آیه ۳۷ سوره نحل

سوره نحل(النحل)، آیه ۳۷ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۷۱

إِن تَحْرِصْ عَلَىٰ هُدَاهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي مَن يُضِلُّ وَمَا لَهُم مِّن نَّاصِرِينَ

هر قدر بر هدایت آنها حریص باشی، (سودی ندارد؛ چرا) که خداوند کسی را که گمراه ساخت، هدایت نمی‌کند؛ و آنها یاورانی نخواهند داشت!

معنی کلمات و عبارات
«تَحْرِصْ»: آزمند باشی. تلاش و کوشش کنی.
نزول
نکات آیه
۱- حرص و علاقه شدید پیامبر(ص) بر هدایت کردن مشرکان «و قال الذین أشرکوا ... حقّت علیه الضللة ... إن تحرص على هدهم» ۲- خداوند، کسانى را که به گمراهى بکشاند، هدایت نخواهد کرد. «فإن الله لایهدى من یضلّ» ۳- پیامبر(ص) بدون خواست خداوند، قادر به هدایت کردن گمراهان نیست. «إن تحرص على هدهم فإن الله لایهدى من یضلّ» جواب «إن» شرطیه «لاتقدر» محذوف است به قرینه اینکه «فا» در «فإن الله لایهدى من یضلّ» براى تعلیل است; یعنى، اگر تو حرص و ولع هم بر هدایت آنان داشته باشى، نخواهى توانست; زیرا خداوند گمراه شدگان به دست خود را هدایت نخواهد کرد. ۴- تلاش انبیا و هدایتگران، به تنهایى براى هدایت گمراهان کافى نیست. «إن تحرص على هدهم فإن الله لایهدى من یضلّ» ۵- زمام امر هدایت و گمراهى، به دست خداوند است. «إن تحرص على هدهم فإن الله لایهدى من یضلّ» ۶- کسانى که محکوم به گمراهى اند، هرگز هدایت نخواهند شد. «و منهم من حقّت علیه الضللة ... فإن الله لایهدى من یضلّ» ۷- صرف وجود هدایتگر مناسب، براى هدایت شدن کافى نیست. «إن تحرص على هدهم فإن الله لایهدى من یضلّ» ۸- گمراهان، از هرگونه یار و مددکارى محرومند. «فإن الله لایهدى من یضلّ و ما لهم من نصرین» ۹- محرومان از هدایت خداوند، مردمانى بى یاورند. «فإن الله لایهدى من یضلّ و ما لهم من نصرین» ۱۰- هدایت شدگان، از عنایت خداوند و از مددکار و یاورانى برخوردار خواهند بود. «فمنهم من هدى الله و منهم من حقّت علیه الضللة ... فإن الله لایهدى من یضلّ و ما لهم من نصرین» از آن جایى که خداوند مردم را دو گروه هدایت پذیر و گمراه معرفى کرده و گمراهان را محروم از هدایت خدا و یار و یاور دانسته است، به قرینه مقابله مى توان نکته یاد شده را به دست آورد.
تفسیر (۱۱)
موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۴۱)
  • تکذیب انبیا، سبب محروم شدن از امدادهای خداوند+۱ آیه
  • گمراهی، سبب محرومیّت از امداد+۳ آیه
  • محرومیّت گمراهان از هرگونه یاری در قیامت+۳ آیه
  • محرومیّت تکذیبکنندگان انبیا از امداد الهی+۳ آیه
  • مکذّبان، محروم از امداد الهی+۳ آیه
  • حرص و ولع پیامبر اسلام(صلی الله علیه واله)، برای ایمان و هدایت مردم+۵ آیه
  • بیاثر بودن حرص پیامبر(صلی الله علیه واله) بر هدایت گمراهان، بدون خواست خداوند
  • گمراهی انسانها از سوی خدا، پس از اتمام حجّت بر انان+۱ آیه
  • گمراه شدگان از ناحیه خدا، محروم از ولایت و امداد الهی+۲ آیه
  • گمراه شدگان از سوی خداوند، غیر قابل هدایت به وسیله دیگران+۵ آیه
  • تکذیب رسالت، عامل محرومیّت از امداد خدا+۳ آیه
  • تکذیب رسالت انبیا، سبب محرومیّت از هدایت الهی+۱ آیه
  • شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی+۲ آیه
  • شرک، باعث محروم شدن از امداد الهی+۲ آیه
  • اصرار مشرکان بر شرکورزی خویش+۱ آیه
  • محرومیّت مشرکان، از امدادهای خدا+۱ آیه
  • هدایت ناپذیری برخی مشرکان+۲ آیه
  • گمراهی، درپی دارنده محرومیّت از هرگونه یاری و مددکاری+۵ آیه
  • محرومیّت گمراهان، از هدایتهای الهی+۱۰ آیه
  • عملکرد انسانها، منشا واگذاشتن انان به حال خود و سرگردانی انان+۹ آیه
  • پیامبر(صلی الله علیه واله) بدون خواست خداوند، ناتوان از هدایت گمراهان+۲ آیه
  • ناتوانی مردم از هدایت افراد گمراه شده، بدون درخواست خداوند+۸ آیه
  • عدم تاثیر هدایتگری محمّد(صلی الله علیه واله) نسبت به برخی افراد حق گریز و گمراه شده+۱ آیه
  • عدم اجتناب از طاغوت و عبادت ان، پس از دعوت انبیا، موجب گرفتار شدن به ضلالت و از دست دادن نصرت الهی+۱ آیه
  • «تَحرِص»
  • دلداری خداوند به پیامبر صلی الله علیه و اله از نگرانی ان حضرت، به علت ایمان نیاوردن کافران+۳ آیه
  • حریص بودن بر هدایت و سعادت مردم، سیره پیامبر صلی الله علیه و اله+۳ آیه
  • علاقهمندی شدید محمّد صلی الله علیه و اله، به ایمان اوردن همه مردم+۵ آیه
  • حرص و علاقه شدید محمّد صلی الله علیه و اله برای هدایت مردم، بیاثر در نجات اکثر انها از گمراهی
  • سختکوشی و اشتیاق شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت گمراهان+۵ آیه
  • ناتوانی پیامبر صلی الله علیه و اله در هدایت گمراهان، بدون خواست خداوند+۳ آیه
  • احساس مسیولیّت شدید پیامبر صلی الله علیه و اله برای هدایت مردم+۲ آیه
  • هدایت و راهنمایی انسانها، مسیولیّتی الهی برعهده پیامبر صلی الله علیه و اله+۱ آیه
  • مُضلّ/ اسماوصفات+۹ آیه
  • هدایت، زمینهساز امداد الهی+۱ آیه
  • ناتوانی غیر خدا از هدایت، در صورت عدم تعلق مشیت او به ان+۶ آیه
  • هدایت انسانها، به دست خدا و در اختیار او+۱۰ آیه
  • هدایت شدن انسانها، برخاسته از توفیق خداوند+۲ آیه
  • حرص محمّد صلی الله علیه و اله بر هدایت گمراهان+۱ آیه
  • پیامبر صلی الله علیه و اله حریص بر هدایت مردم+۱ آیه
  • جدّیت پیامبر صلی الله علیه و اله در هدایت گمراهان
واژه‌ها