سوره حجر(الحجر)، آیه ۱۶ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۳
وَلَقَدْ جَعَلْنَا فِي السَّمَاءِ بُرُوجًا وَزَيَّنَّاهَا لِلنَّاظِرِينَ
ما در آسمان برجهایی قرار دادیم؛ و آن را برای بینندگان آراستیم.
معنی کلمات و عبارات
«بُرُوجاً»: منزلگاههائی که افلاک و کواکب در آنها به سیر و حرکت میپردازند. صورتهای فلکی که هر یک مجموعهای از ستارگانند که شکل ویژهای به خود گرفتهاند. «زَیَّنَّاهَا»: آن را زینت دادهایم و آراسته و پیراسته کردهایم. مرجع ضمیر (هَا) واژه (السَّمَآءِ) است.
نزول
سال ۴ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- خداوند در آسمانها، برجها و منزلگاههایى قرار داده است. «و لقد جعلنا فى السّماء بروجًا»
۲- ستارگان، در مدار و قرارگاههایى معین در حال حرکتند. «و لقد جعلنا فى السّماء بروجًا و زینّها للنظرین»
«برج» به منزلگاه و قرارگاه معنا شده است و منزلگاه به جایى اطلاق مى شود که وارد شونده اى بر آن وجود داشته باشد و مراد از آن در این آیه، مى تواند ستارگان باشد.
۳- خداوند، آسمانها را براى ناظران و تماشاگران تزیین کرده است. «و لقد جعلنا فى السّماء بروجًا و زینّها للنظرین»
۴- زیبایى و آراستگى، امرى مطلوب و پسندیده «و زینها للنظرین»
۵- تزیین آسمان و قرار دادن برجهایى در آن، از آیات خداوند است. «و لقد جعلنا فى السّماء بروجًا و زینّها للنظرین»
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱–۲۵ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۱۶–۲۵ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۱۶ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۱۶ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۱۶ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۱۶ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۱۶ - تفسیر روان جاوید
آیات ۱۶–۲۰ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۱۶
روایات و احادیث
۶- «فى المجمع فى قوله: «زینّاها للناظرین» بالکواکب النیرة عن أبى عبدالله(ع); [منبع: مجمع البیان، ج ۶، ص ۵۰۹; نورالثقلین، ج ۳- ، ص ۴، ح ۱۴.] در مجمع البیان درباره آیه: «زینّاها للناظرین» از امام صادق(ع) چنین روایت شده است: به وسیله ستارگان نورانى [زینت مى دهیم]».
موضوعات
دستهبندی موضوعی
امور پسندیدهحرکت ستارگانتزیین آسمان هاارزش زیباییبرجهای آسمانفواید ستارگاننظم آفرینشآیات آفاقیافعال خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۳۹)
- تزیین اسمان و قرار دادن برجها در ان از جانب خدا برای تماشاگران
- خدا، نگهدارنده اسمان از ورود شیطان به ان+۸ آیه
- خداوند، قرار دهنده برجها و منزلگاهایی در اسمان+۱ آیه
- اسمان، دارای برجها و منزلگاهها+۲ آیه
- برجهای اسمان از ایات خدا
- وجود اجرامی در اسمان به صورت سیّار+۳ آیه
- وجود شهابهای اسمانی برای جلوگیری از استراق سمع شیاطین+۸ آیه
- حفظ اسمانها از نفوذ شیطانها+۴ آیه
- شهابها، مانع نفوذ شیطانها به اسمان، و استراق سمع از ان+۶ آیه
- برجهای اسمان، از ایات خدا+۱ آیه
- ارایش اسمانها با ستارگان، از ایات خدا+۴ آیه
- کوشش شیاطین، برای شنود اخبار اسمانی+۵ آیه
- . طرد و منع شیاطین از شنود اخبار اسمانی+۹ آیه
- تعقیب شیاطین شنودکننده اخبار اسمانی بهوسیله شهابها+۷ آیه
- استراق سمع جنّیان و شیاطین در اسمان+۱۰ آیه
- خداوند، حافظ حقایق وحیانی و اخبار اسمانی از استراق سمع شیاطین، به وسیله شهابهای اسمانی+۵ آیه
- ستارگان، ابزار تزیین اسمانها+۴ آیه
- تزیین اسمان به وسیله ستارگان، برای تماشای ناظران، از ناحیه خداوند
- خداوند، منشا زینتها+۴ آیه
- قدرت جنّیان بر عروج به اسمان، جهت استراق سمع+۵ آیه
- افرینش برجها در اسمان، از سوی خداوند+۱ آیه
- افرینش برجها در اسمان، به منظور زینت بخشی برای بینندگان
- ستارگان، عامل زیبایی اسمان+۴ آیه
- ستارگان درخشان، موجب زیبایی اسمان+۴ آیه
- زیباسازی اسمان، به وسیله ستارگان، از جانب خداوند، به منظور تماشاو بهره مند شدن ناظران
- برخورداری ستارگان، از زیبایی+۳ آیه
- خداوند، منشا زیبایی+۴ آیه
- اراسته شدن اسمان دنیا با ستاره+۴ آیه
- تزیین اسمان به وسیله ستاره، برای تماشای ناظران، از ناحیه خداوند
- ارایش اسمان با ستاره، از ایات خدا+۴ آیه
- استفاده برخی شیاطین از شنوایی، برای استراق سمع از خبرهای اسمانی+۶ آیه
- شهابهای اسمانی، مانع استراق سمع شیاطین+۷ آیه
- شیطان، موجودی قدرتمند و توانا بر صعود در اسمانها+۶ آیه
- کیفر شیاطین شنودکننده اخبار اسمانی، به وسیله شهابها+۲ آیه
- شیاطین، موجوداتی مادّی و غیرمجرّد+۵ آیه
- مصون بودن اسمان، از شرّ هر شیطان+۴ آیه
- شهابهای اسمانی، در کمین شیاطین شنودکننده اخبار اسمانی+۲ آیه
- کمین کردن شیاطین در اسمان، برای دستیابی به اخبار ان+۷ آیه
- خداوند، زینتبخش برجهای اسمان، در نگاه انسانها