سوره حج(الحج)، آیه ۱۲ · جزء ۱۷ · صفحه ۳۳۳
يَدْعُو مِنْ دُونِ اللَّهِ مَا لاَ يَضُرُّهُ وَ مَا لاَ يَنْفَعُهُ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلاَلُ الْبَعِيدُ
او جز خدا کسی را میخواند که نه زیانی به او میرساند، و نه سودی؛ این همان گمراهی بسیار عمیق است.
معنی کلمات و عبارات
«یَدْعُو»: به فریاد میخواند (نگا: شعراء / ). عبادت میکند (نگا: انعام / ). در رسمالخطّ قرآنی الف زائدی به دنبال دارد. «الْبَعِید»: (نگا: بقره / .
نزول
سال ۱۵ بعثت(دوره مدنی) بازپخش وحی در این سال
در آن زمان چه میگذشت (۱۰ رویداد)
- فرض شدن روزه رمضانمرتبط با نزول
15 بعثت · مدینه - کشته شدن کعب بن اشرف
15 بعثت · مدینه - تغییر قبله از بیتالمقدس به کعبه
15 بعثت · مدینه - غزوه بحران
15 بعثت · بحران - غزوه ذی امر
15 بعثت · ذی امر - غزوه قرقرة الکدر
15 بعثت · قرقرة الکدر - اخراج بنیقینقاع از مدینه
15 بعثت · مدینه - سریه نخله
15 بعثت · نخله - غزوه سویق
15 بعثت · قرقرة الکدر / اطراف مدینه - تشریع زکات فطر و نماز عید
15 بعثت · مدینه
نکات آیه
۱ - نکوهش اهل شرک، به خاطر ترک نیایش به درگاه خدا و بردن عرض حاجت پیش بت ها «یدعوا من دون اللّه ما لایضرّه و ما لاینفعه»
۲ - سود و زیان آدمیان، تنها در دست خداوند است. «یدعوا من دون اللّه ما لایضرّه و ما لاینفعه»
۳ - مشرکان عصر بعثت، چیزهایى را مى پرستیدند که براى آنان نه نفعى داشت و نه ضررى. «یدعوا من دون اللّه ما لایضرّه و ما لاینفعه»
۴ - توصیه خدا به اهل شرک، به دست برداشتن از بت پرستى و روى آوردن به توحید و نیایش به درگاه او «یدعوا من دون اللّه ما لایضرّه و ما لاینفعه»
۵ - شرک و بت پرستى، بدترین و عمیق ترین نوع گمراهى «ذلک هو الضلل البعید»
۶ - توحید و یکتاپرستى، تنها راه هدایت «یدعوا من دون اللّه ... ذلک هو الضلل البعید»
تفسیر (۸)
موضوعات
دستهبندی موضوعی
توصیه به ترک بت پرستیسرزنش ترک دعادعوت به دعاراههای هدایتسرزنش درخواست از بتهاهدایتگری توحیدبدترین گمراهیمنشأ سودتوصیه به مشرکانگمراهی بت پرستیگمراهی شرکمنشأ زیانتاریخ صدراسلاممراتب گمراهیسرزنش مشرکاندعوت به توحیدعجز معبودان باطلجهان بینی توحیدیتوصیه های خدااختصاصات خدا
فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۱۹)
- گمراهی و انحراف، از اثار بتپرستی+۲ آیه
- جلب منفت و دفع ضرر از خویش، از انگیزههای بتپرستی+۱۰ آیه
- ناتوانی بتان بر رساندن نفع و ضرر، برهانی بر خطا بودن بتپرستی+۷ آیه
- زیانبار بودن بتها، برای بتپرستان+۲ آیه
- حرمت بت پرستی+۱۱ آیه
- دعا به درگاه معبودهای دروغین و درخواست مشرکان از غیرخدا، کاری نکوهیده و مذموم+۱۳ آیه
- بی تاثیری دعا به درگاه غیر خداوند+۹ آیه
- دعای مشرکان، به درگاه موجودات ناتوان و بی خاصیّت+۴ آیه
- شرکورزی به خدای یگانه، موجب گمراهی ادمی+۶ آیه
- ناتوانی شریکان و معبودان از هر نوع اثر بخشی، دلیل بطلان شرک+۱۰ آیه
- معبودهای دروغین، بدترین یاور و شوم ترین همدم برای مشرکان+۱ آیه
- پذیرش ولایت غیر خدا، از مصادیق شرک به او+۱ آیه
- معبودان باطل (بتها)، عاجز از هرگونه دفع ضرر، از پرستش گران خویش+۱۳ آیه
- بت پرستی، موجب گمراهی+۳ آیه
- ضلالت و گمراهی، دارای مراتب و شدّت و ضعف+۱ آیه
- عبادت غیر خدا، موجب استحقاق توبیخ و سرزنش+۵ آیه
- عبادت غیر خدا، باعث گمراهی و ضلالت+۲ آیه
- ناتوانی معبودان باطل، از ضرررسانی به انسانها+۹ آیه
- معبودان باطل، ناتوان از رساندن منفعت به انسانها+۹ آیه