سوره حجر(الحجر)، آیه ۸۳ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۶
معنی کلمات و عبارات
«مُصْبِحینَ»: در حالی که به صبح رسیده بودند.
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- اصحاب حجر (قوم ثمود) پس از تکذیب رسولان و اعراض از معجزات و آیات الهى، صبحگاهان گرفتار صداى وحشتناک و غرش سهمگین شدند. «و لقد کذّب أصحب الحجر المرسلین . و ءاتینهم ءایتنا ... معرضین ... فأخذتهم الصیحة مصبحین»
۲- صداى وحشتناک و غرش سهمگین، از اسباب و عوامل عذابهاى الهى «فأخذتهم الصیحة»
۳- گرفتار شدن انسان به عذاب الهى، نتیجه فکر، عقیده و اعمال خود اوست. «و لقد کذّب أصحب الحجر ... فأخذتهم الصیحة»
برداشت فوق با توجه به این نکته است که «فا» در «فأخذتهم» براى تعقیب و سببیت است و بیانگر این است که عذاب «صیحه» بر اصحاب حجر، به دنبال تکذیب آنان بوده و این تکذیب سبب عذابشان گردید.
۴- تکذیب رسولان و اعراض از آیات الهى، زمینه ساز نزول عذاب الهى «کذّب أصحب الحجر المرسلین ... معرضین ... فأخذتهم الصیحة»
۵- نزول عذاب الهى، پس از اتمام حجت و ارائه معجزات و نشانه هاى خداوندى است. «و ءاتینهم ءایتنا فکانوا عنها معرضین ... فأخذتهم الصیحة»
تفسیر (۷)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
تمام حجتعذاب بعد از معجزهکیفر اعراض از آیات خدا اوقت عذاب قوم ثمودعذاب بعد از اتمام حجتکیفر تکذیب معجزهنقش اتمام حجتعذاب در صبحعذاب با صیحه آسمانیکیفر تکذیب انبیاقانونمندی عذابهای خدازمینه عذابابزار عذابآثار تکذیب آیات خداآثار تکذیب انبیاآثار عقیدهتاریخ قوم ثموداتمام حجت خداعذابهای خداموجبات عذابآثار عمل
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۶)
- رویگردانی از ایات خدا، درپیدارنده عذاب الهی+۱۰ آیه
- تکذیب پیامبران خدا، سبب گرفتاری به عذاب الهی+۲ آیه
- گرفتاری اصحاب حجر (ثمود) به صدای وحشتناک و غرّش سهمگین در صبحگاهان، پیامد تکذیبگری انها نسبت به رسولان الهی+۱ آیه
- انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۶ آیه
- اعراض از ایات خدا، عامل نابودی تمدّن قوم ثمود+۳ آیه
- تکذیب پیامبران و ایات الهی، موجب سقوط و انقراض بسیاری از تمدّنهای بشری+۵ آیه
- صیحه اسمانی، وسیله عذاب استیصال و نابودی قوم ثمود+۸ آیه
- اعراض ثمودیان از ایات خدا، عامل عذاب انان+۳ آیه
- تکذیب انبیا و پیامبران الهی، امری حرام+۲ آیه
- خانه های سنگی و مستحکم قوم ثمود، بی ثمر در نجات انان از عذاب الهی+۵ آیه
- قوم ثمود دارای رفاه و امنیّت کامل+۴ آیه
- مانع نبودن خانه های سنگی قوم ثمود، از عذاب الهی بر انان+۵ آیه
- نزول عذاب بر شهر حجر، در پی طغیان ثمودیان و کشتن ناقه صالح+۴ آیه
- ویرانی خانه های شهر حجر، عبرتی برای اهل فهم و دانش+۷ آیه
- هلاکت و نابودی قوم ثمود، در صبحگاهان+۵ آیه
- صیحه، از اسباب عذابهای الهی+۸ آیه
- تکذیب انبیا، سبب گرفتاری برخی اقوام به کیفر با صیحه+۸ آیه
- هلاکت اصحاب حجر در داخل خانه های سنگی و دژهای مستحکمشان با صیحه اسمانی، به سبب تکذیب انبیا+۲ آیه
- تکذیب انبیا و انذارهای الهی، سبب هلاکت قوم ثمود با صیحه اسمانی+۳ آیه
- رویگردانی از ایات خدا، در پی دارنده عذاب و کیفر الهی+۱۰ آیه
- تکذیب پیامبران خدا، سبب گرفتاری به عذاب الهی+۲ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۵ آیه
- روی بر تافتن اصحاب حجر (قوم ثمود) و لجاجتورزی انان در برابر معجزات و ایات الهی، منجرّ به گرفتار شدن انها به صیحه مرگبار+۶ آیه
- صیحه (بانگ) مرگبار، از عوامل مرگ و هلاکت بعضی از امتها و اقوام+۹ آیه
- مرگ اصحاب حجر در صبحگاهان با صیحه اسمانی، به علّت تکذیب انبیا و اعراض از ایات خدا+۲ آیه
- رویگردانی از معجزات الهی، در پی دارنده عذاب الهی+۹ آیه