آیه ۸ سوره بینه

سوره بینه(البينة)، آیه ۸ · جزء ۳۰ · صفحه ۵۹۹

جَزَاؤُهُمْ عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَّضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ

پاداش آنها نزد پروردگارشان باغهای بهشت جاویدان است که نهرها از زیر درختانش جاری است؛ همیشه در آن می‌مانند! (هم) خدا از آنها خشنود است و (هم) آنها از خدا خشنودند؛ و این (مقام والا) برای کسی است که از پروردگارش بترسد!

معنی کلمات و عبارات
«عَدْنٍ»: اقامت. ماندن (نگا: توبه / ، رعد / ، نحل / ). «رَضِیَ اللهُ ...»: رضایت خدا به خاطر فرمانبرداری و نیکوکاری مؤمنان از خدا، در حقیقت رضایت از اجر و پاداش و انعام و الطاف بی‌حدّ و حصر خدا است که بسی بالاتر از خیال و دورتر از انتظار ایشان است.
نزول
نکات آیه
۱ - استقرار در باغ هاى بهشت و جاودانگى در آن، پاداش تضمین شده خداوند براى مؤمنان نیکوکردار «الذین ءامنوا و عملوا الصلحت ... جزاؤهم عند ربّهم جنّ-ت عدن تجرى من تحتها الأنهر خلدین فیها أبدًا» ۲ - پاداشِ مؤمنان شایسته کردار، جلوه ربوبیت خداوند بر آنان است. «عند ربّهم» ۳ - بهشت، داراى بستان هاى فراوان و درختانى انبوه «جنّ-ت» «جنّة»، بستانى است که با درختانش زمین را بپوشاند (مفردات). جمع بودن «جنّات» - به قرینه آیاتى که وجود یک بهشت را مطرح کرده است - به اعتبار تعدّد بستان هاى آن است. ۴ - جارى بودن نهرهاى فراوان، از زیر درختان بهشت «عدن تجرى من تحتها الأنهر خلدین فیها أبدًا» درباره مفاد «تجرى من تحتها الأنهار»، سه تصور وجود دارد; ۱. با تقدیر کلمه «أشجار»، مراد جریان آب از زیر درختان و کنار ساقه هاى آن است; ۲. مراد جریان آب، زیر کاخ ها و تخت هاى بهشتیان است; ۳. مراد بیان آب خیز بودن زمین بهشت است; به گونه اى که آب نهرها، از زیر زمین بهشت سرچشمه مى گیرد. ۵ - بهشت و جریان نهرهاى آن، جاودانه است. «جنّ-ت عدن تجرى من تحتها الأنهر خلدین فیها أبدًا» ۶ - وجود تمامى امکانات، براى اقامت دائمى انسان در بهشت «جنّ-ت عدن ... خلدین فیها أبدًا» «عدن»، معرفه است; خواه علم براى مصدر «العدن» (اقامت گزیدن) باشد و خواه علم براى زمین بهشت. در صورت دوم نیز، تناسب معناى لغوى آن مورد نظر بوده است; یعنى، بهشت داراى تمام امکاناتى است که لازمه اقامت دائمى انسان در آن است. ۷ - بهشت، داراى ابعاد مکانى است. «تحتها» ۸ - انسان، شیفته ابدیت و دوستدار زندگى جاودانه است. «خلدین فیها أبدًا» نوید، آن گاه براى شخص سودمند است که باب طبع و موافق خواسته هاى او باشد. ۹ - ایمان و عمل، مکمل یکدیگر در رساندن انسان به بهشت جاویدان «إنّ الذین ءامنوا و عملوا الصلحت ... جزاؤهم عند ربّهم جنّ-ت عدن ... خلدین فیها أبدًا» ۱۰ - اهل کتاب و مشرکان، در صورت کفر به اسلام، از لذّت مناظر پردرخت و زمین آب خیز بهشت محروم خواهند بود. «من أهل الکتب و المشرکین فى نار جهنّم ... الذین ءامنوا و عملوا الصلحت ... جزاؤهم عند ربّهم جنّ-ت» ۱۱ - رضایت خداوند، از مؤمنان شایسته کردار در جهان آخرت «رضى اللّه عنهم» ۱۲ - رضایت مؤمنان شایسته کردار، از خداوند در آخرت «و رضوا عنه» ۱۳ - رضایت خداوند، از مؤمنانِ صالح و رضایت آنان از او، پاداش ایمان و عمل نیک ایشان است. «جزاؤهم ... رضى اللّه عنهم و رضوا عنه» ۱۴ - بهشت جاودان و نعمت هاى آن، کسب رضایت خداوند و راضى شدن از او، ویژه کسانى است که به عظمت خداوند، پى برده و از او هراس دارند. «جنّ-ت عدن تجرى من تحتها الأنهر خلدین فیها أبدًا رضى اللّه عنهم و رضوا عنه ذلک لمن خشى ربّه» «خشیت»، به معناى ترس آمیخته با احساس عظمت است. (مفردات) ۱۵ - توجّه به ربوبیت خداوند، مایه خداترسى و پیدایش هول و هراس در دل عاقبت اندیشان «ذلک لمن خشى ربّه» ۱۶ - مؤمنان داراى عمل صالح، هراسان از فرجام خویش و نگران از کوتاهى در برابر عظمت خداوند «الذین ءامنوا و عملوا الصلحت ... ذلک لمن خشى ربّه» ترس از خداوند، به معناى نگرانى و هراس از فرجام خویش هنگام روبه رو شدن با او است. ۱۷ - خشیت از خداوند، شرط رضایت مندى او از مؤمنان داراى عمل صالح «رضى اللّه عنهم ... ذلک لمن خشى ربّه»
تفسیر (۸)
روایات و احادیث

۱۸ - «قال أبوعبداللّه(ع) اللّه راض عن المؤمن فى الدنیا و الآخرة و المؤمن و إن کان راضیاً عن اللّه فإنّ فى قلبه ما فیه لما یرى فى هذه الدنیا من التمحیص فإذا عاین الثواب یوم القیامة رضى عن اللّه الحقّ حقّ الرضا و هو قوله «و رضوا عنه» و قوله «ذلک لمن خشى ربّه» أى أطاع ربّه; [منبع: تأویل الآیات الظاهرة، ص ۸۰۰; تفسیر برهان، ج ۴، ص ۴۸۹، ح ۱.] امام صادق(ع) فرمود: خداوند از مؤمن در دنیا و آخرت راضى است و مؤمن، گرچه از خدا راضى است; ولى در قلب او چیزهایى است به جهت آنچه به عنوان تمحیص (به سختى ها گرفتار ساختن براى امتحان و پاکى از گناه) در دنیا مى بیند. پس چون پاداش اخروى را در قیامت مشاهده کند، از خداوند - که حق است - به طور کامل خشنود خواهد شد و این [معناى] سخن خداوند است «و رضوا عنه» و [اما این] گفته خداوند «ذلک لمن خشى ربّه»; یعنى، [این براى کسى است که] پروردگارش را اطاعت کند».

احادیث مرتبط (بر اساس موضوع)

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

آثار عقیده به عظمت خداآثار پاداش اخرویترس از فرجامجاودانگی نهرهای بهشتخشیت صالحانرضایت اخروی مؤمنانرضایت از صالحانرضایت از عمل صالحشرایط رضایت خدامحرومیت از لذایذ بهشتمنشأ جاودانگی در بهشتمنشأ جاودانگی در نعمتهای بهشتنگرانی صالحانوفور باغهای بهشتوفور درختان بهشتبعد مکانی بهشترضایت صالحانعوامل خشیتآثار عظمت خدارضایت از مؤمنانمحرومیت اهل کتابرضایت مؤمنانزمینه جاودانگی در بهشتآثار خشیت از خداخشیت مؤمنانمؤمنان در آخرتجریان نهرهای بهشترضایت از خداعلاقه به جاودانگینگرانی مؤمنانصالحان در آخرتمنظره های بهشتپاداش ایمانعلایق انسانپاداش صالحانمحرومیت مشرکاندرختان بهشتفضایل صالحانکفر مشرکانجاودانگی بهشتکفر اهل کتابآثار ذکر ربوبیت خداجاودانگی در بهشتایمان و عملرضایت خداآثار اطاعت از خداباغهای بهشتپاداش عمل صالحویژگیهای بهشتپاداش مؤمناننعمتهای بهشتموجبات بهشتفضایل مؤمنانپاداشهای خدانشانه های ربوبیت خداآثار کفرآثار عملآثار ایمان
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۶۳)
  • رضایت خداوند از مؤمنان خداترس اهلکتاب و رضایت انان از او+۲ آیه
  • مؤمنان اهلکتاب، برخوردار از پاداش الهی+۳ آیه
  • رضایت خدا از اثار ایمان+۷ آیه
  • ایمان، زمینه رسیدن به مقام رضا+۲ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۸ آیه
  • بهشت، دارای ابهایی روان در جویبارها+۵ آیه
  • بهشت، دارای باغهای گوناگون+۹ آیه
  • زندگی جاودان در بهشت، بشارتی از جانب خداوند به بهشتیان+۷ آیه
  • بهرهمندی بهشتیان از رضوان الهی، افزون بر نعمتهای دیگر+۸ آیه
  • خشنودی بهشتیان از خداوند+۲ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان، از بدی حساب+۱۱ آیه
  • مؤمنان صالح، بهرهمند از بهشت الهی+۱ آیه
  • بهشت جاوید با نهرهای روان در زیر باغهای ان، پاداش ایمان و عمل صالح+۱ آیه
  • تضمین بهشت برای خداترسان و بیمناکان+۱۰ آیه
  • ایمان، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۱ آیه
  • بهشت، جایگاهی قطعی برای خداترسان+۹ آیه
  • عمل صالح، از عوامل و اسباب نیل به بهشت+۱ آیه
  • عدن و پایداری، یکی از نامها و اوصاف بهشت موعود+۲ آیه
  • بهشت، دارای نهرهای متعدّد+۵ آیه
  • نهرهای جاری بهشت، از زیر درختان ان+۵ آیه
  • رضوان الهی، یکی از پاداشهای اخرتی+۲ آیه
  • انسانهای خشنود از خدا، برخوردار از بهشت الهی+۲ آیه
  • ایمان، موجب برخورداری از پاداشهای اخرتی+۵ آیه
  • ترس از خدا، عامل بهرهمندی از بهشت الهی+۶ آیه
  • رضایت از خداوند، عامل بهرهمندی از پاداش الهی+۷ آیه
  • عمل صالح، عامل بهرهمندی از ثواب الهی+۱ آیه
  • همه انسانها، تحت تربیت و ربوبیت خداوند+۹ آیه
  • لزوم ترس داشتن از خداوند+۲ آیه
  • ورود مؤمنان به بهشت، برخاسته از ربوبیّت خداوند+۱ آیه
  • پاداش اخرتی برای مؤمنان، مقتضای ربوبیّت خدا+۳ آیه
  • توجّه به ربوبیّت خداوند، مایه خداترسی+۳ آیه
  • ترس از خدا، عامل دستیابی به خشنودی او
  • بهشت ابدی عدن، پاداش خایفان از خدا
  • رضایت خایفان از خداوند، پاداش ترس انان
  • رضایت خدا از خایفان، پاداش ترس انان
  • خایفان از پروردگار، از مصادیق خیر و بهترین انسانها+۱ آیه
  • رضایت از پروردگار، درپی دارنده رضایت او از انسان+۶ آیه
  • رضایت انسان از خدا، عامل دستیابی به بهشت جاودان+۶ آیه
  • مؤمنان، دارای عمل صالح راضی به پاداش خداوند و اعطای بهشت به انان
  • رضایت کامل و شایسته مؤمنان از خداوند، در اخرت+۱ آیه
  • ایمان و عمل صالح، زمینه رضای مؤمنان از خداوند در اخرت+۱ آیه
  • رضایت بهشتیان از پروردگار و رضایت وی از انان، به سبب خوف و خشیت از مقام ربوبیّت در دنیا
  • رضایت مؤمنان شایسته کردار، از خداوند، در اخرت+۱ آیه
  • دستیابی به بهشت، مایه خرسند شدن مؤمنان از خداوند+۲ آیه
  • ایمان به خداوند، زمینه ساز رضایت مؤمنان از پروردگار+۱ آیه
  • ایمان موجب رضایت مؤمنان از پروردگار+۱ آیه
  • برخورداری مؤمنان از بهشت، موجب رضای انان از خداوند+۲ آیه
  • خشیت از پروردگار، زمینه ساز رضایت از خداوند
  • عمل صالح، زمینه ساز رسیدن به رضای از خداوند+۳ آیه
  • رضایت خداوند از مؤمنان، باعث دستیابی انان به بهشت+۱ آیه
  • ایمان، زمینه جلب رضایت الهی+۶ آیه
  • خشیّت مؤمنان از پروردگار، زمینه جلب رضای خدا از انان+۱ آیه
  • رضایت انسان از خداوند، زمینه رضایت خداوند از او+۴ آیه
  • عمل صالح، زمینه جلب رضای خدا+۱ آیه
  • رضایت خداوند، از مؤمنان شایسته کردار+۱ آیه
  • بهشت جاودان و رضایت خدا، پاداش شیعیان امام علی(علیه السلام)+۱ آیه
  • رضایت خدا، از اثار عمل صالح+۱ آیه
  • نقش عمل صالح، در رسیدن ادمی به مقام رضا+۱ آیه
  • رضایت خداوند از انسان، از عوامل مدح او+۸ آیه
  • خوف و خشیت اهل ایمان از خدا، مایه بهرهمندی از نعمتهای بهشتی و رضوان الهی+۱ آیه
  • رضایت متقابل خدا و مؤمنان از یکدیگر+۴ آیه
  • دستیابی مؤمنان به بهشت، مایه خرسندی انان از خداوند+۲ آیه
  • وجوب ترس داشتن از خداوند+۲ آیه
واژه‌ها