ» ولی در قرآن برای زمان نیامده است ایضاً به معنی اعتقاد آید مثل «عِنْدی اَنَّکَ عادِلٌ».
هدف (دیگر از آن فتح مبین) این بود که مردان و زنان با ایمان را در باغهایی (از بهشت) وارد کند که نهرها از زیر (درختانش) جاری است، در حالی که جاودانه در آن میمانند، و گناهانشان را میبخشد، و این نزد خدا رستگاری بزرگی است!
ای مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و شما را تیرهها و قبیلهها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید؛ (اینها ملاک امتیاز نیست،) گرامیترین شما نزد خداوند با تقواترین شماست؛ خداوند دانا و آگاه است!
کسانی که به خدا و رسولانش ایمان آوردند، آنها صدّیقین و شهدا نزد پروردگارشانند؛ برای آنان است پاداش (اعمال) شان و نور (ایمان) شان؛ و کسانی که کافر شدند و آیات ما را تکذیب کردند، آنها دوزخیانند.
هنگامی که آنها تجارت یا سرگرمی و لهوی را ببینند پراکنده میشوند و به سوی آن می روند و تو را ایستاده به حال خود رها میکنند؛ بگو: آنچه نزد خداست بهتر از لهو و تجارت است، و خداوند بهترین روزیدهندگان است.
آنها کسانی هستند که میگویند: «به افرادی که نزد رسول خدا هستند انفاق نکنید تا پراکنده شوند!» (غافل از اینکه) خزاین آسمانها و زمین از آن خداست، ولی منافقان نمیفهمند!
پروردگارت میداند که تو و گروهی از آنها که با تو هستند نزدیک دو سوم از شب یا نصف یا ثلث آن را به پا میخیزند؛ خداوند شب و روز را اندازهگیری میکند؛ او میداند که شما نمیتوانید مقدار آن را (به دقّت) اندازهگیری کنید (برای عبادت کردن)، پس شما را بخشید؛ اکنون آنچه برای شما میسّر است قرآن بخوانید او میداند بزودی گروهی از شما بیمار میشوند، و گروهی دیگر برای به دست آوردن فضل الهی (و کسب روزی) به سفر میروند، و گروهی دیگر در راه خدا جهاد میکنند (و از تلاوت قرآن بازمیمانند)، پس به اندازهای که برای شما ممکن است از آن تلاوت کنید و نماز را بر پا دارید و زکات بپردازید و به خدا «قرض الحسنه» دهید [= در راه او انفاق نمایید] و (بدانید) آنچه را از کارهای نیک برای خود از پیش میفرستید نزد خدا به بهترین وجه و بزرگترین پاداش خواهید یافت؛ و از خدا آمرزش بطلبید که خداوند آمرزنده و مهربان است!
پاداش آنها نزد پروردگارشان باغهای بهشت جاویدان است که نهرها از زیر درختانش جاری است؛ همیشه در آن میمانند! (هم) خدا از آنها خشنود است و (هم) آنها از خدا خشنودند؛ و این (مقام والا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!