سوره جن(الجن)، آیه ۲۱ · جزء ۲۹ · صفحه ۵۷۳
معنی کلمات و عبارات
«ضَرّاً»: زیان. گمراهی. «رَشَداً»: خیر و خوبی. هدایت و توفیق. «لآ أَمْلِکُ لَکُمْ»: من نمیتوانم زیان و ضرری را از شما دفع و برطرف کنم، و نمیتوانم خیر و خوبی را به شما برسانم (نگا: زاد المسیر).
نزول
سال ۶ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۳ رویداد)
نکات آیه
۱ - پیامبر(ص)، مأمور بیان قلمرو رسالت خویش به مردمان «قل إنّى لا أملک لکم»
۲ - هدایت شدن یا گمراه گشتن مردمان، خارج از قلمرو توانایى پیامبر(ص) «قل إنّى لا أملک لکم ضرًّا و لا رشدًا»
«ضرّ» در مقابل «نفع» و «رشد» در مقابل «غىّ» است و در این آیه، هر یک از آن دو واژه - به لحاظ معنا - مى تواند قرینه براى دیگرى باشد; یعنى، «ضرّ» قرینه باشد که مقصود از «رشد»، ضلالت است و «ضرّ» قرینه بر این باشد که مراد از «رشد»، نفع است.
۳ - پیامبر(ص)، مالک نفع و ضرر و سود و زیان مردمان نیست. «قل إنّى لا أملک لکم ضرًّا و لا رشدًا»
۴ - سود و زیان و هدایت شدن و یا گمراه گشتن انسان ها، تنها به دست خداوند است. «قل انّى لا أملک لکم ضرًّا و لا رشدًا»
آیه بعد - که در آن از ناتوانى پیامبر(ص) در برابر خداوند مطرح شده است - قرینه است بر این که اعلام مالک نبودن پیامبر(ص) نسبت به سود و زیان و هدایت شدن و گمراه گشتن انسان ها، بیانگر انحصار این مالکیت براى خداوند است.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۸ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۸–۲۸ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۲۱ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیات ۱۸–۲۱ - نکتههای تفسیر نور
آیات ۱۸–۲۱ - پیامهای تفسیر نور
آیات ۱۸–۲۱ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۲۱ - تفسیر روان جاوید
آیات ۲۱–۲۸ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۲۱
موضوعات
دستهبندی موضوعی
گمراهی انسان هامنشأ منفعتمنشأ زیانمحدوده رسالت محمدمنشأ گمراهیهدایت انسان هانقش محمدمحدوده مسؤولیت محمدمنشأ هدایتنقش خدامسؤولیت محمداختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۸)
- نفی تاثیر استقلالی غیر خداوند، در جهان هستی+۴ آیه
- رشد و هدایت انسان، تنها تحت اراده خداوند+۲ آیه
- پیامبر(صلی الله علیه واله)، فاقد هرگونه نیرویی، برای دفع ضرر از مردم، جز ابلاغ رسالت+۱ آیه
- تنها خداوند، قادر بر رساندن هرگونه نفع و ضرر به ادمی+۴ آیه
- عدم تاثیر هدایتگری محمّد(صلی الله علیه واله) نسبت به برخی افراد حق گریز و گمراه شده+۴ آیه
- ناتوانی پیامبر صلی الله علیه و اله در هدایت گمراهان، بدون خواست خداوند+۲ آیه
- برخوردار نبودن محمّد صلی الله علیه و اله از قدرتی مستقل در برابر خداوند+۴ آیه
- پیامبر صلی الله علیه و اله، مامور اعلام وابسته بودن قدرتش به مشیّت خدا+۵ آیه