سوره حجر(الحجر)، آیه ۸۴ · جزء ۱۴ · صفحه ۲۶۶
فَمَا أَغْنَىٰ عَنْهُم مَّا كَانُوا يَكْسِبُونَ
و آنچه را به دست آورده بودند، آنها را از عذاب الهی نجات نداد!
معنی کلمات و عبارات
«مَآ أَغْنَی عَنْهُمْ»: از ایشان دفع نکرد. برای آنان سودمند نیفتاد (نگا: اعراف / ).
نزول
سال ۳ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال
نکات آیه
۱- هیچ یک از تلاشهاى اصحاب حجر براى رهایى خویش از عذاب الهى، براى آنان چاره ساز واقع نشد. «فأخذتهم الصیحة ... فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
۲- خانه هاى مستحکم و سنگى قوم ثمود - که به امید برقرارى امنیت در برابر عذاب الهى ساخته شد - نتوانست آنان را حتى در برابر صدایى سهمگین امنیت بخشد. «فأخذتهم الصیحة ... فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
۳- عذاب الهى (صیحه) اصحاب حجر را در داخل خانه هاى سنگى و دژهاى مستحکمشان درهم کوبید. «ینحتون من الجبال بیوتًا ءامنین . فأخذتهم الصیحة ... فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
اصحاب حجر براى در امان ماندن از عذاب الهى، خانه هاى سنگى بنا کرده بودند; ولى این خانه ها آنان را از عذاب مصون نداشت و در دفع آن کارساز نبود (فما أغنى عنهم ...). حقیقت فوق بیانگر این نکته است که در وقت عذاب، آنان در همین خانه ها سُکنى داشته اند.
۴- انسان در برابر اراده خداوند، موجودى ناتوان است. «فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
۵- هیچ نیرویى توانایى دفع عذاب الهى را ندارد. «فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
۶- هیچ کس نباید در برابر عذاب الهى در هر شرایط و مکان امن و مستحکمى احساس امنیت کند. «ءامنین. فأخذتهم الصیحة ... فما أغنى عنهم ما کانوا یکسبون»
ذکر کیفیت خانه سازى قوم ثمود به منظور ایجاد امنیت کامل و یادآورى اینکه تنها یک غرش آنها را از پا درآورد و خانه هاى مستحکم هیچ کارایى نداشت، مى تواند مفید برداشت فوق باشد.
تفسیر (۹)
- تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۲۶–۸۴ - تفسیر المیزان(علامه طباطبایی)
آیات ۴۹–۹۹ - برگزیده تفسیر نمونه(مکارم شیرازی)
آیه ۸۴ - تفسیر نور(محسن قرائتی)
آیه ۸۴ - نکتههای تفسیر نور
آیه ۸۴ - پیامهای تفسیر نور
آیه ۸۴ - تفسیر اثنی عشری(حسینی شاه عبدالعظیمی)
آیه ۸۴ - تفسیر روان جاوید
آیات ۷۳–۸۴ - تفسیر اطیب البیان(سید عبدالحسین طیب)
آیه ۸۴
موضوعات
دستهبندی موضوعی
بی ثمری تلاش قوم ثمودخانه های قوم ثموددفع عذابویژگیهای خانه های قوم ثمودحتمیت عذاب قوم ثمودعذاب با صیحه آسمانیمصونیت از عذابعذاب قوم ثمودعجز موجوداتعجز انسانتاریخ قوم ثموداراده خداعذابهای خداقدرت خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۳)
- انقراض و نابودی بسیاری از تمدّنهای بشری، قبل از عصر بعثت پیامبر(صلی الله علیه واله)+۸ آیه
- اعراض از ایات خدا، عامل نابودی تمدّن قوم ثمود+۳ آیه
- تکذیب پیامبران و ایات الهی، موجب سقوط و انقراض بسیاری از تمدّنهای بشری+۴ آیه
- بیتاثیری خانههای سنگی و مستحکم قوم ثمود، در نجات انان از عذاب الهی+۵ آیه
- اعراض ثمودیان از ایات خدا، عامل عذاب انان+۳ آیه
- خانه های سنگی و مستحکم قوم ثمود، بی ثمر در نجات انان از عذاب الهی+۶ آیه
- قوم ثمود دارای رفاه و امنیّت کامل+۶ آیه
- منازل مرفّهان، خانه هایی با شکوه و مجلّل+۳ آیه
- توجّه به خلاقیت خداوند بر محور حق و حتمیت وقوع قیامت، موجب گذشت با عفو زیبا+۲ آیه
- مانع نبودن خانه های سنگی قوم ثمود، از عذاب الهی بر انان+۵ آیه
- ویرانی خانه های شهر حجر، عبرتی برای اهل فهم و دانش+۹ آیه
- تمدّنها، از اثار و نشانه های قدرت خدا+۶ آیه
- قوم ثمود، مردمانی مترف+۴ آیه